Ahmet İnam

(d. 15 Ağustos 1947 / ö. -)
Akademisyen, Felsefeci, Denemeci, Yazar
(Yeni Edebiyat / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Afyonkarahisr'ın Sandıklı ilçesinde doğdu. Annesi Melihâ Hanım babası askeri öğretmen Atâ Bey'dir. Selimye Ortaokulu ve Haytarpaşa Lisesinde okudu. 1971'de Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. 1972'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne doktora öğrencisi olarak girdi. Bu yıldan itibaren, doktora tezini verinceye dek, aynı fakültede Latince ve Eski Yunanca derslerini izledi. 1980 yılında, yardımcı dalı Eski Yunan Edebiyatı, Ana dalı Sistematik Felsefe ve Mantık olmak üzere, doktora sınavlarını pekiyi derece ile verdi. Doktorasını "Edmund Husserl'de Mantığın Yeri" adlı teziyle tamamladı. 1980’de Beşeri Bilimler Bölümünde asistan olarak çalışmaya başladı Aynı bölümde; 1980’de öğretim görevlisi, 1981’de yardımcı doçent, 1983’te Sistematik Felsefe ve Mantık Ana Bilim Dalında doçent oldu. 1989’da profesörlüğe atandı ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi Felsefe Bölümünde çalışmaya başladı. Burada 1994-2000 ve 2003-2006 yılları arasında bölüm başkanlığı yaptı. 1987-1992 yılları arasında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde lisans ve yüksek lisans düzeyinde dersler verdi. 1982-1991 yılları arasında Ankara Üniversitesi DTCF Felsefe Bölümünde, 1992-1993 yılları arasında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünde ve 1995-1998 yılları arasında Gazi Üniversitesinde dersler verdi. Mantık, bilim felsefesi, bilgi teorisi başta olmak üzere, felsefe tarihi, kültür felsefesi ve ahlak felsefesi alanlarında çalışmalar yaptı. 2014’te emekli olduktan sonra kendi üniversitesinde ve çeşitli üniversitelerde ders vermeyi sürdürmektedir.

Çalışmalarındaki amacını "çağımızdaki insanı, bilim, sanat, din ve kültür etkinlikleri içinde kavramaya çalışmak" olarak belirten İnam; ulusal ve uluslararası dergilerde hakemlik yaptı. Dergi, kongre ve sempozyumların bilim kurulu üyeliğinde bulundu, danışmanlık yaptı. Felsefe Dünyası Dergisi'nin yazı işleri müdürlüğünü yürüttü. Almanca, Fransızce ve İngilizceden okumalar yaptı. P. K. Feyerabend'in Yönteme Hayır (1989) adlı eseriyle F. Nietsche'nin İyinin ve Kötünün Ötesinde (1989), Ahlakın Soy Küyüğü Üzerine (1990) ve Şen Bilim (2002) adlı eserlerini dilimize kazandırdı. Ahmet İnam; Prof. Dr. Mustafa Parlar Vakfı 1995-1996 Yılı En İyi Eğitimci Ödülü, ODTÜ'de verilen 2000 yılı Üstün Akademik Başarı Ödülü (1. Grup), 1999-2001 yılı Üstün Akademik Başarı Ödülü, Eleştirinin Kıyılarında adlı eseriyle Türkiye Yazarlar Birliği 2003 Yılın Fikir Adamı ve Sanatçıları Edebi Tenkit Ödülü, 2008 yılı Ankara Kocatepe Rotary Kulubü Meslek Ödülü, 2009 yılı Rotary International Meslek Ödülü ve yine aynı yıl Prof. Dr. Mümtaz Turhan Sosyal Bilimler Lisesi Kristal Lâle Yılın Felsefecisi Ödülü gibi çeşitli ödüllere layık görüldü. Evli ve bir çocuk babası olan yazar, hâlen Ankara'da yaşamaktadır. Uluslararası Schopenhauer Derneği, Michael Polanyi Derneği, ile Türkiye Felsefe Kurumu üyesi ve Türk Felsefe Derneği başkan yardımcısıdır.

