ZEKİ, Zeki Yıldırım

(d. 1958 / ö. ?)
âşık, emekli memur
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Zeki Yıldırım 1958'de Malatya’nın Hekimhan ilçesine bağlı Yukarısazlıca köyünde doğmuştur. İlkokul eğitimini köyünde tamamladıktan sonra ortaokul ve liseyi dışarıdan bitirmiştir. 1975 yılında köyünden ayrılarak Ankara’ya yerleşmiştir. Evli ve iki çocuk babasıdır. 1977 yılında Başbakanlık’a memur olarak girmiş ve bu kurumdan emekli olmuştur (Canseven 2011: 517).

Zeki Yıldırım'ın şairliğe ilgi duymasında dilsiz kaval ve bağlama çalan babasının etkisi olmuştur. Yıldırım, şiir yazmaya 1977-1978 yıllarında başlar. "Mektup Gelmedi" adlı şiiri askerliği sırasında yazar (Özerol 2013: 9). Şiirlerinde Zeki ve Âşık Zeki mahlasını kullanmıştır (Bebek 2015: 200). Yıldırım'ın üstat kabul ettiği ve örnek aldığı ustalar Ali Kızıltuğ, Hasan Erdoğan, Ali Baştuğ ve özellikle kendisini en çok etkileyen Abdullah Papur’dur (Canseven 2011: 517). Sahne aldığı bir düğünde Ali Kızıltuğ ile tanışır ve Kızıltuğ’un tavsiyesi ile Halk Ozanları Kültür Derneğine üye olur ve burada Yozgatlı Kaplani, Çorumlu Âşık Arabi Demir, Gürünlü Âşık Gülhani ve Sivaslı Ozan Rehberi Ali Metin gibi değerli birçok halk ozanıyla tanışır. Ozan Kaplani, Yıldırım'ın şairliğini şu şekilde değerlendirir: “Sen tarlayı çok güzel sürüyorsun, ekiyorsun, biçiyorsun ama ekinin suyunu tam denginde veremiyorsun.” Yıldırım da bu sebepten dolayı söylediği ilk şiirlerin şekil özellikleri bakımından zayıf olduğunu düşünür (Canseven 2011: 517). "Güzel Malatyam" yayımlanan ilk şiiridir (Özerol 2013: 10). TRT sanatçılarından Saim Çağlayan, âşığı 1986-1990 yılları arasında Makina Kimya Türk Halk Müziği Korosu'nda yetiştirir. 1995’te 35 eseriyle Kültür Bakanlığına başvurur. Kültür Bakanlığının saz ve ses mülakatından geçerek Halk Şairliği Belgesi'ni alır. Haşkoop Halk Aşıkları Antolojisi (1992), Anadolu Kültürü ve Ozanlarımız (1995), Ozanlar Vakfı Şiir Antolojisi (2002) kitaplarında şiir ve yazı dizileri yayımlanır. Dört albüm çıkarır ve bu albümlerinde sadece kendi eserlerini seslendirir. Âşık, şiirlerini genellikle hecenin 8’li ve 11’li kalıbıyla söyler. Şiirlerinin konularını aşk, doğa güzellikleri, tasavvufi konular ve toplumu derinden etkileyen olaylar oluşturur.

Kaynakça

Bebek, Güngör (2015). Hekimhanlı Şairler. Ankara: Sage Yay.

Canseven, Yusuf (2011). “Zeki Yıldırım (Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Âşık Zeki/ Zeki)". Yaşayan Halk Şairleri Sazın ve Sözün Sultanları. C.V. Ed.Fatma Ahsen Turan, Ezgi Bolçay. Ankara: Gazi Kitabevi, s. 517.

Özerol, Süleyman (2013). Malatyalı Âşık Zeki Yıldırım, Yaşamı, Sanatı, Şiirleri. Ankara: Kuloğlu Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: GAMZE BULGAN
Yayın Tarihi: 01.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HASAN, Hasan Emekd. 1939 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Yusuf Kamil Paşad. 1808 - ö. 11 Teşrinievvel (Ekim) 1876Doğum YeriGörüntüle
3Turaç, Caferd. 08 Mart 1959 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KOCAOĞLU, Ali Kocaoğlud. 09.03.1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ATAROĞLU, Mehmet Atard. 01.01.1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6TEMELÎ, Yakup Temeld. 13.05.1958 - ö. -Doğum YılıGörüntüle
7FEYZÎ, Halîld. 1793 - ö. 1889MeslekGörüntüle
8BÜLENT, Bülent Altayd. 1974 - ö. ?MeslekGörüntüle
9EYÜP, Eyüp Sarıbatırd. 1965 - ö. ?MeslekGörüntüle
10MEDİNE, Medine Kayapınard. 1935 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SELİMî, Ali Selimîd. 1952 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ADİL, Adil Ahmedovd. 1928 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ÖKSÜZ OZAN, Ahmet Yıldırımd. 05.05.1964 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14AYHAN, Ayhan Yıldırımd. 1970 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Türker, Yıldırımd. 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle