ABBAS SEYİDOV

(d. 01.04.1957 / ö. ?)
şair, akademisyen
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Abbas Seyidov, 1 Nisan 1957'de Azerbaycan'ın Nahçıvan özerk bölgesinde doğmuştur. 1978 yılında tarihçi akademisyen Yusif Memmedliyev adını taşıyan Nahçıvan Devlet Pedagoji Enstitüsü Tarih ve Filoloji Fakültesi Tarih Bölümü'nden mezun olmuştur. Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi (UNEC) tarih profesörüdür. Azerbaycan Ulusal Bilim Akademisi'nin (ANAS) önde gelen araştırmacılarındandır. Azerbaycan yazarlar birliği üyesidir. Tarih, İnsan ve Toplum dergisinin Genel Yayın Yönetmenidir (1).

Seyidov, 1978-1982 yıllarında Babek ilçesinin Hacıvar semt okulunda öğretmen olarak çalışmıştır. 1982-1996 yıllarında Nahçıvan Devlet Üniversitesi "Azerbaycan Tarihi" kürsüsünde, 1996-1998 yıllarında 'Azərbaycan Ali Tətbiqi Elmlər Kolleci'nde, 1998-2000 yıllarında ise Bakü Bilgisayar Lisesi'nde öğretmen olarak çalışmıştır. 2000 yılının Eylül ayından itibaren ise Azerbaycan Devlet İktisat Üniversitesi, Azerbaycan Tarihi Bilim Dalı'nda çalışmaktadır (1).

Abbas Seyidov, 2003 yılında Bakü'de doktora tezini Nahçıvan Kür-Araz Kültür Anıtları (Nahçıvan'ın Tunç Çağı Kültürü) üzerine arkeoloji alanında yapmıştır. Nahçıvan'ın Eneolit ​​ve Tunç Çağı kültürü, Helenendorf (modern Göygöl) şehrinin tarihi ve Alman kültürü üzerine kitap ve monograflar kaleme almıştır. 2012 yılında profesörlük unvanını alan Seyidov, 2013 yılından beri "Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Yüksek Hakem Heyeti Uzman Konseyi" üyesidir. Seyidov'un Azerbaycan ve Nahçıvan tarihi üzerine çok sayıda kitap ve bilimsel makalesi vardır (1).

Seyidov, 1998 yılında "Altın Kalem" gazeteci ödülünü, 2011 yılında ise Azerbaycan Cumhuriyeti Eğitim Bakanı'nın emri ile "Azerbaycan Cumhuriyeti Öncü Öğretim Elemanı" ödülünü almış ve 2018 yılında Avusturya Uluslararası Bilim Akademisi'ne seçilmiştir (1).

Abbas Seyidov'un akademik kimliğinin yanı sıra âşıklık geleneğine de büyük ilgisi bulunmaktadır. 1979 yılında Şerur bölgesinin Şahtahtı şehrinde bir toy meclisinde bütün gece Şahtahtılı Âşık Ebülfez'i dinlemiştir. Bunun üzerine Seyidov, ilk defa saz ile tanıştığını ve bunun kendisini çok etkilediğini belirtmektedir. Seyidov, daha sonra, Ebülfez'den rica ederek onun sazını almış ve böylece kendisini âşıklık geleneği içerisinde bulmuştur. Seyidov, saz hakkında şu ifadeleri kullanmıştır: "Sazın sesinde ulu babalarımızın asırlar boyu geçtiği acı tatlı günlerin yansıması vardır. Saz benim damarlarımdan akan kanımdır. Onu dinlediğimde, sanıyorum ki bedenimin bütün uzuvlarına kan normal hareket etmiyor. Saz halkın kılıç vuran koludur. Bu nedenle Köroğlu, Uzun Hasan, Şah İsmail ve Hatayî gibi halk şâirleri savaşa gitmeden evvel hatta savaş sırasında saz dinlemişler ve ondan güç ve kudret almışlardır". Seyidov, saz sanatının usta bilgini, tarihine hâkim, âşık şiirine yeni hayat veren ve saz üzerine nitelikli şiirler yazan bir sanatkârdır. Seyidov'a göre âşıklık geleneğinde âşık, sanatın beş noktasını birleştirip yaşatır: ifa, hânende, şâirlik, raks ve klasik âşık yaratıcılığı (Namazov 2004: 21-22).

