ES'AD, Seyyid Mehmed Es'ad Efendi

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Musul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mehmed’dir. Seyyid Mehmed Es'ad Efendi olarak tanındı. Seyyid Abdullâh Neşâtî Efendi’nin oğlu, Seyyid Alî Behcet Efendi'nin ise amcasının oğludur.  Öğrenimini tamamladıktan sonra Bağdat Valisi Ömer Paşa (ö. 1190/1776)’ya  divan kâtipliği ve divan efendiliği yaptı. Sultan III. Selim devrinin (1789-1807) başlarında vefat etti.

Es’ad mürettep Dîvân sahibidir. Millet Kütüphanesi AlE Mnz 24 ve Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi 1638 numarada kayıtlı olmak üzere iki nüshası bulunan Dîvân’ı, yüksek lisans tezi olarak hazırlanmıştır (Arbatlı 2002). Dîvân’da 6 kaside, 1 terkib-i bent, 14 murabba, 299 gazel ve 1 kıta bulunmaktadır.

Es’ad'ın şiirleri âşıkane ve rindane tarzdadır. Bazı şiir mecmualarında şiirlerine tesadüf edilmesi ve Hoca Neş’et, Ayıntaplı Aynî gibi şairlerin kendisine nazire yazmış olması Es’ad’ın devrinde meşhur olduğunun bir işaretidir (Ergun 1936: 1314).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî. C. 2. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 489.

Arbatlı, Mehmet Said (2002). Bağdatlı Es’ad Hayatı, Sanatı ve Divanının Tenkitli Metni. Yüksek Lisans Tezi. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi Beydilli, Kemal (2009). “Selim III”. İslam Ansiklopedisi. C. 36. İstanbul: TDV Yay. 420-425.

Ergun, Sadettin Nüzhet (1936-1945). “Esad (Musullu)”. Türk Şairleri. C. 3. İstanbul: Bozkurt Matbaası. 1325-1327.

Kılıç, Filiz (hzl.) (yty.). Şefkat Tezkîre-i Şu‘arâ-yı Şefkat-i Bagdâdî.http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10742,metinsbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 13.05.2014]. 12-13.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. I-II. Ankara: Bizim Büro Yay. 40.

Silahdarzâde Mehmed Emin. Tezkire-i Şuara. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi. T 2557. vr. 61a-62a.

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1979).  “Esad (Musullu)”. C. 3.  İstanbul: Dergâh Yay. 87. 

Ünver, Niyazi (2003). “Es‘ad”. Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 3. Ankara: AKM Yay. 423. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: BEYHAN KESİK - YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 14.05.2014
Güncelleme Tarihi: 03.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Beni bir rütbe dil-serd eylemişdir vahşet-i fürkat

Ki gelse şâhid-i vaslında olmam germ-i ünsiyyet

 

Dili zehr-âbe-i hecrin şu denli telh-kâm etdi

Ki vermez bâde-i vaslın mezâk-ı câna keyfiyyet

 

Semûm-ı kahr-ı hecrinle o denli bî-dimâgım kim

Şemîm-i kâkülün vermez meşâmma şemme-i râhat

 

Temâşâ-yı çemen câm-ı tarabdan el ayak çekdim

Harâm oldu bana sensiz civânım bâde-i işret

 

Nedir bu nâz u istignâ tegâfül tâ-be-key cânâ

Yeter zâlim gamınla gayrı bende kalmadı tâkat

 

Senin nîreng-i reşk-i reng ü bûy-ı ârızındandır

Gül-i ra‘nâda çâk-i zahm-ı hasret lâlede fürkat

 

Gamından kaldım Es‘ad kâr-zâr âbâd-ı fürkatde

Meger imdâd ede eşk-i dem-â-dem nâle-i hasret

(Kılıç, Filiz (hzl.) (yty.). Şefkat Tezkîre-i Şu‘arâ-yı Şefkat-i Bagdâdîhttp://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10742,metinsbpdf.pdf?0 [erişim tarihi: 13.05.2014]. 12.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777Doğum YeriGörüntüle
2SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685Doğum YeriGörüntüle
3CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777Doğum YılıGörüntüle
5SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685Doğum YılıGörüntüle
6CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777Ölüm YılıGörüntüle
8SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685Ölüm YılıGörüntüle
9CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777MeslekGörüntüle
11SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685MeslekGörüntüle
12CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16BEHCET, Fahreddin-zâde Seyyid Ali Behcet Efendid. ? - ö. 3 Kasım 1777Madde AdıGörüntüle
17SÂMİ, Yunusd. ? - ö. 1685Madde AdıGörüntüle
18CUM’A, Seyyidd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle