Köseraif, Fuat

?
(d. 1872 / ö. 23 Nisan 1949)
Dilci, yazar, subay.
(Yeni Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Vezir Köse Raif Paşa’nın ve Servet Hanım’ın oğludur. Galatasaray Lisesinde dördüncü sınıfa kadar okudu, sonra öğrenimine Almanya’da sivil ve askerî okullarda devam etti. 1893’te yurda dönüp yüzbaşı rütbesiyle Osmanlı ordusuna katıldı. 1942’de Türk Dil Kurumu Merkez Yürütme Kurulu üyesi oldu. Aynı yıl TDK Etimoloji Kolu başkanlığına seçildi. Bu görevde iken 23 Nisan 1949’da İstanbul’da vefat etti.

Fuat Köseraif, Almanya’da A. Vambery’nin eserlerini okuyarak Türkçülüğe yöneldi. Almanca, Fransızca, İngilizce bildiği için bu diller vasıtasıyla Türkoloji’ye, Türk filolojisine dair birçok eser okudu. Yurda dönüşünde Necip Asım Yazıksız, Veled Çelebi İzbudak, Mehmet Emin Yurdakul, Yusuf Akçura, Ahmet Hikmet Müftüoğlu gibi Türkçülerle tanışıp Türk diliyle ilgili konular üzerinde çalışmalar yaptı. Veled Çelebi, Yusuf Akçura ve Necip Asım'la 1908’de Türk Derneği’nin kurucuları arasında yer aldı. Dernek, kısa ömürlü de olsa yayın organı olan Türk Derneği Dergisi’ni çıkardı. Fuat Köseraif burada Arapça, Farsça kökenli kelimelerin Türkçeden çıkarılarak bunların yerine öz Türkçe kelimelerin kullanılmasını yani “dilde tasfiyeciliği” savunan yazılar yazdı. Bu konuda Ziya Gökalp'le tartışmaları oldu. Fuat Köseraif, Türklerin Mani dini devrine ait bilgi içeren Khotço harabelerinde bulunup müsteşrik A von Le Coq tarafından tanıtılan elyazılarını Türkçe Mani Elyazıları adıyla 1936 yılında Türkçeye çevirdi. Köseraif hem Türk lehçelerini birleştirmek hem de Türkçeyi bütün yabancı etkilerden arındırıp etnik sınırları içine çekmek istedi. Bu çerçevede yazıları İkdam, Öz Dilimize Doğru, Yeni Türk, Türk Dili Belleten, Türk Derneği gazete ve dergilerinde yayımlandı.

Kaynakça

Cengiz, Oğuzhan (2018). Türk Milliyetçiliği ve Ülkücülük, İstanbul: Bilgeoğuz Yayınları.

Ceyhan, Bayram (2007). Türk Dil Kurumunun Kuruluş Sürecinde Mecliste ve Basında Dil Tartışmaları, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi.

Enginün, İnci (2019). Yeni Türk Edebiyatı Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923), 14. Baskı, İstanbul: Dergâh Yayınları.

Korkmaz, Ramazan vd. (2012). Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı, 7. Baskı, Ankara: Grafiker Yayınları.

Sadoğlu, Hüseyin (2003). Türkiye’de Ulusçuluk ve Dil Politikaları, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.

Tural, Sadık vd. (2006). “Türk Dünyası Edebiyatçılar Ansiklopedisi”, C 6, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: KAMİL PARIN
Yayın Tarihi: 21.01.2020

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Türkçe Mâni ElyazılarıTürk Dil Kurumu Yayınları / İstanbul1936Çeviri

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ceyda Günalpd. 1982 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Ülkütaşır, M. Şakird. 14 Mart 1894 - ö. 30 Mayıs 1981Doğum YeriGörüntüle
3FÂ'İZÎ, Bâkîzâde Es'ad Fâizî Efendi b. Abdurrahman Efendid. 1616/1617 - ö. Aralık 1665/Ocak 1666Doğum YeriGörüntüle
4ZAMANÎ/KIL MEHMET, Mehmet Kıld. 1872 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Ali Nusretd. 23 Mart 1872 - ö. 13 Şubat 1913Doğum YılıGörüntüle
6AHMET CEVDET (BERGAMALI)d. 1872 - ö. 1925Doğum YılıGörüntüle
7Benlioğlu, Faik Şemsettind. 1889 - ö. 1949Ölüm YılıGörüntüle
8Bölükbaşı, Rıza Tevfikd. 1869 - ö. 30 Aralık 1949Ölüm YılıGörüntüle
9SÖZDOĞURAN, Hacı Mustafa Çolakd. 1891 - ö. 1949Ölüm YılıGörüntüle
10Tuğrul, Belmad. 1960 - ö. ?MeslekGörüntüle
11Özden, Dursund. 1950 - ö. ?MeslekGörüntüle
12İhsan, Fikret Biçicid. 1934 - ö. 13 Kasım 2013MeslekGörüntüle
13Ahmet Rasimd. 1865 - ö. 21 Eylül 1932Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Sünbüllük, Ahmed Esad Sezaid. 1874 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ülküsal, Müstecibd. 1899 - ö. 10 Ocak 1996Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FERYADÎ, Fuat Gündüzd. 1933 - ö. -Madde AdıGörüntüle
17Fuat Erend. 1980 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Fuat Ömer Keskinoğlud. 1906 - ö. 22 Ağustos 1967Madde AdıGörüntüle