İlhan Ayverdi

(d. 24 Ekim 1926 / ö. 6 Kasım 2009)
Öğretmen, Yazar, Araştırmacı
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manisa’nın Akhisar ilçesinde doğdu (Uğurel 2009). İstiklâl Madalyası sahibi Mehmet Murat Bey’in kızı (Uğurel 2009), Osmanlı mimarisi tarihi üzerine ilk ve en kapsamlı eserlerin müellifi olan Yüksek Mimar Ekrem Hakkı Bey’in (Samsakçı 2018) eşidir. İlk ve ortaokulu Akhisar’da tamamladıktan sonra 1943'te İzmir Karataş Lisesi'nden mezun oldu (Işık 2007: 520). Ahmet Kabaklı ile sınıf arkadaşı olduğu (Uğurel 2009) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden 1949’da mezun oldu (Işık 2007: 520). İstanbul’da Anara Hiğutyan Ermeni Ortaokulu, Zağrofyan Rum Lisesi, Galatasaray Lisesi, Saint-Joseph ve Saint Michel Fransız Liselerinin yanı sıra Çapa Eğitim Enstitüsü'nde Türkçe ve edebiyat dersleri verdi (Işık 2007: 520). 1960 yılından itibaren öğretmenliği bırakıp eşi Ekrem Hakkı Bey ile araştırma gezilerinde yer alarak eşinin mimari alanındaki bu çalışmalarına katkıda bulundu (Ayverdi 1998: 254). Kubbealtı Kültür ve Sanat Vakfında başkanlık görevinde bulundu ve eşi ve eşinin kız kardeşi olan Samiha Ayverdi ile pek çok toplumsal çalışmalar icra etti (Işık 2007: 520). 6 Kasım 2009’da İstanbul’da vefat etti.

İlhan Ayverdi’nin edebî eserlerden ziyade araştırmaya dönük çalışmaları mevcuttur. İsmini kendi verdiği Kubbealtı Kültür ve Sanat Vakfında yer verdiği “Dil Akademisi” kapsamında Faruk Kadri Timurtaş ve Nihat Sami Banarlı'nın öncü destekleriyle hazırladığı Misalli Büyük Türkçe Sözlük onun en önemli eseridir. Yazılarının büyük çoğunluğu Kubbealtı Mecmuası’nda çıkar. Buna ek olarak Türk Edebiyatı dergisinde eşi Ekrem Hakkı için kaleme aldığı yazısında (Ayverdi 1984: 62-63) eşine atfettiği hususiyetlere kendisi de sahiptir. Çalışkan, azimli, sabırlı ve kararlı bir biçimde var ettiği ilim hayatı, otuza yıla yaklaşan bir sürede hazırladığı sözlük ile somutluk kazanır. İlk baskısı üç cilt olarak 2005 yılında çıkan Misalli Büyük Türkçe Sözlük ile TYB’den ödül almıştır (Işık 2007: 520).

Kaynakça

Ayverdi, İlhan (1984). "Ekrem Hakkı Ayverdi’nin Ardından". Türk Edebiyatı. S. 128. s. 62-63.

Ayverdi, Sâmiha (1998). Hâtıralarla Başbaşa (2. Baskı). İstanbul: Kubbealtı Neşriyatı

Işık, İhsan (2007). Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi (2. Baskı). C. 2. Ankara: Elvan Yayınları.

Samsakçı, Mehmet (2018). Ayverdi, Samiha. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü II. http://teis.yesevi.edu.tr/index.php?sayfa=madde_detay&md=44c4c17332cace2124a1a836d9fc4b6f.9034a22dff4fadd2 – [Erişim Tarihi: 19.01.2019]

Uğurel, Rıza Tekin (2009). İlhan Ayverdi. - http://www.dertlidolap.com/ilhan-ayverdi/ [Erişim Tarihi: 19.01.2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. DİNÇER ATAY
Yayın Tarihi: 15.02.2019
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Misalli Büyük Türkçe Sözlük - 3 CiltKubbealtı Neşriyat / İstanbul2005Araştırma
Türkçe SözlükKubbealtı Neşriyat / İstanbul2007Araştırma
Bir Ağacın DallarıKubbealtı Neşriyat / İstanbul2011Mektup
Mektuplar 4Kubbealtı Neşriyat / İstanbul2016Mektup

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MUHLİSÎ, Şehzâde Mustafâ b. Kânûnî Sultân Süleymând. 1515 - ö. 1553Doğum YeriGörüntüle
2Hasan Efed. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3REFÎK, Mehmed Refîk Efendi, Manisalıd. 1786 - ö. 1830Doğum YeriGörüntüle
4BEKTAŞ, Bekir Şahind. 1926 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Kemal Demireld. 9 Eylül 1926 - ö. 4 Kasım 2009Doğum YılıGörüntüle
6Ali Avni Öneşd. 30 Nisan 1926 - ö. 11 Kasım 1982Doğum YılıGörüntüle
7Semih Sait Umard. 1923 - ö. 13 Aralık 2009Ölüm YılıGörüntüle
8Orhan Durud. 18 Aralık 1933 - ö. 25 Ocak 2009Ölüm YılıGörüntüle
9KUL KÜÇÜK/KÜÇÜK MEHMET, Mehmet Küçükd. 1928 - ö. 2009Ölüm YılıGörüntüle
10Şefika Taşkınd. 1891 - ö. 1968MeslekGörüntüle
11Mehmet Nafi Artemeld. 1969 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Nesrin Z. İnankuld. 15 Mart 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Başak Daşmand. 10 Nisan 1981 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Leyla Karacad. 04 Nisan 1976 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mehmet Çınarlıd. 1925 - ö. 19 Ağustos 1999Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ziya İlhan Zaimoğlud. 1912 - ö. 25 Ağustos 1965Madde AdıGörüntüle
17İlhan Tarhand. 28 Şubat 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18İlhan Kemald. 13 Eylül 1968 - ö. ?Madde AdıGörüntüle