ABDURRAHMÂN FEHMÎ

(d. ?/? - ö. 1904/1322)
divan şairi ve nasiri
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manastır'da doğdu. Babası, aynı zamanda ilk hocası da olan Manastır köylerinden Kaytalılı Tâlib Fâ'ikî Efendi'dir. Daha sonra İstanbul'a gelerek tahsilini tamamladı. Mekteb-i Hukuk'ta edebiyat hocalığı yaptı. Elsine-i Selâse'nin yani Arapça, Farsça ve Türkçenin edebiyatına vakıftı. Bunların yanında Fransızca da bilirdi. Diyarbakır valiliği yaptı. Bu görevden azledilip İstanbul'a gelirken Urfa'da vefat etti ve oraya defnedildi.

Eserleri şunlardır:

1. Medresetü'l-Arab: Edebiyat tarihi mahiyetinde olan bu eser yazarın "Arap Medeniyeti" dediği bir nevi İslam medeniyeti tarihidir. Eserin Osmanlı Müellifleri'nde (Bursalı 1333: 339) genişletilmiş bir şekilde Fransızcadan çeviri olduğu yazılıyorsa da aslında birçok kaynaktan yararlanılarak hazırlanmış telif bir eserdir. 1304/1886'da İstanbul'da ilk cildi basılmıştır.

2. Tedrîsât-ı Edebiyye: Edebiyat kaidelerini anlatan bu eser Hukuk Mektebi'nde okutulmak için yazılmıştır. 1302/1885'te İstanbul'da basılmıştır.

3. Tarifat Tercümesi: Seyyid Şerif Cürcânî'nin aynı adlı eserinden açıklama ve ilavelerle genişletilmiş bir şekilde çevrilen bu eserin bir kısmı Tâlib Fâ'ikî-zâde Fehmî imzasıyla Mecmua-i Ebu'z-Ziyâ'da yayımlanmıştır.

Bunlardan başka Abdurrahmân Fehmî, El-Miftâh ve Mekteb-i Hukuk'un ikinci sınıfında okutulmak üzere hazırlanıp basılmakta olduğunu haber verdiği Usûl-i Kitâbet adlı iki eserinin daha olduğunu bildiriyorsa da bunlara ait başka bir bilgiye ulaşılamamıştır. Arapça, Farsçanın yanında Fransızca da bilen Abdurrahmân Fehmî, şairliğinden çok hocalığıyla ve mekteplerde okutulmak üzere yazdığı mensur eserleriyle tanındı. Özellikle ders kitabı mahiyetindeki eserlerinde seçtiği örnekler onun birkaç dildeki bilgisini ve edebî zevkini yansıtmaktadır.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul.

Kılıç, Hulusi (1988). "Abdurrahman Fehmi". İslam Ansiklopedisi. C. I. İstanbul: TDV Yay.

Kılıç-Hançerlioğlu, F. (2002). "Abdurrahman Fehmi". Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. I. Ankara: AKM Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). "Abdurrahman Fehmi Efendi". C. I. İstanbul: Dergah Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.04.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907Doğum YeriGörüntüle
2FEYZÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceDoğum YeriGörüntüle
4RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907Doğum YılıGörüntüle
5FEYZÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceDoğum YılıGörüntüle
7RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907Ölüm YılıGörüntüle
8FEYZÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceÖlüm YılıGörüntüle
10RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907MeslekGörüntüle
11FEYZÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceMeslekGörüntüle
13RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FEYZÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceAlan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RİF'AT, Manastırlı Mehmedd. 1851 - ö. 1907Madde AdıGörüntüle
17FEYZÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18ZUHÛRÎ, Tülbend-zâde Zuhûrî Mehmed Efendid. ? - ö. 1595'ten önceMadde AdıGörüntüle