ZİYÂ, Yûsuf Ziyâeddîn Efendi

(d. ?/? - ö. 1853-1861 yılları arası/1269-1276 arası)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Yûsuf Ziyâeddîn olan Ziyâ, Karahisarlıdır. Babası, Karahisar kazası âlimlerinden Alî Efendi’dir. Yûsuf Ziyâ’eddîn Efendi, 1262/1845-46 yılında İstanbul’a gelerek Arapça tahsil ettikten sonra 1269/1852-53 senesinde Ma‘ârif-i Adliye Mektebi’nde Farsça hocalığına tayin edildi. Şairin ölüm tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber kaynaklarda yer alan bilgilerde de tutarsızlıklar bulunmaktadır. Sicill-i Osmânî’de (Akbayar 1996: 1718) Sultan Abdülmecîd (sal. 1839-1861) devri sonlarında, Tuhfe-i Nâ’ilî’de (Kurnaz vd. 2001: 575) 1266/1849-50 yılından sonra vefat ettiği kayıtlıdır. Ancak Hâtimetü’l-Eş‘âr’da (Çiftçi yty: 271) yer alan 1269/1852-53 yılında Ma‘ârif-i Adliye Mektebi’ne tayin edildiği bilgisinden hareketle Yûsuf Ziyâeddîn Efendi’nin bu tarihten sonra, 1853-1861 yılları arasında vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Hâtimetü’l-Eş‘âr’da (Çiftçi yty: 271) kafiye usulüne ve Farsça edatlara ilişkin matbu bir risalesi olduğu kayıtlıdır. Dîvân'ı olup olmadığı bilinmeyen Ziyâ’nın edebî kişiliğine ilişkin olarak kaynaklarda herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî. C. 5. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Çiftçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Davud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 07.09.2014].

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Na’ilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİNUR ATİK GÜRBÜZ
Yayın Tarihi: 18.09.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Nîk ü bedden her ne geldiyse dilimdendir bana

Gâh dost kendi lisânım gâh düşmendir bana

Ol kadar revnak-fezâdır kim sipihr-i tâli‘im

Her şeb-i târîk gûyâ rûz-ı rûşendir bana

Ol perî teşrîfe rağbet itmek isterse eger

Ehl-i dil kâşânesi şimdi nişîmendir bana

Cennetâsâ olsa da gitmem rakîbin câyına

Kûy-ı dilber Cennetâsâ cây u meskendir bana

Iyş u nûş u dehr içün a‘lâ vü ednâya Ziyâ

Hep tekâpû itdiren bu bir kuru tendir bana

Çiftçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Dâvud, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10736,metinpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 07.09.2014]. 271.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529Doğum YeriGörüntüle
2ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?Doğum YeriGörüntüle
3TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529Doğum YılıGörüntüle
5ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?Doğum YılıGörüntüle
6TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529Ölüm YılıGörüntüle
8ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?Ölüm YılıGörüntüle
9TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529MeslekGörüntüle
11ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?MeslekGörüntüle
12TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞEYDÂ/ŞEYDÂYÎ, Derviş Mehmed Şeydâd. ? - ö. 1529Madde AdıGörüntüle
17ABDURRAHÎM, Abdurrahîm Karahisârî, Şeyh Abdurrahîm Karahisârî, Abdurrahîmu’l-Karahisârî, Abdurrahîm Sultân, Abdurrahîm Mısırlı-zâde, Mısırlı-zâde, Mısrîoğlu, Mısrî Sultând. 1437-38? - ö. 1495-96?Madde AdıGörüntüle
18TOK MUSTAFAd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle