AYŞE

(d. ? / ö. ?)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ayşe, bilinmeyen bir tarihte Mersin Gülek’te doğmuştur. 1. Dünya Savaşı’na katılan oğullarına yazdığı destandan hareketle 19. yüzyılın sonunda doğduğunu ve 20. yüzyılın ortalarına kadar yaşadığını söylemek mümkündür. Kaynaklarda âşığın hayatı hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Müjgan Cunbur, Ayşe'nin Çukurova'da yaşadığı için Çukurovalı diye anıldığını söylemektedir (Cunbur 2011: 309). Cunbur, Başakların Sesi adlı eserinde de (1968: 187) Çukurovalı Ayşe'den "asker analarının sembolü" olarak bahseder (Turan vd. 2014: 59). Âşığın ölüm tarihi de bilinmemektedir.

Ayşe, şiirlerinde mahlas kullanmamaktadır. Sadettin Nüzhet Ergun'un Türk Şairleri (1960: 610) ve Müjgan Cunbur’un Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri (2011: 309-311) adlı kitaplarında Çukurovalı Ayşe'nin 1914-1918 yıllarında Birinci Dünya Savaşı sırasında yazdığı Oğul Destanı'nın yirmi dörtlüğü yer alır. Destanda Ayşe, dört oğlunun dört ayrı taburda askerlik yaparken beşinci oğlunun askere alındığını ve yaşadıkları durumu anlatır. Destanda gençlerin askere gidişi "Gel ağlayak bacım Melek/ Sen oğlansız ben oğlansız" dizeleriyle anlatır. Cukurovalı Ayşe, çocuklarını askere yollayan bütün annelerin hislerine tercüman olmuştur. Destan 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Destanda Çukurova bölgesine ait mahalli kelimeler dikkati çekmektedir.

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (2011). Osmanlı Dönemi Türk Kadın Şairleri. Ankara: TÜRKAD Türk Kadınları Kültür Derneği Genel Merkezi Yay.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1945). Türk Şairleri. C. I-II. İstanbul: Burhanettin Erenler Matbaası.

Turan, Fatma Ahsen, Reyhan Gökben Saluk, Özlem Ünalan (2014). Geçmişten Günümüze Sazda ve Sözde Usta Kadınlar. Ed. Nezahat Özcan. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYDOĞDU TURAN
Yayın Tarihi: 07.01.2019
Güncelleme Tarihi: 05.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Doğum YeriGörüntüle
2Turhan Oktayd. 1948 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Doğum YılıGörüntüle
5Turhan Oktayd. 1948 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Ölüm YılıGörüntüle
8Turhan Oktayd. 1948 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Turhan Oktayd. 1948 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13SITKI PERVÂNE/SIDKÎ BABA, Zeynel Abidind. 1865 - ö. 1928Madde AdıGörüntüle
14Turhan Oktayd. 1948 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Özdemir İnced. 01 Eylül 1936 - ö. ?Madde AdıGörüntüle