HASAN HÜSNÎ PAŞA, Sührâb-zâde Hocaoğlu, Mısırlı

(d. ?/? - ö. 1315/1897)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Toyranlı Hasan Ârif Efendi'nin oğludur. Toyrânî sanıyla tanındı. Babası Selanik vilayeti dahilindeki Toyran kasabasından Sührâb-zâde ailesine mensup olmakla birlikte Mısır'da memuriyetlerde bulunduğundan Hasan Hüsnî Paşa da Mısır'da doğdu. Dedesi de Hasan Sührâb-zâde Hocaoğlu olarak tanınırdı. Tahsilini de Mısır'da tamamladı. Mısır'da bazı memuriyetlerde bulundu. Gazetelerde yazılar yazdı. Sonra İstanbul'a geldi. Cem'iyyet-i Rusûmiyye üyeliğine tayin olundu. Ölünceye kadar bu görevde kaldı. Mîrmîrânlık rütbesi almıştı. 1315/1897 senesinde İstanbul'da vefat etti. Eyüp'te Hazret-i Hâlid civarında Şeyh Hasîb Efendi Dergâhı haziresine defnedildi. "Gufire lehû" vefatına düşürülen tarihtir.

Çeşitli ilimlerde özellikle Arap edebiyatındaki bilgisi ile tanınmıştı. Bir ayağı aksak ve gözleri şaşı idi.

Osmanlı Müellifleri'nde (Bursalı Mehmed Tâhir 1333: 151-152) çoğunun Mısır'da basıldığı bildirilen aşağıdaki eserlerinin ismi sayılmaktadır:

1. Ahlâk-ı Hasen.

2. Avâmilü'l-Müstakbel Fi'l-Avrupa.

3. Behcetü'l-Kirâm.

4. Cevâhirü'l-Akâ'id.

5. Delîlü Ehli'l-Îmân Fî Sıhhati'l-Kur'ân.

6. Dîvân-ı Eş'âr.

7. Edvâru'l-Mısır Ve'l-Mısriyyîn.

8. El-Hakku Rûhu'l-Fazîle:

9. En-Neşrü'z-Zehrâ.

10. Et-Tevfîku'l-Hayrî.

11. Felsefetü'l-Ahlâk.

12. Hıfzu'l-İşâre.

13. Huccetü'l-Kelâm Fî Muhaccet-i Ehl-i İslâm.

14. Huccetü'l-Kirâm Fî İlmi'l-Kelâm.

15. Hulâsa-i Medeniyyet-i İslâmiyye: 1304/1887 yılında 50 sayfa olarak İstanbul'da basıldı.

16. İcmâlü'l-Kelâm Fî Mes'eleti'l-Hilâfeti Beyne Ehl-i İslâm.

17. İrşâd-ı İncîl.

18. İsmetü'l-Cemâ'a.

19. Lâmiyetü't-Türk.

20. Levâhıku'l-Haşerât.

21. Mesâbîhu'l-Fiker Fi's-Siyer Ve'n-Nazar.

22. Minhâcü'l-Eslâf.

23. Nehcü'l-Âm Fî Mebâdi'l-İslâm.

24. Nûru'l-Uyûn.

25. Risâle-i Tevhîd.

26. Semerâtu'l-Hayât.

27. Seyfü'l-Kâtı'.

28. Şatahâtu'l-Kalem.

29. Şemsü'l-Maşrık.

30. Şerhu'l-Mübâdîyi'l-Hüseyniyye Fî Usûli Hikmeti'd-Dîniyye.

31. Yevmü'd-Dehr Fî Ahvâl-i Mısır.

Kaynakça

Bursalı Mehmed Tahir (1333). Osmanlı Müellifleri. C. II. İstanbul.

Gövsa, İbrahim. Alaeddin (1933-1935). Meşhur Adamlar, Hayatları, Eserleri. C. II. İstanbul.

Ünal, Ayhan Afşin (hzl.) (2008). Mehmed Zeki Pakalın, Sicill-i Osmânî Zeyli. Ankara: TTK Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET ARSLAN
Yayın Tarihi: 01.08.2014
Güncelleme Tarihi: 02.12.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81Doğum YeriGörüntüle
2ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919Doğum YeriGörüntüle
3Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81Doğum YılıGörüntüle
5ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919Doğum YılıGörüntüle
6Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81Ölüm YılıGörüntüle
8ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919Ölüm YılıGörüntüle
9Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81MeslekGörüntüle
11ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919MeslekGörüntüle
12Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16HUDÂYÎ/HÜDÂYÎ, Hudâyî Dede, Şeyh Sâlih Deded. ? - ö. 1480-81Madde AdıGörüntüle
17ÂYETULLÂH BEYd. ? - ö. 1919Madde AdıGörüntüle
18Şevkî, Şevkî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle