MURAT, Murat Kaya

(d. 1946 / ö. -)
âşık, çiftçi
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Murat Kaya, 1946 yılında Çorum'un Alaca ilçesine bağlı Karamahmut köyünde doğmuştur (Dokgöz 2013: 372-380). İlkokul mezunudur (Çelebi 2010: 282-284). Çok erken yaşta babasını kaybetmiştir. Yaşadığı zorluklar sebebi ile eğitimine devam edememiştir (Dokgöz 2013: 372-380). Dört çocuk babasıdır. Çiftçilik yaparak geçimini sağlamaktadır (Dokgöz 2013: 372-380). Geleneğin icrası ile ilgili pek çok ödül almıştır (Deveci 2006: 92-93).

Murat Kaya'nın belli bir ustası yoktur. Adına Âşık sıfatını ekleyerek mahlası olarak kullanmıştır (Çelebi 2010: 193). Âşıklığa bade içerek değil; Âşık Süleyman, Âşık Ali ve Âşık Mehmet (Çelebi 2010: 199) gibi köyünde bulunan ustalara özenerek başlamıştır (Deveci 2006: 92-93). Bade içme ve rüya görme geleneğine inanmayan âşık, bir dönem şiir söylemeye ara verdiğini fakat gördüğü bir rüyanın etkisi ile tekrar başladığını ifade etmiştir (Deveci 2006: 92-93). Saz çalmada ustası Şevket Usta'dır. Murat Kaya, Derya Aydın ve Satı Kara adında iki kadın çırak yetiştirmiştir (Dokgöz 2013: 372-380). Âşıklık geleneği hakkında bilgi sahibi olan Kaya, eserlerini deftere yazmaktadır. Eserlerinde beğenmediği yerleri zaman içinde değiştirmektedir (Dokgöz 2013: 372-380). Sanatını cemlerde, aşure günlerinde ve evine gelen misafirlerin isteği doğrultusunda icra etmektedir. Bazı eserleri yakın çevresi tarafından dinlenmek üzere kaydedilmiştir (Deveci 2006: 92-93). Kaya, teknolojinin âşıklık geleneğini ve âşıkları tanımak açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır (Dokgöz 2013: 372-380). Şiirlerinin konusu: Allah, Hz. Muhammed, Hz. Ali ve On iki İmam'ın vasıfları gibi dini-tasavvufi konulardır (Deveci 2006: 92-93). Hacı Bektaş-ı Veli üzerine yazdığı şiiri en bilinen eseridir.

Kaynakça

Çelebi, Ebru (2010). Çorum' da Tekke Tarzı Şiir Gelenekleri ve Temsilcileri. Yüksek Lisans Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Deveci, Arzu (2006). "Âşık Murat". 2006 Yılında Çorumda Yaşayan Âşık Sanatı. Ed. M. Öcal Oğuz ve Selcan Gürçayır. Ankara: Çorum Belediyesi Yay. 92-93.

Dokgöz, Tuğba (2013). "Murat Kaya (Âşık Murat)". Sazın ve Sözün Sultanları IX. Ed. Fatma Ahsen Turan ve Reyhan Gökben Saluk. Ankara: Gazi Kitabevi. 372-380.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ZEYNEP GÜLVEREN
Yayın Tarihi: 12.04.2019
Güncelleme Tarihi: 09.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1GAMBER/GAMBER KOŞAÇAYLI, Gamber Hakirîd. 1955 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Osman Çeviksoyd. 3 Ocak 1951 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3KEDERÎ, Abuzer Yılmazd. 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Zülfü Livanelid. 20 Haziran 1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Doğan Ümit Akseld. 1946 - ö. 3 Nisan 2008Doğum YılıGörüntüle
6CİHANÎ, Ferit Cihanîd. 23.03.1946 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ÖZGÜR/TÜRKÜYÜREKLİ, Özgür Akbabad. 1982 - ö. ?MeslekGörüntüle
8KARANİ, Mustafa Karakılçıkd. 1947 - ö. ?MeslekGörüntüle
9SELMANİ/GİRYANİ, Selman Arızd. 1945 - ö. ?MeslekGörüntüle
10TUFAN GÜVELd. 1923 - ö. 1946Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11AYŞE ÖKSÜZd. 1908 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12FİGANÎ, Faik Yılmazd. 1938 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MAHCÛBÎ, Hovhannesd. 1844 - ö. 1898-1899Madde AdıGörüntüle
14ELVİZ ESGEROV, Elviz Kiyas Oğlu Esgerovd. 1961 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15ETO/DİDARİ, Ekvtime Davlaşeridzed. 1907 - ö. 1987Madde AdıGörüntüle