AYŞE

(d. ? / ö. ?)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Ayşe, bilinmeyen bir tarihte Mersin Gülek’te doğmuştur. 1. Dünya Savaşı’na katılan oğullarına yazdığı destandan hareketle 19. yüzyılın sonunda doğduğunu ve 20. yüzyılın ortalarına kadar yaşadığını söylemek mümkündür. Kaynaklarda âşığın hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Müjgan Cunbur, Ayşe'nin Çukurova'da yaşadığı için Çukurovalı diye anıldığını söylemektedir (Cunbur 2011: 309). Cunbur, Başakların Sesi adlı eserinde de (1968: 187) Çukurovalı Ayşe'den "asker analarının sembolü" olarak bahseder (Turan vd. 2014: 59). Âşığın ölüm tarihi de bilinmemektedir.

Ayşe, şiirlerinde mahlas kullanmamaktadır. Sadettin Nüzhet Ergun'un Türk Şairleri (1960: 610) ve Müjgan Cunbur’un Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri (2011: 309-311) adlı kitaplarında Çukurovalı Ayşe'nin 1914-1918 yıllarında Birinci Dünya Savaşı sırasında yazdığı Oğul Destanı'nın yirmi dörtlüğü yer alır. Destanda Ayşe, dört oğlunun dört ayrı taburda askerlik yaparken beşinci oğlunun askere alındığını ve yaşadıkları durumu anlatır. Destanda gençlerin askere gidişi "Gel ağlayak bacım Melek/ Sen oğlansız ben oğlansız" dizeleriyle anlatır. Cukurovalı Ayşe, çocuklarını askere yollayan bütün annelerin hislerine tercüman olmuştur. Destan 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Destanda Çukurova bölgesine ait mahalli kelimeler dikkati çekmektedir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: TÜRKAD Türk Kadınları Kültür Derneği Genel Merkezi Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1945). Türk Şairleri. C. I-II. İstanbul: Burhanettin Erenler Matbaası.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Kemal Kaplancalıd. 1910 - ö. 15 Temmuz 1986Doğum YeriGörüntüle
2Çınar Arıkand. 14 Kasım 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3BABACAN, Ahmet Ali Babacand. 1912 - ö. 23.03.1975Doğum YeriGörüntüle
4Kemal Kaplancalıd. 1910 - ö. 15 Temmuz 1986Doğum YılıGörüntüle
5Çınar Arıkand. 14 Kasım 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6BABACAN, Ahmet Ali Babacand. 1912 - ö. 23.03.1975Doğum YılıGörüntüle
7Kemal Kaplancalıd. 1910 - ö. 15 Temmuz 1986Ölüm YılıGörüntüle
8Çınar Arıkand. 14 Kasım 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9BABACAN, Ahmet Ali Babacand. 1912 - ö. 23.03.1975Ölüm YılıGörüntüle
10Kemal Kaplancalıd. 1910 - ö. 15 Temmuz 1986Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Çınar Arıkand. 14 Kasım 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12BABACAN, Ahmet Ali Babacand. 1912 - ö. 23.03.1975Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Kemal Kaplancalıd. 1910 - ö. 15 Temmuz 1986Madde AdıGörüntüle
14Çınar Arıkand. 14 Kasım 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15BABACAN, Ahmet Ali Babacand. 1912 - ö. 23.03.1975Madde AdıGörüntüle