COŞKUNÎ, Ümit Karaman

(d. 01.01.1955 / ö. -)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Asıl adı Ümit Karaman olan Âşık Coşkunî, 1 Ocak 1955 tarihinde Erzurum'un Şenkaya ilçesine bağlı Göreşken köyünde doğmuştur. Baba adı Şevket, ana adı Mafire'dir (Vural 2012: 211). İlkokul mezunu olan âşık evli ve dört çocuk babasıdır. Âşıklığın yanı sıra ticaretle de uğraşmıştır. 20 yaşlarına kadar köyünde yaşayan Coşkunî, askerlik dönüşü adını yörede duyurmuş ve yöredeki meclislere katılmaya başlamıştır. 1983'te meydana gelen Erzurum depreminden sonra İstanbul’a yerleşmiştir (www.ozanlar.biz). Bu dönemden sonra başka âşıklarla da tanışıp dostluk kurmuş ve deyişmelerde bulunmuştur. Kendisinden önce yetişen usta âşıkların etkisiyle âşıklığa yönelmiş (Özarslan 2001: 116), özellikle Bardızlı Nihani, (1885-1967) ve Mevlüt İhsanî (1928-2010) başta olmak üzere yöredeki birçok âşıktan etkilenerek küçük yaşlarda saz çalmayı öğrenmiştir. Yine aynı dönemlerde şiir yazmaya ve türkü söylemeye başlamıştır. Ustası yoktur, çırak yetiştirmemiştir. Mahlasını Âşık Mevlüt İhsanî'nin dayısı (Şamil Dayı) vermiştir. Âşıklık yeteneğini çalışarak elde etmiş, 1983 yılından iti­baren de irticalen şiir söylemeye başlamıştır (Özarslan 2001: 519-520). Astım rahatsızlığı sebebiyle 20 yıla yakın bir süre âşıklığa ara vermiştir (Vural 2012: 212). İstanbul Gaziosmanpaşa'da "Halk Ozanları Kültür Derneği" adlı bir derneğin yöneticiliğini yapmaktadır.

Saza ve söze hâkimiyeti yüksek bir âşık olan Coşkunî şiirlerinde aşk, gurbet, ölüm, ayrılık, yurt ve millet sevgisi, kaderden şikâyet, zamanın kötülüğü, insanların vefasızlığı gibi temaları işler. Ayrıca bazı şiirlerinde de sazla dertleşmesi neticesinde öğütlemeler ortaya çıktığı görülmektedir. Koşma, semai ve divan biçimlerini kullanan âşık, çeşitli zeminlerde düzenlenen fasıllarda hem serbest hem de sistemli deyişler bakımından kendini göstermektedir.

"Şehit Yavrum" [Özlem Plak 1984] ve "Deprem" [Harika Plak 1986] isimleriyle iki kaset ve "Gurbet" [Gül Kasteçilik 1988] ismiyle birer kaset ve cd doldurmuştur. Günümüz âşıklık geleneği içinde TV programları, dernek toplantıları, düğünler ve âşık kahvehaneleri ve muhtelif festivallerde sanat icra etmekte olan Coşkunî'nin icra ve eserleriyle ilgili sosyal medyada kayıtlar bulunmaktadır.

Kaynakça

http://www.ozanlar.biz/umit-coskuni.html [Erişim Tarihi: 12.11.2018].

Özarslan, Metin (2001). Erzurum Âşıklık Geleneği. Ankara: Akçağ Yay.

Vural, Temel (2012). Sümmânî'den Günümüze Oltu Havzası Şairleri. Ankara: Bizim Büro Basımevi Yayın Dağıtım.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. METİN ÖZARSLAN
Yayın Tarihi: 21.12.2018
Güncelleme Tarihi: 06.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FİRKATÎ, Mustafa Alkand. 1946 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Nurullah Gençd. 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Belkıs İbrahimhakkıoğlud. 15 Mayıs 1950 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FİRKATÎ, Mustafa Alkand. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Nurullah Gençd. 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Belkıs İbrahimhakkıoğlud. 15 Mayıs 1950 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FİRKATÎ, Mustafa Alkand. 1946 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8Nurullah Gençd. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9Belkıs İbrahimhakkıoğlud. 15 Mayıs 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10FİRKATÎ, Mustafa Alkand. 1946 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
11Nurullah Gençd. 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
12Belkıs İbrahimhakkıoğlud. 15 Mayıs 1950 - ö. ?Madde AdıGörüntüle