SABÛHÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

 Asıl adı Abdullah’tır. Karamanlıdır (Konya). Abdî-i Zarîf diye tanındı. Kanunî devri şairlerindendir. Mahlasını alış sebebini “Der-i meyhânede bulmış fütûhı / Kadeh-peymâ kuluñ ya‘ni Sabûhî” beytiyle zımnen açıklamıştır. Babası İran taraflarından Anadolu’ya gelen ailelerdendir. İstanbul kadısı iken vefat eden Hicrî mahlasıyla şiirler yazan Kara Çelebi’nin akrabasıdır. Medrese tahsilini bitirdikten sonra Kanunî Sulatan Süleyman’ın hocası Hayreddin Hoca’dan mülazım oldu. Kütahya ve Amasya’da müderrislik ve bazı Arap beldelerinde kadılık yaptı. Balbek kadısıyken öldü. Kaynaklarda ölüm tarihi zikredilmemektedir. Kâtibî mahlasıyla şiirler yazan Seydi Ali Çelebi ile çok yakın arkadaş idi. Öyle ki Âşık Çelebi’nin ifadesine göre nerede görev alırsa alsın sonunda dönüp geleceği yer “kardeşim” dediği Kâtibî’nin evi idi. Yine Âşık Çelebi, Konya’dan İstanbul’a gelen musikişinasların Sabûhî’nin sohbet ve işret meclislerine geldiklerini de ilginç bir not olarak kaydeder. Kanunî adına tertip edilmiş bir Divan’ı (Nüshası: Yapı ve Kredi Bankası kütüphanesi Nu. 15712) vardır. Âşık Çelebi müderrislik, kadılık gibi önemli görevlerde bulunan Sabûhî’nin sesi güzel, bir çok çalgıyı ustalıkla çalabilen, oldukça ünlü bir musikişinas olduğunu bildirmektedir. Yine Âşık Çelebi İstanbul’da “Zarîf” lakabıyla anılan dört kişiden bahsederek Sabûhî ve diğerlerinin vasıflarının uzun uzun anlatır. Hasan Çelebi’nin “Zerafet gereğidir diyerek şiire de vakit ayırmıştır.” tespiti dışında şair tezkirelerinde şiiri üzerinde değerlendirme bulunmamaktadır. Edirneli Nazmî’nin Mecma’u’n-Nezâ’ir’inde 18, Pervâne Bey Mecmuası’nda 23 adet şiiri yer almaktadır.

Kaynakça

  

Kaf-zâde Fâizî. Zübdetü’l-Eş’âr. Milli Kütüphane. Yz. A. 679. vr. 66a.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ (İnceleme-Metin). İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf.

Köksal, M. Fatih (2007). “Sabûhî”. Türk Dünyası Edebiyatçılar Yazarlar ve Şairler Ansiklopedisi. C. 7. Ankara: AKM Yay. 389.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1978). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: TTK Yay.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Bağdat Nu. 406. vr. 23b, 79b, 82a.

Riyâzî, Riyâzü’ş-Şu’arâ, Süleymaniye Kütüphanesi. Es’ad Ef. Nu. 3871. vr. 69a.

“Sabûhî”(1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 389.

 Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

Yaltkaya, Şerafettin ve Kilisli Rıfat Bilge (hzl.) (1971). Kâtip Çelebi, Keşf-el-Zunûn. İstanbul: MEB Yay. 

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 28.10.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ÖMERd. 1840 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
3SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910Doğum YeriGörüntüle
4İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ÖMERd. 1840 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
6SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910Doğum YılıGörüntüle
7İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ÖMERd. 1840 - ö. 1910Ölüm YılıGörüntüle
9SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910Ölüm YılıGörüntüle
10İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ÖMERd. 1840 - ö. 1910MeslekGörüntüle
12SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910MeslekGörüntüle
13İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ÖMERd. 1840 - ö. 1910Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16İSMAİL, İsmail Cevizcid. 1954 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ÖMERd. 1840 - ö. 1910Madde AdıGörüntüle
18SEYYİDd. 1839-1840 - ö. 1910Madde AdıGörüntüle