ŞİHÂBÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Şihâbî’nin hayatı hakkında tezkirelerde ve biyografik kaynaklarda herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. 16. yüzyılın ortalarında yazılmış olan ve tezkire niteliği taşıyan bir şiir mecmuasında “Mevlânâ Nazmînüñ şâkirdi olan Şihâbî fermâyed” (Mecmû’a-i Eş’âr vr. 49b) ibaresiyle şaire ait bir gazel bulunmaktadır. Yine bu mecmuayla aynı dönemde yazılmış olan Pervâne Bey Nazire Mecmûası’nda da Şihâbî’ye ait üç gazel bulunmaktadır (Güler 2006: 256, Bahadır 2006: 114-15, Taştan 2001: 16-17). Ayrıca 16. yüzyılın son çeyreğiyle 17. yüzyılın ilk çeyreği arasında derlenmiş olan Ispartalı Yâverizâde Kâbilî’nin Sultân-ı Hûbâna Münâsib Eş’âr adlı tematik matlalar mecmuasında yer alan 23 beyti de ona aittir. Bu mecmuaların yazıldığı dönem ve mecmua derleyicilerinin ölen veya daha önce yaşamış bazı şairler hakkında kullandıkları “merhûm, mağfûr, selefden, sâbıkda” gibi birtakım ifadeleri Şihâbî hakkında kullanmamaları göz önünde bulundurulduğunda şairin, 16. yüzyılın ortalarında hayatta olduğu düşünülebilir. Yine burada kullanılan ibareden Şihâbî’nin, Mecma'u'n-Nezâ’ir’in müellifi olan Edirneli Nazmî (ö. 1555’ten sonra)’nin öğrencisi olduğu anlaşılmaktadır. Kâbilî'nin seçtiği beyitlerin başında şairin takdimi için kurgulanan “Şihâbî Kâtib-i Dîvân-ı Âlî (Gürbüz 2012b: 116) ve Tasavvuf Üzredür Nazm-ı Şihâbî (Gürbüz 2012c: 117)” ifadelerinden Şihâbî’nin Dîvân-ı Âlî kâtibi olduğu, şiirlerinin de tasavvufî nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.

Kaynakça

Bahadır, Savaşkan Cem (2006). Pervane Beg Mecmu‘atu’n-Nezair 261a-291a, Transkripsiyonlu Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Güler, Saim (2006). Pervane Beg Nazire Mecmuası 230b-261a, Transkriptli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Gürbüz, Mehmet (2012a). Kâbilî, Sultân-ı Hûbâna Münâsib Eş‘âr (Poems to Sing for the Leading Beautiful Beloved) (Millet Library, Ali Emiri Manzum No. 744-745) Part I: Transcription of the Text. The Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University.

Gürbüz, Mehmet (2012b). Kâbilî, Sultân-ı Hûbâna Münâsib Eş‘âr (Poems to Sing for the Leading Beautiful Beloved) (Millet Library, Ali Emiri Manzum No. 744-745) Part II: Transcription of the Text. The Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University.

Gürbüz, Mehmet (2012c). Kâbilî, Sultân-ı Hûbâna Münâsib Eş‘âr (Poems to Sing for the Leading Beautiful Beloved) (Millet Library, Ali Emiri Manzum No. 744-745) Part III: Transcription of the Text. The Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University.

Mecmû’a-i Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet Koleksiyonu 479, vr. 44b.

Taştan, Erdoğan (2001). Pervane Beg Nazire Mecmuası 199b-230b Transkripli, Edisyon Kritikli Metin. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 24.11.2013

Eserlerinden Örnekler

GAZEL

Ruhlarınuñ pertevinde âftâba irdi tâb

Leblerinüñ nisbetinden buldı kıymet la’l-i nâb

Hokka-i dür-pûşuñı var ise görmişdür meger

Ka’r-ı deryâdan yüzi yok çıkmaga dürr-i hoş-âb

Çâha salmışdur Bilâlı şol zenahdânuñda hâl

Oda atmışdur Halîli ol cebîn-i âftâb

Müntehâ kaddüñ revişinden olur tobı hacîl

Seyr-i bostân itdügüñde ey şeh-i ‘âlî-cenâb

Nûr ile olmış ezel ‘ilminde anuñ tıyneti

Necm-i kudretdür Şihâbî bil o şâh-ı kâm-yâb

(Mecmû’a-i Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Muallim Cevdet Koleksiyonu 479, vr. 44b.)