Abbas Seyidov, Nahçıvan'da ilk defa "saz mektebi" açmış ve dokuz öğrenciye âşıklık geleneğini aktarmıştır. Eski Türk Maneviyyatına Bir Bakış adlı makalesinde Saz Harayı adlı bir şiir, Sovyet Nahçıvanı adlı gazetede 23 Mart 1988 tarihinde İnsan ve Musigi adlı bir makale ve 1996 yılında çıkan Tarixdən Səhifələr adlı kitabında halk şiirleri kaleme almıştır (Altundaş 2019). Seyidov, şiirlerinde saz'a büyük önem vermiştir. Saz ile söylediği şiirleri, Türk milletinin geçmişinden derin izler taşımaktadır. Saz Harayı şiirinde de dediği gibi, 'bu sırlı saz çok derin hikmetler' barındırmaktadır. Yine, Seyidov'a göre saz şiirinde Azerbaycan mirası, Türk milletinin sedası bulunmaktadır.

Kaynakça

Abbas Seyidov, 1957 Nahçıvan doğumlu, akademisyen [Uğur Altundaş tarafından 12.03.2019 tarihinde E-posta aracılığıyla yapılan görüşme].

Namazov, Kara (2004). Aşıqlar. Bakü: Azerbaycan Milli İlimler Akademiyası Folklor Enstitüsü.

(1) http://unec.edu.az/t-e-d-prof-seyidov-abbas-qadir/ [erişim tarihi: 19.03.2019].

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. UĞUR ALTUNDAŞ
Yayın Tarihi: 25.04.2019

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Памятники куро-аракской культуры НахичеваниBilik / Bakü1993Araştırma
Naxçıvanın Qədim TarixiAzərbaycan / Bakü1995Araştırma
Археологические памятники Кыврагского плоскогорьяAzərbaycan / Bakü1995Araştırma
Naxçıvanın və Babək Bölgəsinin Arxeoloji AbidələriAzərbaycan / Bakü1995Araştırma
Vətən OğluAzərbaycan / Bakü1996Araştırma
İnsanlıq ZirvəsindəAzərbaycan / Bakü1996Araştırma
Tarixdən SəhifələrQismət / Bakü1996Araştırma
Mən Azərbaycan OğluyamQismət / Bakü1999Diğer
Naxçıvan Tunc DövründəElm / Bakü2000Araştırma
Naxçıvanın İlk Tunc Dövrü Abidələri və Onların DövrləşdirilməsiÇaşıoğlu / Bakü2000Araştırma
Nəhəcirdə Arxeoloji Araşdırmalarİqtisad Universiteti / Bakü2002Araştırma
Раннебронзовая Kультура Нахчывана? / Voronej2002Araştırma
Gəmiqaya (Toponimlər, Qədim Köç Yolları)İqtisad Universiteti / Bakü2003Araştırma
Naxçıvan E.ə. VII-II MinilliklərdəElm / Bakü2003Araştırma
Naxçıvanın Qədim MetalıElm / Bakü2005Araştırma
Helenendorf-Heleneno-XanlarElm / Bakü2007Araştırma
ƏrəbyengicəNurlan / Bakü2009Araştırma
Yerin Altından Qayıtmış GözəllikAraz / Bakü2009Araştırma
XələcElm / Bakü2010Araştırma
Naxçıvan 5000Qismət / Bakü2011Araştırma
SədərəkViktory / Bakü2011Araştırma
GöygölElm / Bakü2011Diğer
Aşağı Daşarxİqtisad Universiteti / Bakü2012Araştırma
Qədim ŞərurElm və Təhsil / Bakü2012Araştırma
ŞortəpəTəhsil+ / Bakü2013Araştırma
Qədim OrdubadƏcəmi Nəşriyyatı / Nahçıvan2014Araştırma
Dədə Qorqud Yadigarı – BayburtEksper-print / Bakü2015Araştırma
İbtidai Cəmiyyətdən Şəhər MədəniyyətinəElm / Bakü2016Araştırma
Azərbaycan TarixiXəzər Universitəsi Nəşriyyatı / Bakü2017Araştırma
Minilliklərdə Yaşayan TariximizXəzər Universitəsi Nəşriyyatı / Bakü2017Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993Doğum YeriGörüntüle
2SADİ ABBASOVd. 1935 - ö. 1992Doğum YeriGörüntüle
3MUHAMMEDÎ AFŞARd. 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993Doğum YılıGörüntüle
5SADİ ABBASOVd. 1935 - ö. 1992Doğum YılıGörüntüle
6MUHAMMEDÎ AFŞARd. 1961 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993MeslekGörüntüle
8SADİ ABBASOVd. 1935 - ö. 1992MeslekGörüntüle
9MUHAMMEDÎ AFŞARd. 1961 - ö. ?MeslekGörüntüle
10Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SADİ ABBASOVd. 1935 - ö. 1992Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12MUHAMMEDÎ AFŞARd. 1961 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Zamanov, Abbasd. 10 Ekim 1911 - ö. 1 Nisan 1993Madde AdıGörüntüle
14SADİ ABBASOVd. 1935 - ö. 1992Madde AdıGörüntüle
15MUHAMMEDÎ AFŞARd. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle