NÂZİKÎ/NAZÜKÎ, Mustafa Nâzikî Efendi b. Mehmed Nâzikî Efendi

(d. ?/? - ö. Şubat-Mart 1668/Ramazan 1078)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 17. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi bilinmemektedir. Asıl adı Mustafa’dır. Nâzikî Mehmed Efendi’nin oğlu olduğundan Nâzikîzâde Mustafa Efendi olarak tanındı. Medrese öğrenimi gördü. İsmetî Mehmet Efendi’den mülâzım oldu. Kırk akçelik medresede müderrisliğe başladı. Safer 1068/Kasım-Aralık 1657’de Havas-ı Mahmud Paşa Medresesi’ne müderris oldu. Şaban 1068/Mayıs-Haziran 1658’de azledilse de Muharrem 1069/Eylül-Ekim 1658’de görevine iade edildi. Ramazan 1069/Mayıs-Haziran 1659’da atandığı Papasoğlu Medresesi müderrisliğinden Şaban 1071/Nisan 1661’de azledildi. Şevval 1072/Mayıs-Haziran 1662’de Hamamiye Medresesi ve Cemâziyelâhır 1076/Aralık 1665’te Hoca Hayreddin Medresesi’ne müderris atandı. Ramazan 1078/Şubat-Mart 1668’de vefat etti. Edirnekapısı haricinde Emir Buhari Zaviyesi civarına defnedildi. Hoşsohbet ve bilgili bir münşi idi. Güftî (Yılmaz 2001: 223-224) tarafından şiirleri tenkit edilmiştir. Sicill-i Osmanî (Akbayar 1996: 1240)’ye göre 1076/1665-66 yılında vefat etmiştir.

Eserlerine dair bir bilgi bulunmamaktadır. Şeyhî Mehmed Efendi (Özcan 1989: 344)’ye göre Nâzikî mahlasıyla şiirleri bulunmaktadır.

Kaynakça

Abdülkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdetü’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 423. 

Akbayar, Nuri (hzl.) (1996). Mehmed Süreyyâ Sicill-i Osmanî, C. 4. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yay. 1240.

Cunbur, Müjgân (2006). “Nâzükî”. Türk Dünyası Ortak Edebiyatı- Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: AKM Yay. 562.

Çapan, Pervin (hzl.) (2005). Mustafa Safâyî Efendi Tezkire-i Safâyî, İnceleme-Metin-İndeks. Ankara: AKM Yay. 587.

İpekten, Halûk, Mustafa İsen, Recep Toparlı, Naci Okçu, Turgut Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay. 326.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.)(2001). Mehmed Nâil Tuman Tuhfe-i Nâilî-Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.  1011.

Müstakîm-zâde Süleyman Sa’deddin Efendi (2000). Mecelletü’n-Nisâb (Tıpkıbasım). Ankara: KB Yay. 417a.

Özcan, Abdulkadir (hzl.) (1989). Şeyhî Mehmed Efendi Şakaik-ı Nu’mâniye ve Zeyilleri-Vekâyiü’l-Fudalâ-I. İstanbul: Çağrı Yay. 343-344. 

Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (1986). C. 6. “Nâzikî Mustafa Efendi”. İstanbul: Dergâh Yay. 543. 

Yılmaz, Kâşif (hzl.) (2001). Güftî ve Teşrîfâtü’ş-Şu‘arâsı. Ankara: AKM Yay. 223-224.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. BEYHAN KESİK
Yayın Tarihi: 26.06.2014
Güncelleme Tarihi: 26.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Biz hayâl-i lebüni dilde ki mihmân buluruz

Zahmumuz tâzelenür mürde iken cân buluruz

Zülf-i dil-berde dahi eylemez ârâm ü karâr

Gâh olur gönlümüzi şöyle perîşân buluruz

Derdümüz tâzelenür gül-şene varsak zîrâ

Güllerinde eser-i çâk-i girîbân buluruz

Şol kadar fikr-i gubâr-ı hatuna düşmiş kim

Her zemân Nâzükî-i vâlih [ü] hayrân buluruz

(Abdülkadiroğlu, Abdulkerim (hzl.) (1999). İsmail Belîğ Nuhbetü’l-Âsâr Li-Zeyli Zübdetü’l-Eş’âr. Ankara: AKM Yay. 423.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Doğum YeriGörüntüle
2FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690Doğum YeriGörüntüle
3SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Doğum YeriGörüntüle
4Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Doğum YılıGörüntüle
5FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690Doğum YılıGörüntüle
6SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Doğum YılıGörüntüle
7Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Ölüm YılıGörüntüle
8FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690Ölüm YılıGörüntüle
9SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Ölüm YılıGörüntüle
10Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967MeslekGörüntüle
11FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690MeslekGörüntüle
12SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55MeslekGörüntüle
13Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Ethem İzzet Beniced. 1903 - ö. 28 Mart 1967Madde AdıGörüntüle
17FEYZÎ/ SÎMÎ, Sîmkeş-zâded. 1626-1627 - ö. 05.11.1690Madde AdıGörüntüle
18SİYÂMÎ, Mehmed Alîd. ? - ö. 1654-55Madde AdıGörüntüle