BEZMÎ, Derviş-zâde Kadı Bezmî Abdullah Çelebi

(d. ?/? - ö. 1589-90/998)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Abdullah olup Filibeli Kadı Derviş Çelebi’nin oğludur. Mecelletü'n-Nisâb’da babasının ismi İdris olarak yazılmıştır. Babası da şair olan Bezmî Filibelidir. Topal Kadı olarak bilinir. Buradan da anlaşılacağı üzere kadılık görevinde bulundu. III. Murad devri (1574-95) şairlerindendir. 998/1589-90 yılında vefat etti. Müstakim-zâde’nin “meyyit-i mahşer” terkibi vefatına tarihtir. Kâmûsu’l-A’lâm’da yer alan, Abdullah Çelebi'nin 988/1580-81 yılında vefat ettiği bilgisi yanlıştır (M. Şemseddin Sami 1996: II/1307).

Âşık Çelebi ve Hasan Çelebi'nin yaptığı değerlendirmeler ortaktır. Buna göre Filibeli Bezmî, akranlarından üstün, ilim ve irfan sahibi, şiir alanında yetkin ve kabiliyetli biridir (Kılıç 2010: 420, Eyduran 2015: 174). Eserleri hakkında bilgi mevcut değildir. Şiirlerinden örnek olarak dört beyti kaydedilmiştir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmanî. C. II. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Eyduran, Aysun Sungurhan (hzl.) Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf I/174-75. [erişim tarihi: 14.02.2015].

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü’ş-Şu’arâ İnceleme-Metin. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i NâilîDîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C.I. Ankara: Bizim Büro Yay.

M. Şemseddin Sami (1996). Kâmûsu’l-A’lâm. C. II. İstanbul. Kaşgar Neşriyat.

Müstakîm-zâde Süleyman Sadeddin (2000). Mecelletü’n-Nisâb fi’n-Nisbi ve’l-Künâ ve’l-Elkâb. (Tıpkı Basım). Ankara: KB Yay.

 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAK
Yayın Tarihi: 20.02.2015
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Der-tevhîd

Levha-i îcâda kudret kilki yazmadan elif

Zâtunı bir anlayup tevhîde oldum muterif

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Meşâirü’ş-Şu’arâ İnceleme-Metin. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 420.)

 

Bi’llâh ey dîde benüm aynumı kanda gördün

Bu kadar yaş geçürdün bu kadar dem sürdün

***

Harc idüp sîm-i eşkümi yoluna

Ya’nî nem var ise nisâr iderüm

***

Sâfî dil çü şemşîr kat’ eyle mâ-sivâyı

Çalış huzûr-ı Hakka varmagiçün yaraklan

 ***

Başum üstinde degirmen yüriye çarh gibi

Ben niçe fikr-i dakîk ile cihânda ögünem

(Eyduran, Aysun Sungurhan (hzl.) Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-Şu’arâ. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10738,tsmetinapdf.pdf I/174-75. [erişim tarihi: 14.02.2015].)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47Doğum YeriGörüntüle
2SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717Doğum YeriGörüntüle
3AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47Doğum YılıGörüntüle
5SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717Doğum YılıGörüntüle
6AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47Ölüm YılıGörüntüle
8SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717Ölüm YılıGörüntüle
9AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47MeslekGörüntüle
11SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717MeslekGörüntüle
12AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16RİYÂZÎ, Memi Şâhd. ? - ö. 1546/47Madde AdıGörüntüle
17SABÛRÎ, Dede Çelebid. 1638 - ö. 19.12.1717Madde AdıGörüntüle
18AŞKÎ, Mustafa Aşkî Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle