ÇEŞMÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

19. yüzyılda yaşayan ve asıl adı bilinmeyen Çeşmî, Kastamonuludur. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Yoksul ve perişan bir hayat sürdüğü ve gezgin bir âşık olduğu bilinmektedir (Şenel 1995: 49). Çeşmî, saz çalan âşıklar arasında yetişti. Rivayete göre bir gün saz şairleri kendisine mahlas vermek için Fuzulî’nin Divanı’ndan beyit açarlar; “Defter-i a’mâlimin hattı hatandır siyâh / Kan döker çeşmim hayal ettikçe hevl-i mahşeri" beyti çıkar. O günden sonra Çeşmî mahlasıyla şiirler söyledi (Tan 1985: 95). Güçlü bir saz şairidir. Şairin, örneği verilen cinaslı koşması O'nun şiir kudretini gösterir (Yücel 1993: 72). Çeşmî'den bahseden kaynaklar âşığın bir şiirine yer vermişlerdir.

Kaynakça

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Şenel, Süleyman (1995). "Kastamonu Halk Şairleri Üzerine". Türkiye İş Bankası Kültür ve Sanat Dergisi. (27). Ankara.

Tan, Nail (1985). "Kastamonu Halk Şairleri". Halk Kültürü Dergisi 2, İstanbul.

Yücel, Neslihan (1993). Kastamonu'da Âşıklık Geleneği ve Kastamonu'da Yetişen Âşıklar. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜLŞAH YÜKSEL HALICI
Yayın Tarihi: 27.10.2013

Eserlerinden Örnekler

Koşma

Derd-i dilim arttı, yarımın derdim,

Seksende, doksanda, yüzde seyreyle!

Gonca güllerini yârımın derdim,

Gerdanda, dudakta yüzde seyreyle!

Sen gelince yıkılırmış yar dedim,

Al hançeri, ur sinemi yar dedim,

Yeter cevr ü cefa etme, yâr dedim,

Cism ü bedenimi yüz de seyreyle!

Çeşmiya! Bin gazel yazdım divane,

El bağladım yâra durdum divane,

Dedi: Var yıkıl git behey divane,

Aşkın deryasında yüz de seyreyle!

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 395.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Doğum YeriGörüntüle
2MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Doğum YeriGörüntüle
4ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Doğum YılıGörüntüle
5MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Doğum YılıGörüntüle
7ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Ölüm YılıGörüntüle
8MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Ölüm YılıGörüntüle
10ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ŞEYDÂd. ? - ö. 1580Madde AdıGörüntüle
14MEFTUNÎ, Ahmedd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15Fâhir, Ahmed Fâhir Efendid. ? - ö. 1760Madde AdıGörüntüle