Harid Fedai

Ahmet Peykan
(d. 12 Ekim 1930 / ö. 13 Ekim 2017)
Şair, Araştırmacı, Edebiyat ve Kültür Tarihçisi
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Ahmet Harid Fedai, 12 Ekim 1930 tarihinde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Lefke şehrinde doğdu. Lefkoşa Türk Lisesi'ndeki eğitiminin ardından Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nden mezun oldu. Ankara'daki eğitiminin ardından İstanbul Üniversitesi Türkoloji Bölümü'nde tahsil gördü. Türk Öğretmen Koleji'nde öğretmenlik ve müfettişlik görevlerinde bulundu. 1960-1962 yılları arasında Kıbrıs Radyosu'nda program amirliği yaptı. Bu görevinin yanında Lefke Sancak Radyosu müdürü olarak çalıştı. Türk Mukavemet Teşkilatı bünyesinde Kıbrıs Türklerinin Millî Mücadelesinde görevler aldı. BRTK televizyonunun kurucu müdürlüğünü yaptı. Kıbrıs Girne Amerikan Üniversitesi'nde koordinatör olarak görevini sürdürdü. Öte yandan Türk Dil Kurumu'nda haberleşme üyesi olarak yer aldı. Lefke ve Girne Amerikan Üniversitelerinde görev aldı. 2000 yılından ömrünün son zamanlarına kadar Doğu Akdeniz Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde dersler verdi. Kıbrıs Türk kültürü ve edebiyatına dair birçok çalışma yapan Harid Fedai'nin makaleleri Yeni Kıbrıs, Söz, Varlık, Kültür Sanat gibi pek çok dergide yayımlandı. 13 Ekim 2017 tarihinde 87 yaşında Kıbrıs'ta vefat etti. Kabri Lefkoşa'da bulunmaktadır.

Kültür ve edebiyat tarihçiliği alanındaki eserleri ve Kuzey Kıbrıs Türklüğünün tanıtılmasındaki çabalarıyla öne çıkan Harid Fedai, uzun yıllar İngiliz yönetimi altında yaşayan Kıbrıs Türk kültürünün edebî ve kültürel birikimleri hakkında birçok eser vermiştir. Ahmet Peykan takma adıyla yayımladığı taşlamaları, gazete ve dergiler arasında kalmıştır (Karakartal, Fedai, Aktaş, 2012: 523). Harid Fedai edebî çalışmalarından çok araştırma kitaplarıyla öne çıkmıştır. Âşık Kenzî Divanı çalışmasıyla Türkiye'de tanınırlığı artan Fedai'nin eserlerinin birçoğu KKTC ve Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı tarafından yayımlanmıştır. Harid Fedai şiirlerini Koza (1997) adıyla kitaplaştırmıştır. Şiirlerinde yoğun olarak Türk halk kültürü ve divan edebiyatı unsurlarından beslenen Fedai, gelenek ve modern edebiyat arasında bir sentez oluşturur. Ahmet Üngüder, Harid Fedai'nin şiirlerindeki dil kullanımı ile ilgili şunları kaydeder: "Yahya Kemal Beyatlı gibi, sözcüklerin ses ve anlam değerlerinden müzikalite anlamında faydalanmıştır. Kıbrıs’ta I. ve II. Yeni şairlerinin, serbest veznin etkisinde şiirler kaleme alınırken, Harid Fedai’nin bir yandan halk ve divan şiirinden, bir yandan da adı geçen Yeni Türk Edebiyatı şairlerinden beslenerek bir sentez kurması, onu Kıbrıs’taki geleneği reddeden veya ondan uzaklaşan diğer şairlerden ayırmaktadır." (Üngüder 2016: 243) Kıbrıs Türk kültürü ve edebiyatı konusunda geniş bir yelpazede eserler veren ve bu konu ile alakalı birçok çalışmada kaynak eser olarak kullanılan çalışmalara imza atan Fedai, dünyanın birçok yerinde konferanslara, sempozyumlara katılarak akademik çalışmalarını sunmuştur.

Kaynakça

Karakartal, Oğuz; Fedai, Harid; Aktaş, Abdullah (2012). "Kültür ve Medeniyet / Edebiyat".TDV İslâm Ansiklopedisi. C. 41. B. 28. s. 522-525.

Üngüder, Ahmet (2016). "Harid Fedai'nin Koza Adlı Şiir Kitabında Divan ve Halk Şiirinin İzleri". Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. S. 26. s. 241-254.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÜRHAN ÇOPUR
Yayın Tarihi: 25.03.2018
Güncelleme Tarihi: 19.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Kıbrıs'ta Masum Millet OlayıKKTC Milli Eğitim Yayınevi / İstanbul1986Araştırma
Kıbrıs Müftüsü Hilmi Efendi-ŞiirlerKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / Lefkoşa1987Araştırma
Kıbrıslı Âşık Kenzî DivanıKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / Lefkoşa1989Araştırma
Ruh-i MecruhKKTC Milli Eğitim ve Kültür Bakanlığı / İstanbul1993Araştırma
Fethiyye-i Cezire-i Kıbrıs-Pirî EfendiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara (Türk Tarih Kurumu Basımevi)1997Araştırma
Kıbrıs Sanayi MektebiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1997Araştırma
Lefkoşa MevlevihanesiK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1997Araştırma
KozaAbo Basım / İstanbul1997Şiir
Kıbrıs Tarihi-Ziver BeyK.K.T.C. Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Bakanlığı / Ankara1999Araştırma

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1RÂCİ, Mehmed Râci Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Sultan Okumuşoğlud. 14 Aralık 1961 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3SİYÂHÎ, Mustafa Siyâhî Deded. ? - ö. 1710-11Doğum YeriGörüntüle
4SIRMA ŞAFAK KAYNAKd. 1930 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5KUL MUSTAFA/MUSTAFA/BURUKLU KUL MUSTAFA/TORUNÎ, Mustafa Duzağadüşmezd. 17.02.1930 - ö. 06.12.2006Doğum YılıGörüntüle
6Çelik Gülersoyd. 23 Eylül 1930 - ö. 6 Temmuz 2003Doğum YılıGörüntüle
7Selim Gündüzalpd. 1954 - ö. 12 Eylül 2017Ölüm YılıGörüntüle
8AYDIN BABA, Aydın Karasüleymanoğlud. 01.01.1943 - ö. 30.01.2017Ölüm YılıGörüntüle
9Emin Özdemird. 1931 - ö. 01 Eylül 2017Ölüm YılıGörüntüle
10Salih Bolatd. 03 Temmuz 1956 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Ahmet Edip Başarand. 1978 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Şinasi Şentürk (Şinasi Ahmedov Akaliyev)d. 15 Şubat 1962 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Semih Günverd. 1917 - ö. 10 Ocak 2000Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Hasan Severd. 6 Mayıs 1972 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Mustafa Tand. 15 Mayıs 1944 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ahmet Kemal Akünald. 30 Kasım 1873 - ö. 1942Madde AdıGörüntüle
17(ELMACI) AHMED/AHMEDİ, Ahmetd. 1900 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ahmet Kotd. 01 Ekim 1953 - ö. ?Madde AdıGörüntüle