BESîM, Manyâsî Seyyid Mustafâ Efendi

(d. ?/? - ö. Recep 1178/Aralık-Ocak 1764-65)
divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl ismi Mustafa olan şair, Manyasî Seyyid Mustafa Efendi olarak meşhur oldu. Şeyh Seyyid Murtaza Efendi döneminde 10 Recep 1167 (3 Mayıs 1754) tarihinde imtihan edilerek Dâye Hâtûn Medresesi hâricine atandı. Şeyhülislâm Dâmâd-zâde Feyzullah Efendi’ye olan intisabı nedeniyle meslektaşları arasında seçkin bir yere sahip olan Mustafâ Efendi, 1176 senesi Muharrem ayında (Temmuz/Ağustos 1762) Hayreddin Paşa Medresesi'ne ikinci müderris olarak nakledildi. Bir süre Davud Paşa mahkemesi kadı vekilliği, Mehmed Nebih Efendi hükümeti zamanında Bab mahkemesi kadı vekilliği ve Sahn-ı Seman müderrisliği yapan şair, vefat ettiği Recep 1178 (Aralık-Ocak 1764-65) tarihine kadar Hadîka-i Hassa’nın teftişiyle meşgul, oldukça muktedir bir insan olarak tanındı. Esad Efendi, Besîm'in vefat tarihini Recep 1168 olarak göstermektedir. Ancak Seyyid Mustafa Besim Efendi'nin 1176 senesinde Hayreddin Paşa Medresesine müderris olarak atandığı bilgisi gözönüne alındığında Esad Efendi'nin verdiği vefat tarihine temkinle yaklaşmak gerekmektedir. 

Yüksek ahlakı ve seçkin tavırlarının yanı sıra Arapça ilimlerdeki mahareti, Türkçe ve Farsça şiirleriyle nam salan şairin, kaynaklardan edinilen bilgilere göre eserleri arasında Hâfız-ı Şirâzî’nin bir gazeline tahmis ile Şevket-i Buhârî’nin kasidelerine yaptığı şerhler yer almaktadır. 

 

Kaynakça

Ceylan, Ömür (2010). “Şerh”. İslam Ansiklopedisi. C.38. İstanbul: TDV Yay. s. 566.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 38.

İpekten, Haluk - İsen, Mustafa vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay. 75.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. s. 98.

Oğraş, Rıza (hzl.). Esad Mehmed Efendi, Bağçe-i Safâ-Endûz. KTB. e-kitap. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf.pdf?0. [erişim tarihi: 17 Mayıs 2013]. 65.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN SELÇUK
Yayın Tarihi: 03.11.2014
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636Doğum YeriGörüntüle
3Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636Doğum YılıGörüntüle
6Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636Ölüm YılıGörüntüle
9Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636MeslekGörüntüle
12Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Orhan Ülkülüd. 1922 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Tokadî-zâde/Kadı-zâde Şeyh Mehmed Efendid. ? - ö. Nisan 1636Madde AdıGörüntüle
18Sümeyra İkizd. 1971 - ö. ?Madde AdıGörüntüle