HIFZI, Hodlu Mehmed

(d. 1860/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Âşık Hıfzı 1860 yılında Artvin’in Yukarı Hod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde doğmuştur ve asıl adı Mehmed'dir. Şiirlerinde Hıfzı mahlasını kullanmıştır. Âşıklık geleneğini küçük yaşlarda öğrenmeye başlamıştır. Şenkaya’da hocalık yapan babasının yanında medrese eğitimiyle birlikte Kurân'ı da ezberleyerek hem hafız hem hoca olmuştur. Anlatılan hikâyeye göre Hıfzı Baba ve yan odada yatan amcasının kızı Emine aynı gece karşılıklı bade içerek birbirlerine âşık olmuşlardır. Sabah olunca yataktan kalkmayan Hıfzı’nın hasta olduğunu düşünen annesi komşularının yardımı istemiştir. Bunun üzerine gelen komşulardan bilge bir adam, korkulacak bir şey olmadığını, Hıfzı’nın hak âşığı olduğunu söylemiştir. O günden sora sürecek olan amansız bir sevdanın ilk ifadesi ise Hıfzı ve Emine’nin karşılıklı türkü söylemeye başlamalarıyla olmuştur. Oğlunun âşık olduğunu duyan babası, yeğeni Emine’yi Hod’a geri göndermiştir ve bunun üzerine Hıfzı da Şenkaya’yı terk ederek sevdiğinin peşine düşmüştür. Bir süre Erzurum’da kalan Hıfzı, dönemin ünlü âşıklarından Çıldırlı Şenlik ve Narmanlı Sümmanî’yi de evinde konuk etmiş ve onlarla karşılaşmalar yapmıştır. Hıfzı'nın ölüm tarihi bilinmemektedir.

Uzun yıllar Kuzeydoğu Anadolu’da hocalık yaptığından Hafız Mehmed olarak da bilinen şairin, hem şiirleri hem de yaşamı bölgede yaşamış başka âşıklarla karıştırılır. Şiirleri daha çok, asıl adı Recep olan Kağızmanlı Hıfzı (1893-1918) ve yörede yaşamış aynı adlı öteki âşıklarınkiyle karışmıştır (Özder ve Aydın 1969: 70; Gökalp 1988: 142; Karadeniz 2002:261; Öksüz 2013: 274).
 

Kaynakça

Gökalp, Mehmet (1988). Artvin Saz Şairleri. İstanbul: Asır Ajans Yay.

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Ankara Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay.

Öksüz, Musa (2013). Artvin Âşıklık Geleneği. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi.

Özder, M. Âdil ve Abdullah Aydın (1969). Yazı ve Resimlerle Çevre İncelemesi-I Artvin İli. Ankara: Güneş Matbaacılık.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. GÖZDE TEKİN
Yayın Tarihi: 11.02.2015

Eserlerinden Örnekler

Acaba
Acaba ol şahın nazik boyuna
Alı rakip üzre sarar mı ola
Siyah zülüfleri sırma muyunu
Oturmuş tenhada tarar mı ola

Bülbül ötüşür mü zarı olmasa
Gül gazel döker mi harı olmasa
Her kişinin bir efkarı olmasa
Kendi vatanından firar mı ola

Deryalar söndürmez kaldım firakta
Dostum ağlar düşmanlarım zevrakta
Haçan Hıfzı arzumanın ırakta
Dahi bu yerlerde karar mı ola

Karadeniz, Bekir (2002). Artvinli Halk Şairleri. Ankara: Ankara Artvin Kültür ve Yardımlaşma Derneği Yay. 262.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FAHRÎ, Ali Karabulutd. 1900/1901 - ö. 06.08.1975Doğum YeriGörüntüle
2Aşıkoğlu, İsmaild. 10 Haziran 1940 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3YARALI, Halit Karakuşd. 1925 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940Doğum YılıGörüntüle
5AYŞEd. 1860 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
6PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/62 - ö. 1968Doğum YılıGörüntüle
7SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940Ölüm YılıGörüntüle
8AYŞEd. 1860 - ö. 1910Ölüm YılıGörüntüle
9PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/62 - ö. 1968Ölüm YılıGörüntüle
10SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940MeslekGörüntüle
11AYŞEd. 1860 - ö. 1910MeslekGörüntüle
12PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/62 - ö. 1968MeslekGörüntüle
13SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14AYŞEd. 1860 - ö. 1910Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/62 - ö. 1968Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16SAÎD/KÂMÎ, Mehmet Sait Efendid. 1860-1861 - ö. 30.12.1940Madde AdıGörüntüle
17AYŞEd. 1860 - ö. 1910Madde AdıGörüntüle
18PERİNAZ AYAZGIZId. 1860/62 - ö. 1968Madde AdıGörüntüle