BESîM, Manyâsî Seyyid Mustafâ Efendi

(d. ?/? - ö. Aralık-Ocak 1764-65/Recep 1178)
divan Şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl ismi Mustafa olan şair, Manyasî Seyyid Mustafa Efendi olarak meşhur oldu. Şeyh Seyyid Murtaza Efendi döneminde 10 Recep 1167 (3 Mayıs 1754) tarihinde imtihan edilerek Dâye Hâtûn Medresesi hâricine atandı. Şeyhülislâm Dâmâd-zâde Feyzullah Efendi’ye olan intisabı nedeniyle meslektaşları arasında seçkin bir yere sahip olan Mustafâ Efendi, 1176 senesi Muharrem ayında (Temmuz/Ağustos 1762) Hayreddin Paşa Medresesine ikinci müderris olarak nakledildi. Bir süre Davud Paşa mahkemesi kadı vekilliği, Mehmed Nebih Efendi hükümeti zamanında Bab mahkemesi kadı vekilliği ve Sahn-ı Seman müderrisliği yapan şair, vefat ettiği Recep 1178 (Aralık-Ocak 1764-65) tarihine kadar Hadîka-i Hassa’nın teftişiyle meşgul, oldukça muktedir bir insan olarak tanındı. Esad Efendi, Besîm'in vefat tarihini Recep 1168 olarak göstermektedir. Ancak Seyyid Mustafa Besim Efendi'nin 1176 senesinde Hayreddin Paşa Medresesine müderris olarak atandığı bilgisi gözönüne alındığında Esad Efendi'nin verdiği vefat tarihine temkinle yaklaşmak gerekmektedir. 

Yüksek ahlakı ve seçkin tavırlarının yanı sıra Arapça ilimlerdeki mahareti, Türkçe ve Farsça şiirleriyle nam salan şairin, kaynaklardan edinilen bilgilere göre eserleri arasında Hafız-ı Şirâzî’nin bir gazeline tahmis ile Şevket-i Buhâri’nin kasidelerine yaptığı şerhler yer almaktadır. 

Kaynakça

Ceylan, Ömür (2010). “Şerh”. İslam Ansiklopedisi. C.38. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. s. 566.

Erdem, Sadık (hzl.) (1994). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara: AKM Yay. 38.

İpekten, Haluk - İsen, Mustafa vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. s.75.

Kurnaz, Cemal ve M. Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. s. 98.

Oğraş, Rıza (hzl.). Esad Mehmed Efendi, Bağçe-i Safâ-Endûz. KTB. e-kitap. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10734,bahcepdf.pdf?0. [erişim tarihi: 17 Mayıs 2013]. s.65.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN SELÇUK
Yayın Tarihi: 03.11.2014

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015Doğum YeriGörüntüle
2Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Doğum YeriGörüntüle
3Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Doğum YeriGörüntüle
4Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015Doğum YılıGörüntüle
5Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Doğum YılıGörüntüle
6Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Doğum YılıGörüntüle
7Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015Ölüm YılıGörüntüle
8Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Ölüm YılıGörüntüle
9Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Ölüm YılıGörüntüle
10Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015MeslekGörüntüle
11Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954MeslekGörüntüle
12Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977MeslekGörüntüle
13Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Akın, Bedii Faikd. 1 Mayıs 1921 - ö. 16 Haziran 2015Madde AdıGörüntüle
17Sevük, İsmail Habipd. 1892 - ö. 17 Ocak 1954Madde AdıGörüntüle
18Mustafa Niyazi Ispartalıd. 1912 - ö. 8 Mart 1977Madde AdıGörüntüle