Deneme, inceleme, eleştiri, şiir ve roman gibi edebiyatın çeşitli türlerinde eserler veren Ahmet İnam, felsefi bakış açısını eserlerine de yansıtmıştır. "Bilime Yaslanmak" başlıklı ilk yazısı 1967'de Soyut dergisinde yayımlanmıştır. İnam, şiir, makale, deneme ve yazılarını bu tarihten itibaren; Dost, Yordam, Ulus, Felsefe Dergisi, Yeni Dergi, Tan, Mor Köpük, Impetus, Elektrik Mühendisiliği Dergisi, İmsan Blilimleri, Felsefe Arkivi, Sistem, Felsefe Tartışmaları, İnsancıl, Felsefe ve Sanat, Kurgu, Millî Kültür, Bilim ve Teknik, Polemik, Türkiye Günlüğü, Edebiyat ve Eleştiri, Teori, Varlık, kitap-lık, Papirüs, Hece, Kül, Sonsuzluk ve Bir Gün, Bahçe, Çağdaş Türk Dili, Bilim ve Teknik, Güldiken, Anahtar, Bilim ve Ütopya, Tarih Çevresi, Menos, İnsan, Kavram-Karmaşa, İnsan, Son Duvar, Doğu Batı, Düşünen Siyaset, Mavi Gezegen, Arredomento Mimarlık, S'imge, Cumhuriyet Bilim ve Tuhaf gibi süreli yayınlarda belli aralıklarla yayımlamayı sürdürmüşür. Akademik dergilerde akademik inceleme ve makaleleri yayımlanan Ahmet İnam, edebiyat dünyasında daha çok denemeleriyle dikkat çekmiştir. Yazarın Teknoloji Benim Neyim Oluyor? adlı ilk kitabı 1993'te basılmıştır.

Ararken, Ahmet İnam'ın 1967-1975 yılları arasında kaleme aldığı edebiyat yazılarından oluşmaktadır. Düşten Düşünceye (1996) adlı kitapta düşten çıkarak, düşünceye, düşünerek teknolojiye uzanan denemeler yer almaktadır. Yazar bu denmelerde; arayan, soran, teknolojiler yaratıp, yarattığının altında ezilmeyen düşüncelerin haritasını çizmeyi amaçlamıştır. Hıyaran (1997)'daki denemelerde yazarın mizahi üslubu dikkat çekmektedir. Gönülden Bilime-Yolculuklar Kitabı (2002)'nda Ahmet İnam'ın araştırıcı ve sorgulayıcı tavrı sezilir. Kitaptaki kısa yazılarda; gönlümüzce yaşayabileceğimiz, sıkıcı, boğucu, üstten bakıcı olmayan özgür bir bilim yorumuyla, yaşadığımız hayatın bitmek tükenmek bilmeyen sorunlarına göz atar. Denemenin Ardında Edebiyat Yazıları (2003) yazarın kitapları arasında konu çeşitliliğiyle ayrı bir yere sahiptir. Şiir, okur, anarşi, görülen ve yaşanan gibi çok farklı meselelere farklı perspektiflerden bakar. Kitabın başında İnam'ın uzun yıllar süren deneme serüverinin izlerini sürmek mümkündür. Yazar bu kısımda kendi deyimiyle "denemeyi dener." ve okura pratik öneriler sunar. Ödüllü bir kitap olan Eleştirinin Kıyılarında (2003) teorik ve kuramsal yönüyle hayli mühimdir. Yazar "Edebiyat eleştirmeni nasıl yaşıyor?" sorusunu sorar ve "Eleştirmenlik bir tavır adamlığı işidir en önce. Dünyaya, olaylara, giderek edebiyata bakabilme biçimini getirebilmektir. Bu da değişik bir yaşantıyı gerektirir; eleştirmence yaşamayı, irdeleyici, değerlendirici bir kafa yapısını sürekli diri tutmayı gerektirir." şeklinde eleştirmenin tavrının nasıl olması gerektiği hususunda çerçeve çizer. Daha çok çözümleyici eleştiri önerisi sunan yazar, kitabın sonunda metinlerle somut bir uygulama da yapmıştır.

