ATÂ, Hekim Sinânoğlu

(d. ?/? - ö. 960/1552)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Edirne’de doğdu. Atâ’nın adı bazı kaynaklarda Atâyî olarak geçer. İkinci Selim devri şairlerindendir. Babası Edirne’nin tanınmış bilginlerinden Hekim Sinân’dır. Bu yüzden Hekim Sinânoğlu diye tanındı. Öğrenimini tamamladıktan sonra babası gibi hekimlik yaptı. Önce Edirne sarayında görev yaptı ve zamanla Edirne Dârüşşifâsı ikinci hekimliğine kadar yükseldi. Atâ 960/1552 tarihinde Edirne’de öldü.

Atâ, o kadar zayıf bir bünyeye sahipti ki döneminde hilal diye gösterilirdi ve görenler onu kahvehanelere asılan “fânûs-ı hayâl” sanırlardı. Zeki, hazır-cevap ve hicve eğilimli bir kişiydi. Afyon, esrar ve kahveye tutkundu. Hasan Çelebi onun için “hum-ı mey” (şarap küpü) , Âşık Çelebi “Asıl oturduğu yer kahvehane olup evine ancak misafir olarak gelirdi” demektedir. Ölümü de bu yüzden oldu.

Döneminde şiirle ilgilenmiş olmakla birlikte Divan sahibi olduğuna dair kaynaklarda bir kayıt bulunmamaktadır. Şiirlerinden örnekler Ahdî, Âşık Çelebi ve Hasan Çelebi Tezkiresi’nde mevcuttur. Âşık Çelebi’ye (926/1520-979/1572) göre kendi gibi şiiri de naziktir. Atâ, döneminde yazdığı hiciv şiirleriyle dikkat çekti.

Kaynakça

Açıkgöz, Namık (1982). Riyâzü’ş-Şu’arâ, Riyâzî Mehmed Efendi: Metin-Dizin. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.

Beyzadeoğlu, Süreyya (1994). “Edirne’de II. Bayezid Dârüşşifâsında İki Tabib Şair”. Yedi İklim 6 (47): 83-85.

Canım, Rıdvan (1995). Edirne Şairleri. Ankara: Akçağ Yay.

Ergun, Sadeddin Nüzhet (yty). Türk Şairleri. İstanbul: Zaman Kitaphanesi.

İpekten, Haluk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu ve Turgut Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (2000). “Atâ”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C.1. Ankara AKM Yay. 555.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html[erişim tarihi: 22.06.2013]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. AYSUN SUNGURHAN
Yayın Tarihi: 27.07.2013
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Dem-be-dem gözlerimin yaşlar akmag ister

Yâr kûyundan anunçün beni ırmag ister

Bükülüp şâh gibi kaddim egildiği bu kim

Mîve-i cânımı ol yâr koparmag ister

Bir iki dâg ile ey lâle geçinme âşık

Yalınuz ol yüzi gül sînede bin dâg ister

Devr-i bî-rahmın elinden nice kan aglamayın

Beni bir cân-ı azîzimden ayırmag ister

Ey Atâ eşigi kelbi dirilürmiş o rakîb

Kendüyi ol har ögüp göğe çıkarmag ister

(Solmaz, Süleyman (hzl.) (2005). Ahdî ve Gülşen-i Şu’arâsı. Ankara: AKM Yay.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754Doğum YeriGörüntüle
2DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Doğum YeriGörüntüle
4SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754Doğum YılıGörüntüle
5DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Doğum YılıGörüntüle
7SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754Ölüm YılıGörüntüle
8DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Ölüm YılıGörüntüle
10SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754MeslekGörüntüle
11DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703MeslekGörüntüle
13SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SEBKATÎ, I. Mahmudd. 2 Ağustos 1696 - ö. 13 Aralık 1754Madde AdıGörüntüle
17DÜRRÎ, Acem-zâded. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18NECÎB, Necîb, Damad-zâde Mehmed N. Efendid. ? - ö. Şubat-Mart 1703Madde AdıGörüntüle