ABİDİN

(d. ?/? - ö. 1909 / 1895?/1325)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

 Abidin Baba Ondokuzuncu yüzyıl Bektaşi şairlerindendir. Şiirlerinde "Abidin" ismini kullanmıştır. Kaynaklarda şairin kişisel biligileri ile detaylara rastlanılmamaktadır. Bektaşiler arasında aziz şahsiyetlerden biri olarak kabul edildiği rivayet edilir. 1877’de Yanya’da Leskovik'te “Leskovik” dergâhını uyandırdığı belirtilir (Ergun 1944: 9). Bektaşi tekkeleri üzerine detaylı bir çalışması olan Von Hasluck, Leskovik ve tekke hakkında bilgi verirken Abidin Baba ile ilgili de bilgi verir: "Bu bayındır tepe halkının çoğu Bektaşi'dir. Tekye kentin dışında Kolonya yolunun yukarısındaki tepe üzerindedir. Tekyenin otuz beş yıllık olduğu söyleniyor. Abidin Baba'nın mezarı buradadır. Bu tekyede yedi sekiz derviş otururdu. şimdi yıkıntı halindedir (1991: 34). Aşağıda verilen şiirinde tekkenin kuruluş tarihini kendisi hicri 1293 olarak verir. 

  Şair yaşamının son zamanlarını felçli olarak geçirmiştir. Bu dönemde ismi sorulduğunda kağıda yalnızca Ali yazdığı kayıtlarda yer almaktadır. Ölüm tarihi ile ilgili olarak şairin yaşamı hakkında bilgi veren eserlerde iki farklı bilgi yer almaktadır. Sadeddin Nüzhet şairin ölüm tarihini 1909 olarak verirken (1944: 9), Turgut Koca ise 1895 tarihini verir (1990: 379).

  Abidin Baba'nın şiirlerinden nazım tekniğine hâkim olduğu ve aruzu ustalıkla kullanabildiği sonucuna ulaşılır. Şiirlerinde dinî-tasavvufi görüşlerini dile getiren şairde on iki imam ve Hacı Bektaş Veli sevgisi açıkça gözlemlenir.  

Kaynakça

Ergun, Sadeddin Nüzhet (1944). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: İstanbul Maarif Kitaphanesi.

Von Hasluck (1991). Bektaşiliğin Coğrafi Dağılımı. İstanbul: Ufuk Matbaası.

Koca, Turgut (1990). Bektaşi Alevi Şairleri ve Nefesleri. İstanbul: İstanbul Maarif Kitaphanesi.

Özmen, İsmail (1998). Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1977). İstanbul: Dergâh Yay. C. I. 24.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ METİN EREN
Yayın Tarihi: 26.09.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gel ey can durma bigâne makamı âşinadır bu

Garibü binevalar meclisi cayi safadır bu

Derunü hanikaha zikr ü tevhit ile saykal ur

Nazargahı Huda vü Mustafa vü Mürteza'dır bu

Hatice Fatımâ'dır müminatın badii feyzi

Rümuzu şehri ilmin rehberi şahı gedadır bu

Bu dergâhın mukimi çakeri Şebbir ü Şebber'dir

Gel ey zakir bu zikre tekyei Zeynel'aba'dır bu

Muhammed Câferi Sadık dahi Kazım Rıza tahkik 

Tâki takvagehi oldu Nakîi canfezadır bu

Sipahi Askerî'dir cümle dervişi bu dergâhın 

Nigehdarı Muhammed Mehdiî sahiplivadır bu

Âbidin bin ikiyüz doksan üçte bermurad oldu

Mücerrethanesi Bektaşî Balım rehnümadır bu

Ergun, Sadeddin Nüzhet (1944). Bektaşi Edebiyatı Antolojisi. İstanbul: İstanbul Maarif Kitaphanesi. 9-10.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32Doğum YeriGörüntüle
2SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901Doğum YeriGörüntüle
3Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Doğum YeriGörüntüle
4ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32Doğum YılıGörüntüle
5SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901Doğum YılıGörüntüle
6Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Doğum YılıGörüntüle
7ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32Ölüm YılıGörüntüle
8SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901Ölüm YılıGörüntüle
9Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Ölüm YılıGörüntüle
10ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32MeslekGörüntüle
11SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901MeslekGörüntüle
12Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994MeslekGörüntüle
13ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ES'AD, Mehmed Es'ad Efendid. Aralık-Ocak 1686-87 - ö. 1731-32Madde AdıGörüntüle
17SÂFÎ, Mustafâd. 1862 - ö. 1901Madde AdıGörüntüle
18Ataman, Sadi Yaverd. 23 Nisan 1906 - ö. 10 Aralık 1994Madde AdıGörüntüle