ZUHÛRÎ, Pîrî-zâde Zuhûrî Mustafa Çelebi

(d. ?/? - ö. III. Murad dönemi (1574-1595)/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Şam’da doğdu. Hayatı hakkında eldeki bilgiler sınırlıdır. Asıl adı Mustafa’dır. Şam muhasebecisi Pîrî-zâde Mehmed Çelebi’nin oğludur. Bu yüzden Pîrî-zâde sanıyla meşhur oldu. On sekiz yaşında sipahi ve zeamet sahibi oldu (Solmaz 2005: 410, Eyduran 2009: 21). Mehmed Süreyyâ, Zuhûrî’nin III. Murad döneminde (1574-1595) öldüğünü belirtir (Akbayar 1998: 1718).

Zuhûrî’nin herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Ancak çeşitli mecmualarda şaire ait şiirlere rastlanmaktadır. Tezkirecilerin şair hakkındaki değerlendirmeleri olumludur. Ahdî, Zuhûrî’yi yaradılışı güzel, ileride meşhur bir şair olabilecek, kabiliyetli bir genç olarak tanımlar (Solmaz 2005: 411). Hasan Çelebi de Zuhûrî’nin parlak şiirlerinin olduğunu ve bunların herkesçe tanındığını söyleyerek ondan övgüyle bahseder (Eyduran 2009: 21).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 05.01.2014].

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 27.01.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gelür fürkat başında kalbe giryân oldugum demler

İrüp rûz-ı visâli yâre handân oldugum demler

Eyâ mihr-i cihân-ârâ hazer kıl dûd-ı âhumdan

Seher geh âteş-i hicrünle sûzân oldugum demler

Sakın âlûde-h˘ân bulmasun ey şûh dâmânun

Visâlün ‘ıydına şevk ile kurbân oldugum demler

Tuyurdı sırr-ı ‘ışkun dâg-ı sînem mest olup cânâ

Lebün şevki ile çâk-i girîbân oldugum demler

Semâ’ından Zuhûrî vecd olup çarha girür eflâk

Dem-i hicrânda ney gibi nâlân oldugum günler

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî, Gülşen-i Şu’arâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 411.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Doğum YeriGörüntüle
2ŞÂMÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Doğum YılıGörüntüle
5ŞÂMÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Ölüm YılıGörüntüle
8ŞÂMÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957MeslekGörüntüle
11ŞÂMÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ŞÂMÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Karaman. Sami Sabitd. 1877 - ö. 4 Eylül 1957Madde AdıGörüntüle
17ŞÂMÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Süheylî, Ahmed b. Hemdem Kethudâd. 1562 - ö. ?Madde AdıGörüntüle