NECMÎ, Necmî Çelebi

(d. ?/? - ö. 886-918 ?/1481-1512 ?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Necmî’nin asıl adı, doğum tarihi, ailesi ve eğitimi hakkındaki bilgiler kaynaklarda yer almamaktadır. Câniklidir. Latîfî’nin anlattığına göre o, sipahî zümresindendi ve hazine kâtipliği yapan iyi bir muhasipti. Ayan ve ekâbir musahiplerindendi. Dört mezhep mensupları hariç, zındıklardan kimi bulsa onlarla sohbet ve dostluk ederdi. Hak yolu bırakıp diğer yolu seçmiş, mezhebi geniş, Şia meşrepli, müneccim itikatlı, sapkın biriydi. Astronomi, remil ve usturlap ilminde son derece mahirdi (Canım 2000: 522). II. Bâyezîd (s. 886/1481 - 918/1512) devrinde öldü (Tuman 2001: 1035). Necmî mahlasını “ilm-i nücûm”daki ustalığı nedeniyle alan (Eyduran Sungurhan 2009: 358) Necmî Çelebi’nin, eser yazıp yazmadığına dair tezkirelerde bilgi verilmemiş, şiirlerine ve şairliğine ilişkin bir değerlendirme de yapılmamıştır.

Kaynakça

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latifî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nüzemâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay.

Eyduran Sungurhan, Aysun (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. B. Tenkitli Metin. http://ekitap.kulturturizm. gov.tr / Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0. [erişim tarihi: 10.02.2014].

İpekten, Haluk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu, T. Karabey (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü'l-A’lâm. C. 6. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. VOLKAN KARAGÖZLÜ
Yayın Tarihi: 15.02.2014
Güncelleme Tarihi: 06.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Matla’

Neler eyler kişiye tâli’-i bed

Ahter-i sa’d eylemez ise meded

Matla’

Dülbendüni ey şâh selîmâne sararsın

Öldürmege âşıklarunı illet ararsın

Şi’r

Bugün bir dilber-i kassâbun oldum kulı kurbânı

Tenümi şerha şerha itseler terk itmezem anı

Şarâb-ı naz içüp sermest oturmışdur dükânında

Koyunı bine yetmişdür yine eyler gibi kânı

Terâzûdan iner dilber budur yâ Rabbi sen sakla

Hased kurdundan anı kim olupdur Yûsuf-ı sânî

(Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ (İnceleme-Metin). Ankara: AKM Yay. 522, 523.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534Doğum YeriGörüntüle
2ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534Doğum YılıGörüntüle
3ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534Ölüm YılıGörüntüle
4ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534MeslekGörüntüle
5ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
6ZÂHİRÎ, Caniklid. (?) - ö. 1534Madde AdıGörüntüle