SEYDÎ, Kara Seydî Çelebi

(d. ?/? - ö. 1507/913)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Kara lakabıyla da bilinen Seydî Ispartalıdır. Sultan Bayezid, İstanbul'da yaptırdığı cami için vakf ettiği köyleri o dönemde Sahn müderrisi olan Seydî'ye kaydettirmiş daha sonra da onu İstanbul kadılığına atamıştır. Seydî’nin fiziksel özelliklerinden bahseden Âşık Çelebi, onun esmer, iri cüsseli ve gür sakallı biri olduğunu söyler. Bu yüzden Fenârî Efendi'den kız aldığında Cafer Çelebi bu haliyle kızı korkutacağını söyler (Kılıç 2010: 1013). Seydî Bursa'da Kaplıca Medresesi müderrisi iken Zeyrekzâde Rüknüddin de yine Bursa'da Yıldırım Medresesi müderrisidir. Seydî, yıldırım düşmesi sonucu bu medresenin duvarının yıkılmasını mânidâr bularak "Ey felek, yavaş git ki hiçbir işi kolaylaştırmadın. Yıldırım Han'ı temelinden viran ettin" manâsına gelen Farsça bir beyit söylemiştir. Arapça, Farsça ve Türkçe’ye hâkim bir şairdir. Bu üç dilde yazdığı kabul gören şiirleri vardır. Moton fethinde Sultan Bayezid'e Arapça yazdığı bir kaside-i nûniyye sunmuştur ve bu kaside âlimler arasında beğeni kazanmıştır (Kılıç 2010: 1013).

Kaynakça

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Köksal, M. Fatih (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir (İnceleme-Tenkitli Metin) http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10721,edirneli-nazmi-mecmaun-nezairpdf.pdf?0

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

Sungurhan-Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi,Tezkiretü'ş-Şu’arâhttp://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10739,tsmetinbpdf.pdf?0

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. KADRİ HÜSNÜ YILMAZ
Yayın Tarihi: 23.02.2014

Eserlerinden Örnekler

Düşmeni duhter-i rez bu felek-i pîre-zenüñ

Yiri cennet ola sâkî görem anı ekenüñ

Dahı başında hevâ-yı kad-i bâlâ-yı nigâr

Gûr içinde ayagı gerçi ki serv-i semenüñ

Yüzüñ ayına mukâbil olur imiş sanemâ

Allah Allah nice yüzi bek imiş âyinenüñ

Göricek ‘ârızı üstindeki hâl ü hatını

Yolına cân[ı] fidâ itdüm o sîmîn-bedenüñ

Asmaga zînet içün Seydî sözüm gevherini

Deldi hakkâk kulaklarını dürr-i ‘Aden’üñ (Köksal 2012: 1477)

Oñulmaz zahm-ı hicrânuñla cânâ bagrumuñ başı

Furât ırmagınuñ ‘aynı olupdur gözlerüm yaşı

‘İbâdetgâh idindün Ka’be-i kûyını dildâruñ

Cemâli mushafıdur virdümüz mihrâbumuz kaşı

Dem-i vaslına dildâruñ olurmış pîrehen mâni’

Çeküp çâk idemez anı gerekmez arada nâşî

İçüp vahdet şarâbını ferâmûş eyle dünyâyı

Otur hum-hâne-i ‘aşka bulup bir rind-i ‘ayyâşı

Kanâ’at tekyegâhında otur Seydî ferâgatle

Mücerred pâdşâh ol dehre gey bir tâc-ı Bektâşî (Köksal 2012: 2842)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572Doğum YeriGörüntüle
2FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887Doğum YeriGörüntüle
3MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585Doğum YeriGörüntüle
4ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572Doğum YılıGörüntüle
5FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887Doğum YılıGörüntüle
6MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585Doğum YılıGörüntüle
7ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572Ölüm YılıGörüntüle
8FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887Ölüm YılıGörüntüle
9MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585Ölüm YılıGörüntüle
10ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572MeslekGörüntüle
11FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887MeslekGörüntüle
12MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585MeslekGörüntüle
13ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16ALİ Çelebi, KINALIZADEd. 1510 - ö. 22 Ocak 1572Madde AdıGörüntüle
17FASSAL MUSTAFAd. 1843 - ö. 1887Madde AdıGörüntüle
18MÜSLİMÎ, Mîrî Kadızâde Müslimî Efendid. ? - ö. 1585Madde AdıGörüntüle