MURAT, Murat Kaya

(d. 1946 / ö. -)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Murat Kaya, 1946 yılında Çorum'un Alaca ilçesine bağlı Karamahmut köyünde doğmuştur (Dokgöz 2013: 372-380). İlkokul mezunudur (Çelebi 2010: 282-284). Çok erken yaşta babasını kaybetmiştir. Yaşadığı zorluklar sebebi ile eğitimine devam edememiştir (Dokgöz 2013: 372-380). Dört çocuk babasıdır. Çiftçilik yaparak geçimini sağlamaktadır (Dokgöz 2013: 372-380). Geleneğin icrası ile ilgili pek çok ödül almıştır (Deveci 2006: 92-93).

Murat Kaya'nın belli bir ustası yoktur. Adına Âşık sıfatını ekleyerek mahlası olarak kullanmıştır (Çelebi 2010: 193). Âşıklığa bade içerek değil; Âşık Süleyman, Âşık Ali ve Âşık Mehmet (Çelebi 2010: 199) gibi köyünde bulunan ustalara özenerek başlamıştır (Deveci 2006: 92-93). Bade içme ve rüya görme geleneğine inanmayan âşık, bir dönem şiir söylemeye ara verdiğini fakat gördüğü bir rüyanın etkisi ile tekrar başladığını ifade etmiştir (Deveci 2006: 92-93). Saz çalmada ustası Şevket Usta'dır. Murat Kaya, Derya Aydın ve Satı Kara adında iki kadın çırak yetiştirmiştir (Dokgöz 2013: 372-380). Âşıklık geleneği hakkında bilgi sahibi olan Kaya, eserlerini deftere yazmaktadır. Eserlerinde beğenmediği yerleri zaman içinde değiştirmektedir (Dokgöz 2013: 372-380). Sanatını cemlerde, aşure günlerinde ve evine gelen misafirlerin isteği doğrultusunda icra etmektedir. Bazı eserleri yakın çevresi tarafından dinlenmek üzere kaydedilmiştir (Deveci 2006: 92-93). Kaya, teknolojinin âşıklık geleneğini ve âşıkları tanımak açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır (Dokgöz 2013: 372-380). Şiirlerinin konusu: Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ali ve On iki İmam'ın vasıfları gibi dini-tasavvufi konulardır (Deveci 2006: 92-93). Hacı Bektaş-ı Veli üzerine yazdığı şiiri en bilinen eseridir.

Kaynakça

Çelebi, Ebru (2010). Çorum' da Tekke Tarzı Şiir Gelenekleri ve Temsilcileri. Yüksek Lisans Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Deveci, Arzu (2006). "Âşık Murat". 2006 Yılında Çorumda Yaşayan Âşık Sanatı. Ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır. Ankara: Çorum Belediyesi Yay. 92-93.

Dokgöz, Tuğba (2013). "Murat Kaya (Âşık Murat)". Sazın ve Sözün Sultanları IX. Ed. Fatma Ahsen Turan ve Reyhan Gökben Saluk. Ankara: Gazi Kitabevi. 372-380.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ZEYNEP GÜLVEREN
Yayın Tarihi: 12.04.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KAZIMd. 1857 - ö. 1937Doğum YeriGörüntüle
2FİDANİd. 1934 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3NESİMÎ, Nesimi Keçelioğlud. 20.08.1971 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4YÜKSELÎ/PERVANE, Osman Yükseld. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Nemika Tuğcud. 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Gün Zilelid. 24 Ekim 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ZEKİ BABA, Zeki Karasud. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
8OSMANCIKOĞLU, Hamdi Öztosund. 1908 - ö. 1945MeslekGörüntüle
9BULUTOĞLU/FERMANÎ, Ali Bulutoğlud. 13.05.1968 - ö. ?MeslekGörüntüle
10BENLİ/BENLİ HÜSEYİN, Hüseyin Karadağd. 1939 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11EMÎNÎ, Emin Düştüd. 20.10.1943 - ö. 31.01.2016Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12AZİME, Azime Tinnid. 1942 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13ARİFOĞLU, Fikret Akçelikd. 1960 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14BAKİOĞLU, Mütalip Koçd. 02.04.1962 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15HALİLd. 1868 - ö. 1929Madde AdıGörüntüle