DERVİŞ ALİ

(d. 1856/1860? / ö. ?)
âşık
(Âşık ve Tekke / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Derviş Ali Emlek yöresi şairlerindendir. Ailesi, soyu ve vefat tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak, Cahit Öztelli, şiirlerinden hareketle 1856 veya 1860 yıllarında doğduğundan söz etmektedir (Kaya 2009: 80). Bir şiirinde de 1897 yılında sağ olduğu anlaşılmaktadır. Bu konuda yapılan incelemeler sırasında yöre halkından Derviş Ali’nin Şarkışla’nın Akkışla bucağına bağlı Hocabey toprakları içinde kalan, bugün harabe olan Sarıöküz köyünden olduğunu, daha sonra Yozgat’ın Akdağmadeni ilçesine bağlı Bozhöyük köyüne gidip ömrünü orada sürdürdüğü öğrenilmiştir (Kaya 2009: 80). Hatta soyundan gelenlere Derviş Aligil denildiği ve soyadlarının Türker olduğu söylenmektedir. Bunu Böz Hüyüklü olan ve Beyyurdu köyünde eğitmenlik yapan Ali Şanlıer de doğrulamıştır (Kaya 2009: 80). Bunun yanında onun Amasya, Mecitözü ve Merzifon’a da giderek oradaki halka Alevi inancı doğrultusunda fikirler verdiği şiirler okuduğu söylenmektedir. Hacı Bektaş evladından Feyzullah Çelebi’yi mürşit olarak bilmiştir (Kaya 2009: 80).

Hemen hemen bütün şiirlerinde Alevi inancına ve görüşlerine (On İki İmam, Muhammed, Ali, Hacı Bektaş, Hızır Baba...) yer vermiştir. Kimi şiirlerinde teknik yönden ayaklarında kusur varsa da konuyu ele alış ve işleyiş yönünden oldukça başarılı biridir. Büyük ihtimalle saz çaldığı söylenebilir. II. Mahmut zamanında tekkelerin kapatılması üzerine bundan büyük üzüntü duymuş, bunun tekrar ihya edilmesi umuduyla Şah’ın yollarını gözlemiştir. Şiirlerinde Derviş veya Derviş Ali mahlasını kullanmış olup dili sadedir (Kaya 2009: 80). Sosyal ve kişisel eleştirilerle dolu, eğitsel kurallar içeren koşma tarzında yazdığı şiirler yanında, din dışı doğa güzelliklerini yansıtan şiirleri de vardır. Coşkulu olmasının yanı sıra sade bir söyleyişi var. İnançlarını ve sevgisini basite düşmeden yalın bir dille söylemiştir. Dönemine göre duru bir dil kullanır. Şiirleri kitap hâlinde yayımlanmamıştır.

Kaynakça

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şairleri II. Sivas: Sivas Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: GAMZE İLBİLGE OFLU
Yayın Tarihi: 11.04.2019

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Doğum YeriGörüntüle
2ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968Doğum YeriGörüntüle
3GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Doğum YılıGörüntüle
5ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968Doğum YılıGörüntüle
6GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Ölüm YılıGörüntüle
8ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968Ölüm YılıGörüntüle
9GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982MeslekGörüntüle
11ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968MeslekGörüntüle
12GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?MeslekGörüntüle
13KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16KARAVELLİ KADİR, Kadir İsmayılovd. 1893 - ö. 1982Madde AdıGörüntüle
17ATIF OKATANd. 1908 - ö. 1968Madde AdıGörüntüle
18GÜLFİDAN, Gülfidan Kurtd. 1910 - ö. ?Madde AdıGörüntüle