KÂTİBÎ, Kâtibî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1499-1500/905)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Bursalıdır. Sicill-i Osmânî’de şairin asıl adının “Mustafâ” olduğu belirtilmiştir (Akbayar 1998: 877). Ancak Tuman (2001: 825), bu adın başka kaynaklarda geçmemesine dayanarak Mehmed Süreyyâ’nın, aynı mahlası kullanan Bursalı Çavuş-zâde Mustafâ’yla Kâtibî’yi karıştırdığını ileri sürmüştür. Kâtibî, Molla Aşkî’nin öğrencilerindendir. Kâtiplikteki mahareti nedeniyle bu mahlası almıştır. Her çeşit yazıda, ama özellikle sülüs ve nesihte ustadır. Hem kendisinin hem başkalarının şiirlerini besteleyip söyleyecek kadar da musikide mahirdir. Fâtih döneminden Yavuz Sultân Se­lîm dönemine kadar devlet hizmetinde bulunmuştur. İstanbul’da vefat etmiştir (Sehî 1325: 101). Ölüm tarihi 905/1499-1500’tir (Akbayar 1998: 877). Kâtibî, Fâtih Sultân Mehmed ve II. Bâyezîd’i methedenlerden ve medhiye metinlerini de şerhedenlerdendir. Bir eseri olup olmadığına dair kaynaklarda bilgi yoktur. Latîfî (Canım 2000: 451), onun sayısız gazel ve kaside yazdığını, fakat bunların beğenilmediğini ve sanat değeri taşımadığını belirtmiştir.

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). İstanbul: Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Karatay, Halit (2008). Hattat Divân Şâirleri. Ankara: Akçağ Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1997). Beyâni Mustafa bin Carullah, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1981). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. C. 2. Ankara: TTK Yay.

Müstakîm-zâde Süleymân Sa’deddîn (1928). Tuhfe-i Hattâtîn. İstanbul.

Sehî (1325). Tezkire-i Sehî. İstanbul.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-A’lâm. C. 5. İstanbul.

Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâilî - Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. II. hzl. C. Kurnaz; M. Tatcı. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 21.11.2013

Eserlerinden Örnekler

Nazm

Nefsini ibtizâle vakf eyler

Eyleye her ki nân-ı vakfa heves

Kapu kapu gezüp kılur tâpû

Secdegâhı olur anun nice kes

Hürriken bendeden olur bed-ter

Abd idinürler anı niçe has

Şîr-i garrân ise olur rûbâh

Olur ankâyise hakîr meges

Sana izzet gerekse kâni’ ol

Ki hakâretle bakmaya her has

Şahs-ı muhtâc serbülend olmaz

İhtiyâc[ı] ana hakâret bes

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü'ş-Şuarâ ve Tabsıratün-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 452.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Doğum YeriGörüntüle
3AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Doğum YılıGörüntüle
6AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Ölüm YılıGörüntüle
9AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950MeslekGörüntüle
12AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
13İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İhsan Denizd. 8 Nisan 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Gerçeker, Mustafa Fehmid. 1868 - ö. 16 Eylül 1950Madde AdıGörüntüle
18AYÂNÎ, Bursalıd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle