TAHİRÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
âşık
(Âşık / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)

Hayatı hakkında bilgi bulunmayan Tahirî’nin varlığı, Vasfi Mahir Kocatürk’ün Saz Şiiri Antolojisi adlı eserinde geçen “Uğursuz Destanı”ndan tespit edilebilmektedir. Birçok cönklerde, değişik şekillerde ve imzasız olarak görülen "Uğursuz Destanı", Kocatürk’ün kendi elinde bulunan 18. yüzyılda yazılmış bir cönkte “Tekerleme-i Tahiri” serlevhası altında kayıtlıdır. Bu sebeple Kocatürk, Tahirî’nin 18. asırda yaşamış olmasının muhtemel olduğunu ifade eder. Müjgan Cunbur da, Başakların Sesi adlı eserinde Tahirî’nin "Uğursuz Destanı"na yer verir ve âşığın bu şiirinde, aslında kendi bahtsızlığından yakınma değil de bu şiirin mizahi bir anlayışın eseri olduğunu ifade eder. 

Kaynakça

Cunbur, Müjgân (1968). Başakların Sesi. Ankara: Poyraz Reklâm Yay.

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. EMİNE ÇAKIR
Yayın Tarihi: 03.12.2014
Güncelleme Tarihi: 12.12.2020

Eserlerinden Örnekler

Uğursuz Destanı

Bilmem şu şehirde ne kâr eylesem

Yitirdim aklımı başta dururken

Dedim başım alıp firar eylesem

Bir kimse rast geldi yolda giderken

 

Nasihat eyledi, dinledim anı

Varıp bir köşede tuttum mekanı

Çiftçi oldum, ele aldım sabanı

Öküzlerim öldü, döğen sürerken

 

Ekmekçi oldum, tuttu muhtesip beni

Koyvermedi yaktım can ile teni

Eksiğim dıydular yedim dikeni

Kendimi unuttum aman dilerken

 

Çorbacı oldum, döndü ciğerim kana

Paçacı oldum, bir kelp düştü kazana

Gemici oldum, çıktım bahr-ı ummâna

İpleri kaçırdım yelken açarken

 

Manav oldum ben de geçtim dükkâna

Gelmez oldu fındık ile kestane

Bekri oldum, oldu yerim meyhane

Geldiler kolbastı bâde içerken

 

Bakkal oldum oldu mekânım kapan

Benden yüz çevirdi cümle bezirgân

Bala, yağa düştü beş on bin sıçan

Fıçıların ağzın açıp kaparken

 

Boyacı oldum edemedim boyayı

Terzi oldum ilemedim çıtayı

Hallaç oldum tutamadım sopayı

Kolum çıktı tokmağını salarken

 

Tellal oldum hayli maaş eyledim

Kehle pazarında savaş eyledim

Berber oldum, bir kel traş eyledim

Başı koktu, sakalınıtararken

 

Natır oldum açamadınm kurnayı

Avcı oldum vuramadım turnayı

Mehter oldum çalamadım zurnayı

Derisin çatlattım davul çalarken

 

Canbaz oldum edemedim saltayı

Balıkçı oldum, kırdı balık oltayı

Kasap oldum, ele aldım baltayı

Kendi başım yardım, gerdan kırarken

 

Tabak oldum serdim bir iki meşin

Köpekler akçesin vermişler peşin

Yiyip bitirmişler kurusun yaşın

Üzerine vardım ağzın yalarken

 

Kalaycı oldum kalayladım kapları

Hep kırıldı tavaların sapları

Hekim oldum yaptım ceza hapları

Bir kaçın öldürdüm ilaç ederken

 

Muhtar oldum gayet hayrette kaldım

Boruzancı oldum, çok boru çaldım

Mübarek gün deyü camiye geldim

Papucum çaldırdım namaz kılarken

 

Bilmem şu âlemde ne kâr eyledim

Ahvalim demeğe ne ar eyleyim

Dedim sarraflıkta karar eyleyim

Bir çingene kaptı para sayarken

Kocatürk, Vasfi Mahir (1963). Saz Şiiri Antolojisi. Ankara: Ayyıldız Matbaası. 243-245.