SEYRÎ, Yozgatlı

(d. 1852?/1268 - ö. 1917/1333)
tekke şairi
(Tekke / 19. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hakkında çok az çalışma olan ve gerçek adı bilinmeyen şair, şiirlerinde Seyrî mahlâsını kullanmıştır. Şairin doğum yeri Yozgat’tır. Ne zaman doğduğuna ilişkin kesin bilgi olmamakla birlikte XIX. yüzyılın ortalarında 1852 yılında doğduğu düşünülmektedir. Yozgat’ta köklü bir aile olan Kurrazâdeler’den Hacı Ahmet Efendi’nin oğlu olarak dünyaya geldiği bilinen Seyrî’nin dedesi, Çapanoğullarından Mustafa ve Süleyman tarafından yaptırılan Ulu Camiin imamı olarak uzun yıllar görev yapmıştır. Seyrî de bu gelenek içerisinde yetişmiş, tahsil görmüş ve hafız olmuştur. Medreseden mezun olan Seyrî, hafızlığın yanı sıra şair olarak da Yozgat’ta şöhret kazanmıştır. Seyrî, Yozgat’ın Yukarı Nohutlu Mahallesi'ndeki evinde I. Dünya Savaşı’nın son yıllarında altmış beş yaşlarında iken ölmüştür (Oğuz 1994: 142).

Seyrî’nin eserleri konusunda yapılan araştırmalara bakıldığında müstakil bir eserinin olmadığı, sadece sınırlı sayıda şiirinin bulunduğu tespit edilmiştir (Oğuz 1994: 142). Seyrî’nin edebî kişiliği hakkında yapılmış çalışmalara bakıldığında Işıtman, Oğuz ve Yurt Ansiklopedisi’nde kimi bilgilere rastlanır. Tüm kaynaklarda ortak olan nokta, şiirlerinde hece ve aruz veznini birlikte kullanması, şairliğindeki hünerin yaptığı tahsilin yanı sıra Yozgat’a gelen Emrah, Pesendi, Nuri, Ceyhunî gibi âşıkları da dinleyerek geliştirmesi, hatta zaman zaman atışmalara da katılmasına bağlanabilir. Işıtman, Seyrî’nin saz çaldığını da iddia etmektedir (Işıtman 1964: 3516). Ne var ki Oğuz, Seyrî’nin medreseli şairlerden olması ve hafızlık, imamlık gibi görevlerden gelmesi nedeniyle saz şairi olmadığını düşünmektedir (Oğuz 1994: 142). Seyrî’nin aldığı dinî eğitim, edebî kişiliğini oluşturmuştur. Bu yüzden de mutasavvıf kimliği şiirlerinde açıkça görülmektedir. Bu anlamda Arapça ve Farsça tamlamalar, dinî mazmunlara şiirlerinde rastlanır.

Kaynakça

Işıtman, Mahmut (1964). “Yozgatlı Seyrî.” Türk Folklor Araştırmaları.  9 (182): 3516-3517.

Oğuz, M. Öcal (1994). “Seyrî.” Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü, Bugünü. Ankara: KB Yay. 142-144.

Yurt Ansiklopedisi. (1984). “ Yozgat Yöresel Halk Edebiyatı”. 10.C. Yayın yeri: Anadolu Yay. 7692-7693.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. PETEK ERSOY İNCİ
Yayın Tarihi: 23.06.2013

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Ey dilârâ ahvâlimi canana bildir bak ne der

Ruhları al gözleri mestane bildir bak ne der

Varma destursuz huzur-ı yâre Allah aşkına

Doğrusun söyle mürüvvetkâna bildir bak ne der

Çaresiz kaldım tabibim çare-sâz eyle bana

Başın için Lokman’a bildir bak ne der

Gezsem takrir ile başın için ey bâd-ı sâbâ

Merhamet kânı olan sultana bildir bak ne der

Dertli Seyrî’nin vücudunu lebin eyler harap

Var yürü derdimi ol şeh-i hubana bildir bak ne der

Oğuz, M. Öcal (1994). “Seyrî”. Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü, Bugünü. Ankara: KB Yay. 142-144.


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Doğum YeriGörüntüle
3GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Doğum YılıGörüntüle
6GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Ölüm YılıGörüntüle
9GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
10Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
11ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908MeslekGörüntüle
12GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?MeslekGörüntüle
13Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16Yüksel, Hasan Avnid. 01 Ocak 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17ZEMİNÎd. 1838 - ö. 1908Madde AdıGörüntüle
18GAMLI, Bekir Durak Gürsoyd. 1883 - ö. ?Madde AdıGörüntüle