Ahmet İnam, Dolanmalar (2004) adlı kitabın içeriğini şu cümlelerle dile getirmiştir: "Bu yazılara Dolanmalar adını verdim, birkaç anlamıyla. Yaşayışımla bu düşüncelere dolanmış durumdayım, aşkın bir anlamı da donlama; Soluğumda duyuyorum onları, biraz abartıyla söylersem. Birbirlerine de dolanmış yazılarım, görebilen okurlar için. Ayrıca değişik dünyalarda gezip, dolanmayla yazıldılar. Bu çalışmanın bir diğer adı da Haveran olabilirdi: Doğu - Batı. İki dünya arasındadırlar. Düşünce yolculuğum hala dolanmalar içinde. Bitmeden ne kadar yol alabildiğimin tanığı, okurlarım olacak." (İnam 2004). Aşk Üstüne Denemeler (2007)'de diğer kitaplarından farklı olarak aşk temasına odaklanmıştır. Hakikat duygusuna en yaklaştığımız hâl olan "aşk", sadece kendi hakikatimizi ötekine yansıtmak değildir, ötekinin hakikatini de keşfetmektir. Yazara göre aşk, dolu dolu yaşamanın anlamlarıyla örülmüş yeni bir dünya kurabilme olanağıdır. Şiirin Sınırsızlığında Şiire Dalışlar (2016), Ahmet İnam’ın şiir hakkındaki yazılarından oluşmaktadır. Yazarın kendi deyimiyle "şiire dalışlar"; şiirin derinliklerinde gökyüzünü aramak için yapılmıştır. Bu arayışı takip eden "Ânın Açık Denizlerinde" ise, Ahmet İnam’ın şiirlerinden oluşmaktadır. Bir düşünürün şiirlerini ve şiir hakkındaki felsefesini barındıran bu eser, Türk düşüncesi ve edebiyatı için yeni ve özgün bir alan açmaktadır. İnam'ın denemeleri genel olarak değerlendirildinde edebî eserin fiziksel niteliğinden toplumsal-tarihsel niteliğine uzanan bir bakış açısı kurmaya yöneldiği görülmektedir.

Yazı hayaında şiir ve romana da yer veren İnam'ın Filiz Nerdesin (1997) adlı bir romanı bulunmaktadır. Aktan, bu roman için "Yazar, sıradışı bir kurguyla okurda gelgitler oluşturarak okuyucunun duygularını ve aklını kavrıyor. Geçmişi; o günleri yaşayanlara özlemle anımsatarak, yeni kuşaklara tanıtıp onları imrendirerek günümüzle ustaca harmanlıyor. Çok ilginç bir roman!" değerlendirmesini yapmıştır. Malaymar ise romanın Filiz'in yaşamını anlatırken Türkiye'nin bir dönemini de farklı bir biçimde yansıtmasın oldukça etkileyici olduğunu belirtmiştir. Haydar Ergülen İnam'ı "Ahmet İnam, 25 yıldır şiirin de felsefenin de yazının da yüzünü güldüren olağanüstü güzellikte yazılar yazıyor. Kitaplarının adını anmak bile, bu yazının yarısını doldurur. (...) Gönül filozofu Ahmet İnam eskilerin 'Rind' dedikleri, şimdilerde pek bulunmayan has bir adam, Sözcükleri yalnızca şiiri flsefeyi değil, bizim gönlümüzü de okşuyor, yüzümüzü güldürüyor. (Ergülen 2005) cümleleriyle değerlendirmiştir. Bilimden felsefeye, sanattan teknolojiye, edebiyattan hayata kadar geniş meseleleri ele alan Ahmet İnam'ın üretken ve verimli bir yazar olduğu görülmektedir. Hayvan dergisinde kendisi ve Cengiz Güleç ile düzenli yapılan sohbetler Emrah Serbes tarafından Şen Profesörler: Metaforla Saadet Olmaz (2006) adıyla kitaplaştırılmıştır.

Kaynakça

Ergülen Haydar (2005). "Gönül Filozofu". Radikal. 2 Mart 2005. http://www.phil.metu.edu.tr/ahmet-inam/haydar.htm [Erişim Tarihi: 23. 10. 2019]

İnam, Ahmet (2003). Eleştirinin Kıyılarında. Ankara: Hece Yayınları.

İnam, Ahmet (2003). Şiirin Sınırsızlığında Şiire Dalışlar. İstanbul: Aktif Düşünce.

