MELÂNÎ/Tahsin Melan

(d. 1954 / ö. -)
Türkolog, Akademisyen, Yazar, Şair
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Tahsin Melan, 1954 tarihinde Çankırı’da dünyaya gelmiştir. İlk ve ortaokulu tamamladıktan sonra liseye Ankara’da devam etti. O yıllarda bir heves olarak başlayan tiyatro sevdası, üniversite yıllarında ve daha sonraları da özel tiyatrolarda oyuncu, yazar, yönetmen olarak devam etti. Ankara Üniversitesi DTCF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde Türkoloji -yanı sıra pedagoji- eğitimi aldı. O dönem içerisinde (1982-1985) hocaları Prof. Dr. Hasan EREN, Prof. Dr. Hamza Zülfikar, Prof. Dr. Nevzat Gözaydın ve Doç. Dr. Kayahan ERİMER ile birlikte MEB Türk Ansiklopedisi’nin son üç cildinde, önce “Yazı Komisyonu Üye Yardımcısı” daha sonra “Yazı Komisyonu Üyesi” olarak düzeltmenlik (tashih) ve madde yazarlığı görevlerini üstlendi. Üniversite eğitimini tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi TÖMER (Türkçe Öğretim Merkezi)’in kuruluş aşamasında ve ilk yıllarında öğretim görevlisi ve idareci olarak görev yaptı (1985-1989). TÖMER’in ilk yurt dışı şube kuruculuğu görevi ile Frankfurt’a gelerek orada da yabancılara Türkçe öğretimi alanında idareci ve öğretim görevlisi olarak çalışmalarını sürdürdü (1989-1991). Aynı dönemde “Frankfurt Johann Wolfgang von Goethe Üniversitesi Türkoloji Bölümü’nde öğretim görevlisi olarak dersler verdi. Bu çalışmaları sonucunda Ankara Üniversitesi’nin ilk olarak verdiği “Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Ödülü”ne layık görüldü (Ocak 1990). Gerek Ankara TÖMER’de gerekse Frankfurt TÖMER’de ve “Halk Yüksek Okulları (VHS)”nda, birçok özel okulda, kurum ve kuruluşlarda pek çok yabancıya Türkçe öğretti (1985-1993). Daha sonra Alman Millî Eğitim Bakanlığı’ndan aldığı bir teklif üzerine Almanya’da (Hessen) “2. Yabancı Dil Olarak Türkçe” dersleri uygulamasını başlattı (1994). Hâlen Frankfurt’ta Türkçe öğretmeni olarak görevini sürdürmektedir.

Yaşayan Türkçenin korunması, kirlenmemesi ve yurt dışındaki Türkçe dersleri konusundaki çalışmaları doğrultusunda pek çok bilimsel makaleye imza atmış ve onlarca yabancı sözcüğe Türkçe karşılıklar önererek dile hizmet etmiştir.

Sahnelenmiş dört tiyatro eseri vardır. Tiyatro hocası Enis GENÇTÜRK’ün eğitimi, öğretimi ve yönlendirmeleri sayesinde özellikle çocuk tiyatrosu alanındaki çalışmaları sonucu başarılı eserler ve oyunlar sergilemiştir. İlk defa (1976) kendi tiyatro ekibiyle sahnelediği ve oynadığı “Keloğlan’ın Becerikli Eşeği” adlı oyunu, daha sonraki yıllarda çeşitli tiyatro topluluklarınca yüzlerce kez sahnelenmiş, pek çok ödül kazanmıştır. Güncelliğini yitirmeyen bu eserini hiçbir telif ücreti beklentisi olmadan Türk tiyatrosuna armağan etmiştir.

“Melânî” mahlâsıyla yazdığı sevda, gurbet ve tasavvuf ağırlıklı konuları içeren şiirlerinde geleneksel halk edebiyatı kalıpları yansımaktadır. Yine geleneksel destan anlayışı içinde yazdığı “Suna Gelin Destanı” adlı 255 dörtlükten oluşan eseri, Türk edebiyatında nadir rastlanan bu tarzda yazılmış en uzun destanlardan biridir. Bütün bunlara rağmen hâlâ “şairim” demekten imtina etmekte, bu unvanın taşınması zor, büyük bir yük olduğunu özellikle vurgulamaktadır.

Kaynakça

Taki Akkuş tarafından 10. 11. 2020 tarihinde yapılan görüşme kaydı.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: TAKİ AKKUŞ
Yayın Tarihi: 18.01.2020
Güncelleme Tarihi: 28.01.2021

Eser AdıYayın eviBasım yılıEser türü
Keloğlan’ın Becerikli Eşeği / 1976Çocuk Tiyatrosu
Şıngır Mıngır Keloğlan / 1977Çocuk Tiyatrosu
Tatlılı Gerçekler / 1978Çocuk Tiyatrosu
İyiliğe Ödül / 1979Çocuk Tiyatrosu
Suna Gelin DestanıSarissa Yayınevi / İstanbul2020Destan/Şiir
Dizelerin SesiSarissa Yayınevi / İstanbul2020Şiir

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BÂNÛ, Cevheriye Banud. 1862-1864? - ö. 1914-1916?Doğum YeriGörüntüle
2Osman Arpaçukurud. 1968 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3AŞUR, Aşur Uygurd. 10.11.1941 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4İMAMÎ, Ahmet İmamid. 1954 - ö. 28.02.2012Doğum YılıGörüntüle
5CUMA/DEVRANî/DER DEVRANÎ/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Ayşe Kilimcid. 10 Şubat 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7İMAMÎ, Ahmet İmamid. 1954 - ö. 28.02.2012Ölüm YılıGörüntüle
8CUMA/DEVRANî/DER DEVRANÎ/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Ayşe Kilimcid. 10 Şubat 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10İMAMÎ, Ahmet İmamid. 1954 - ö. 28.02.2012MeslekGörüntüle
11CUMA/DEVRANî/DER DEVRANÎ/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Ayşe Kilimcid. 10 Şubat 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
13İMAMÎ, Ahmet İmamid. 1954 - ö. 28.02.2012Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14CUMA/DEVRANî/DER DEVRANÎ/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Ayşe Kilimcid. 10 Şubat 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İMAMÎ, Ahmet İmamid. 1954 - ö. 28.02.2012Madde AdıGörüntüle
17CUMA/DEVRANî/DER DEVRANÎ/BU DEVRANî, Cuma Azbayd. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Ayşe Kilimcid. 10 Şubat 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle