NÂ’İLÎ, Hâfız Sâlih Nâ’ilî Efendi

(d. 1823-24/1239 - ö. 1876-77/1293)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hâfız Sâlih Nâ’ilî Efendi’dir. Manastırlı Kazzâz Şehâbüddîn Ağa’nın oğludur. 1239/1823-24’te Manastır’da doğdu. Nâ’ilî-i Cedîd olarak da tanındı. Hattat Arnavut Alî Efendi’den yazı dersleri aldı. Aynı zamanda hafız olan Nâ’ilî Arapça ve Farsça bilirdi. 1259/1843-44’te eğitim için İstanbul’a geldi. Burada Nûr-ı Osmâniye ve Şehîd Mehmed Paşa medreselerinde eğitim gördü. Geçimini Kur’an-ı Kerim ve şifâ-yı şerif istinsah ederek ve zengin kimselere ders vererek sağlamaya çalıştı. Bir ara Mısır’a giderek orada Farsça ve hat dersi verdi. 1293/1876-77’de Mısır’da vefat etti.

Rind-meşrep, hoşsohbet bir kişiliğe sahip olan Nâ’ilî’nin özellikle hiciv alanında olmak üzere şairliği emsallerine nisbeten iyi bulunur. İbnü'l-Emin Mahmud Kemal İnal şairin Dîvân'ının Trabzon eski valilerinden Kadri Bey’in evinde bulunduğunu ve Kadri Bey’in Haydarpaşa’daki evinde çıkan bir yangında Dîvân'ın da yandığını ifade etmektedir (Özcan 2000: 1480). İnal aynı zamanda Nâ’ilî’nin gazel, kaside, müstezad, terkib-bend, vefat tarihleri, hiciv, hezl gibi şiirlerden oluşan 75 parça şiirinin kendisinde bulunduğunu belirtmektedir (Özcan 2000: 1480).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay.

Çiftçi, Ömer (hzl.) (yty). Fatîn Dâvud, Hâtimetü’l-Eş’âr (Fatin Tezkiresi). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78465/fatin-davud---hatimetul-esar.html [erişim tarihi: 09.02.2014]

Kılıç, Filiz, Tuncay Bülbül (2007). "Bulgaristan Doğumlu Divan Şairleri". Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. S. 43. 49-66.

Kurnaz, Cemal, Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. Ankara: Bizim Büro Yay.

Özcan, Hidayet (hzl.) (2000). İbnü’l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C. 3. Ankara: AKM Yay.

Tatcı, Mustafa, Cemal Kurnaz (hzl.) (2000). Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri. C.2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. TUNCAY BÜLBÜL
Yayın Tarihi: 07.03.2014

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Hüsn ü ânından o mâhın mâhtâb eyler hicâb

Pertev-i mihr-i ruhundan âfitâb eyler hicâb

Cilvegerdir perde-i hüsnünde yüz bin mihr ü mâh

Eylemez ağyâra izhâr âb u tâb eyler hicâb

Hayret-ender-hayreti seyr eyledim âyînede

Aks-i hüsn-i sûretin kılmış nikâb eyler hicâb

Tâb-ı meyden ol perî âteş nikâb olmuş yine

La’l-i nâbından kadeh andan şarâb eyler hicâb

Mazhar-ı nûr-ı tecellî-i cemâl-i pâkiyiz

Nâ’ilî bilmem neden ol bî-hicâb eyler hicâb

Özcan, Hidayet (hzl.) (2000). İbnü’l-Emin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri. C. 3. Ankara: AKM Yay. 1481.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958Doğum YeriGörüntüle
4YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958Doğum YılıGörüntüle
7YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958Ölüm YılıGörüntüle
10YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
12Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958MeslekGörüntüle
13YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16YÛSUF, Sinân Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17HASAN, Hasan b. Ali Efendid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Aka, Gündüzd. 1885 - ö. 6 Kasım 1958Madde AdıGörüntüle