Yalçın, Murat (Ed.) (2010). "İnam, Ahmet". Tanzimat'tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. s. 543.

http://ahmetinam.com/site/ [Erişim Tarihi: 23. 10. 2019]

https://www.yeniakit.com.tr/kimdir/Ahmet_%C4%B0nam [Erişim Tarihi: 23. 10. 2019]

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: İSA KOYUNCU
Yayın Tarihi: 28.10.2019
Güncelleme Tarihi: 20.12.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Teknoloji Benim Neyim Oluyor?Bahçe / Ankara1993İnceleme
Bir Sevda Yorumu Kitabı (Gülden ile Hoca)Okuyan Us / İstanbul1994Şiir
Edmund Husserl Felsefesinde MantıkVadi / Ankara1995İnceleme
Ararken (edebiyat yazıları) (1967-1975)Suteni / Ankara1996Deneme
Düşten Düşünceyeİmge / İstanbul1996Deneme
Filiz NerdesinZed / İstanbul1997Roman
HıyaranVadi / Ankara1997Deneme
Keşiş, Cinler ve TanıklarSeba / Ankara1998Deneme
Dünya Gönülden GönüleMetu Press / Ankara1999Deneme
Bilimin Binbir YüzüVadi / Ankara1999İnceleme
Yolculuk Hazırlıkları / Felsefe YazılarıPan / İstanbul2000Deneme
Hayatımızdaki İnce Şeylere DairPan / İstanbul2000Deneme
Gönülden Bilime - Yolculuklar KitabıHece / Ankara2002Deneme
Denemenin Ardında - Edebiyat YazılarıHece / Ankara2003Deneme
Eleştirinin KıyılarındaHece / Ankara2003Eleştiri
Şiir Gerçek İçinde Gerçek Şiir İçindeSimge / İstanbul2004İnceleme
DolanmalarHece / Ankara2004Deneme
Yaşam Bizi ÇağırırkenAşina Kitaplar / İstanbul2006Deneme
Yaşamla Yoğrulmuş BilgiSay / İstanbul2006Deneme
Aşk Üstüne DenemelerAşina Kitaplar / İstanbul2007Deneme
Teknolojinin Gönlümle Ne İlgisi Var?TÜBA / Ankara2007Diğer
Deneyen FelsefeYeni İnsan / İstanbul2008Deneme
Şiir BirHayal / İstanbul2008Deneme
Şiir İkiHayal / İstanbul2009Deneme
Canım Yobazlarım BenimHayal / İstanbul2010Deneme
Candan GönüleBilsam / İstanbul2012Deneme
Şiirin Sınırsızlığında Şiire DalışlarAktif Düşünce / İstanbul2016İnceleme
Mutsuzluk Ahlaksızlıktır Yaşam Üstü Söyleşilerİmge / İstanbul2016Röportaj
Metaforla Saadet Olmaz / Şen Profesörler Ahmet İnam - Cengiz GüleçSay / İstanbul2014Diğer

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZEHRA/ZEHRA SULTAN, Zehra Çakırd. 01.03.1953 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2DÖNDÜ KÜÇÜKd. 1930 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3MUSA/GARİP MUSA, Musa Karateped. 01.02.1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Refika Nazımd. 1947 - ö. 2006Doğum YılıGörüntüle
5YETİMÎ, Ahmet Yetimd. 1947 - ö. 2016Doğum YılıGörüntüle
6Bilal Kayabayd. 07 Eylül 1947 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Ayşe Turlad. 07 Kasım 1963 - ö. ?MeslekGörüntüle
8Aziza Rüyad. 1968 - ö. ?MeslekGörüntüle
9ZÜHDÎ, Tayyib-zâde Mehmedd. 1854 - ö. 1914MeslekGörüntüle
10Nihat Ateşd. 28 Nisan 1969 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11Mustafa Yüreklid. 27 Kasım 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Cezmi Tahir Berktind. 1903 - ö. 1979Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13Mustafa Necati Sepetçioğlud. 1932 - ö. 8 Temmuz 2006Madde AdıGörüntüle
14Ahmet Tolgayd. 15 Ekim 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15OZAN MORSULTAN, Ahmet Mortaşd. 1944 - ö. ?Madde AdıGörüntüle