ZİHNÎ, İsmail Zihnî Efendi

(d. 1834/1250 - ö. 1886-87/1304)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İsmi İsmail'dir. İşkodra muhasebe kâtiplerinden İbrahim Şûrî Efendi'nin oğludur. 1250/1834 civarında İşkodra'da dünyaya geldi. İlk eğitimini İşkodra alimlerinden Dâvud Şükrü Efendi, Mustafa Çâker Efendi, Molla Mahmûd Hamdi Efendilerden aldı. İşkodra muhasebe kalemine devam etti. 1284/1867 senesinde İşkodra merkez vilayeti muhasebecisi oldu. Daha sonra İstanbul'a geldi. 1290/1873'te Lübnan muhasebeciliğine tayin olundu. Diyarbakır'da bulundu. 1283/1876 yılında Elazığ'da muhasebecilik görevine tayin edildi. 1298/1881 yılında da aynı görevde bulundu. Elazığ'daki bu görevi on yıl kadar sürdü. 1302/1884-85 senesinde Elazığ defterdarlığı görevinden ayrıldı ve İstanbul'a geldi. Bir süre boş kaldıktan sonra İşkodralı Hasan Hakkı Paşa Selanik Valisi olduğunda kendisinin müfettişliğine tayin olundu. 1304/1886-87 senesinde Selanik'te vefat etti.

Şiirlerinde Zihnî mahlasını kullandı. Elazığ'da kaldığı zamanlarda şehrin önde gelenlerinden Adanalı Abdünnâfi Efendi ve İzmirli Muhyiddin Rûmî Paşa ile diğer Harput şairleriyle muşaarelerde bulundu ve onlara tebrik-nâme ve takrizler kaleme aldı. Elazığ'dan ayrılıp İstanbul'a geldiğinde Mithat Efendi ile Muallim Naci Efendi hakkıda kıta yazdı. "Tercümân-ı Hakikat" ismi çıkan akrostişli bir şiir yazdı. Bir Dîvân tertip edecek kadar şiir yazmışsa da Dîvân hâline getiremedi. Bir oğlu olmuşsa da hakkında bilgi bulunamadı. Harput'ta odun kıtlığı ve ısmarladığı odunun gecikmesi üzerine Hatabiyye adlı bir şiir kaleme aldı (İnal 1988: 2026-27; Karateke 1995: 161-67).

Kaynakça

İnal, İbnü'l-Emin Mahmud Kemal (1988). Son Asır Türk Şairleri. C.4. İstanbul. Dergah Yay.

Karateke, Hakan T. (1995). İşkodra Şairleri ve Ali Emiri'nin Diğer Eserleri. İstanbul: Enderun Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 10.06.2014

Eserlerinden Örnekler

Hatabiyye

Hâcî Bey geldi şitâ etmedik irsâl-i hatab

Bu gidişle neye müncer olur ahvâl-i hatab

Biz dahi suhte gibi cerre şitâb eyleyelim

San'at-ı cer ile belki gelir eskâl-i hatab

Hatabın sîgasını hutbeye tahvîl ederiz

'İlleti yoksa dahi eyleriz i'lâl-i hatab

Kurusun elleri efrâd-ı tam'-ı mu'tâdın

Kimisi Bû Leheb oldu kimi hammâl-ı hatab

Şimdi Harput'a tezek anber-i sârâ gibidir

udveş micmerede eyleriz iş'âl-i hatab

Karateke, Hakan T. (1995). İşkodra Şairleri ve Ali Emiri'nin Diğer Eserleri. İstanbul: Enderun Kitabevi. 167.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HAKKI PAŞA, Hasan Hakkı Paşa, İşkodralıd. 1826 - ö. 1896Doğum YeriGörüntüle
2FEHMÎ, Süleymân Paşa-zâde İbrâhim Fehmî Beyd. ? - ö. 1853Doğum YeriGörüntüle
3HULÛSÎ, Toptan-zâde Şa'bân Hulûsî Bey, İşkodralıd. 1775 - ö. 1833Doğum YeriGörüntüle
4YUSUF DEDEd. 1834 - ö. 1904Doğum YılıGörüntüle
5CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914Doğum YılıGörüntüle
6RÜŞDÎ, Hasand. 1834 - ö. 1919Doğum YılıGörüntüle
7YUSUF DEDEd. 1834 - ö. 1904Ölüm YılıGörüntüle
8CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914Ölüm YılıGörüntüle
9RÜŞDÎ, Hasand. 1834 - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
10YUSUF DEDEd. 1834 - ö. 1904MeslekGörüntüle
11CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914MeslekGörüntüle
12RÜŞDÎ, Hasand. 1834 - ö. 1919MeslekGörüntüle
13YUSUF DEDEd. 1834 - ö. 1904Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15RÜŞDÎ, Hasand. 1834 - ö. 1919Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YUSUF DEDEd. 1834 - ö. 1904Madde AdıGörüntüle
17CEMÎL, Köprülü-zâde Mahmûd Cemîl Beyd. 1834 - ö. 1914Madde AdıGörüntüle
18RÜŞDÎ, Hasand. 1834 - ö. 1919Madde AdıGörüntüle