SENÂYÎ, Mehmed Senâyî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1562-63/970)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Manisa’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Senâyî, Kanuni Sultan Süleyman’ın oğullarından Mustafa, Manisa’da şehzade iken hizmetinde bulundu. Onun sayesinde mülazım oldu. Bazı kazalarda kadılık yaptı. Ancak Şehzade Mustafa Amasya’ya gidince onunla birlikte Amasya’ya gitti. Sicill-i Osmânî’de 960/1552-53 (Akbayar 1998: 1495), Osmanlı Müellifleri’nde ise 970/1562-63’te (Yavuz ve Özen 1972: 340) Amasya’da öldüğü kayıtlıdır.

Şerh-i Maksûd, Menâkıb-ı Emîr Sultan Muhammed Şemseddin-i Buhârî ve Şebistân-ı Hayâl tarzında Neyistân-ı Zülâl adlı eserleri bulunmaktadır.

Âşık Çelebi, Senâyî’nin güzel, selis ve tatlı bir edaya sahip şiirlerinin olduğunu söyler (Kılıç 2010: 1489).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Ortak Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ, İnceleme-Metin. C. 3. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay.

Şemseddin Sâmî (1314). Kâmûsu’l-Âlâm. C. 3. İstanbul: Mihran Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 10.07.2014

Eserlerinden Örnekler

xxx

Müneccim cevher-i nâ-yâb-ı la’lin bî-nişân söyler

Ne dem kim nokta-i reml ile gâ’ibden nişân söyler

Degül ‘ışk ehli güftâr-ı lebünden bir zemân hâlî

Ne mümkin başını kessende cânân bir zemân söyler

xxx

Sükkerî itdi halâvetde kelâmun lutfı deng

Yâr-ı şîrînkâr imiş yâkûta la’lün virdi reng

Hatt-ı ruhsârı gamından öldüm ol sengîn-dilün

Ehl-i derd itsün gubârı cism-i zerdüm mürde-seng

xxx

Görinmez nokta-i hâl-i lebün cânâna hâl oldı

Perîşân hâtırum zülfün gibi âşüfte hâl oldı

xxx

‘Ayârın cevher-i nazmun bilen sarrâf-ı mâhirdür

Senâyî ma’nî-i hâssı ne bilsün degme bir ‘âmmî

xxx

Görüp nâz-ı ruhun zünnâr-ı zülfün bir gün âh itdüm

Yirüm od oldı san küfre berâber bir günâh itdüm

Na’lçen nakşîdür ey mâh-rû yiryir degül ebrû

Gubâr-ı çehre-i zerdüm yolunda hâk-i râh itdüm

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin A. Ankara: KTB Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 199.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
6Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
9Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?MeslekGörüntüle
12Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?MeslekGörüntüle
13ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ŞUHUDÎ, Şuhudî Çelebid. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17Efe, Hasand. 02 Temmuz 1957 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
18Bircan Usallı Siland. 14 Ekim 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle