ZEKİ, Zeki Yıldırım

?
(d. 1958 / ö. ?)
âşık, emekli memur
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Zeki Yıldırım 1958'de Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Yukarısazlıca köyünde doğmuştur. İlkokul eğitimini köyünde tamamladıktan sonra ortaokul ve liseyi dışarıdan bitirmiştir. 1975 yılında köyünden ayrılarak Ankara’ya yerleşmiştir. Evli ve iki çocuk babasıdır. 1977 yılında Başbakanlık’a memur olarak girmiş ve bu kurumdan emekli olmuştur (Canseven 2011: 517).

Zeki Yıldırım'ın şairliğe ilgi duymasında dilsiz kaval ve bağlama çalan babasının etkisi olmuştur. Yıldırım, şiir yazmaya 1977-1978 yıllarında başlar. "Mektup Gelmedi" adlı şiiri askerliği sırasında yazar (Özerol 2013: 9). Şiirlerinde Zeki ve Âşık Zeki mahlasını kullanmıştır (Bebek 2015: 200). Yıldırım'ın üstat kabul ettiği ve örnek aldığı ustalar Ali Kızıltuğ, Hasan Erdoğan, Ali Baştuğ ve özellikle kendisini en çok etkileyen Abdullah Papur’dur (Canseven 2011: 517). Sahne aldığı bir düğünde Ali Kızıltuğ ile tanışır ve Kızıltuğ’un tavsiyesi ile Halk Ozanları Kültür Derneğine üye olur ve burada Yozgatlı Kaplani, Çorumlu Âşık Arabi Demir, Gürünlü Âşık Gülhani ve Sivaslı Ozan Rehberi Ali Metin gibi değerli birçok halk ozanıyla tanışır. Ozan Kaplani, Yıldırım'ın şairliğini şu şekilde değerlendirir: “Sen tarlayı çok güzel sürüyorsun, ekiyorsun, biçiyorsun ama ekinin suyunu tam denginde veremiyorsun.” Yıldırım da bu sebepten dolayı söylediği ilk şiirlerin şekil özellikleri bakımından zayıf olduğunu düşünür (Canseven 2011: 517). "Güzel Malatyam" yayımlanan ilk şiiridir (Özerol 2013: 10). TRT sanatçılarından Saim Çağlayan, âşığı 1986-1990 yılları arasında Makina Kimya Türk Halk Müziği Korosu'nda yetiştirir. 1995’te 35 eseriyle Kültür Bakanlığına başvurur. Kültür Bakanlığının saz ve ses mülakatından geçerek Halk Şairliği Belgesi'ni alır. Haşkoop Halk Aşıkları Antolojisi (1992), Anadolu Kültürü ve Ozanlarımız (1995), Ozanlar Vakfı Şiir Antolojisi (2002) kitaplarında şiir ve yazı dizileri yayımlanır. Dört albüm çıkarır ve bu albümlerinde sadece kendi eserlerini seslendirir. Âşık, şiirlerini genellikle hecenin 8’li ve 11’li kalıbıyla söyler. Şiirlerinin konularını aşk, doğa güzellikleri, tasavvufi konular ve toplumu derinden etkileyen olaylar oluşturur.

Kaynakça

Bebek, Güngör (2015). Hekimhanlı Şairler. Ankara: Sage Yay.

Canseven, Yusuf (2011). “Zeki Yıldırım (Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Âşık Zeki/ Zeki)". Yaşayan Halk Şairleri Sazın ve Sözün Sultanları. C.V. Ed.Fatma Ahsen Turan, Ezgi Bolçay. Ankara: Gazi Kitabevi, s. 517.

Özerol, Süleyman (2013). Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Yaşamı, Sanatı, Şiirleri. Ankara: Kuloğlu Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: GAMZE BULGAN
Yayın Tarihi: 01.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KAMBER, Kamber Pektaşd. 1931 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2FEHMÎ, Fehmi Gürd. 1914 - ö. 07.03.1982Doğum YeriGörüntüle
3ALİ SEZERd. 10.10.1964 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Meltem Ahıskad. 22 Ocak 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Fahreddin Bozdağd. 01 Ocak 1958 - ö. 10 Kasım 2017Doğum YılıGörüntüle
6MEHMET ALİ/MEHMET ALİM/SARIALTIN, Mehmet Ali Sarıaltınd. 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ZÂHİRÎ, Halil Halıcıd. 1905 - ö. ?MeslekGörüntüle
8ŞEVKİ DİNÇALd. 03.05.1952 - ö. ?MeslekGörüntüle
9ALİ NEBİd. 1725 - ö. 1810MeslekGörüntüle
10ŞAHBAZOĞLU, İhsan Şahbazoğlud. 01.02.1930 - ö. -Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11KANBAYOĞLU, Cemal Kanbayd. 1964 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12EBÜLFAZ ŞÜKÜR OĞLU MUSAYEVd. 1910 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Halide Yıldırımd. 11 Eylül 1959 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14Teoman, Zekid. 9 Mart 1912 - ö. 10 Mart 1990Madde AdıGörüntüle
15MAHRUMÎ, Zeki Yıldırımd. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle