ÂMİR, Mehmed Âmir Bey

(d. ?/? - ö. 1230/1815-16)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbul’da doğdu. Asıl adı Mehmed’dir. Defterhane kesedarı Himmetî Efendi’nin oğludur. Defterhanede kâtip oldu. III. Selim döneminde kurulan Nizam-ı Cedit ordusunda asker yoklamasında görev alan Âmir Bey, Nizam-ı Cedit’in lağvedilmesi üzerine Beylikçi İzzet Bey’in yardımıyla 1222/1807 yılında divan-ı hümayunda amedî odasına, ardından da vakanüvis Pertev Efendi yerine asaleten vakanüvis olarak atandı. Ancak üç-beş ay kadar bu görevde kaldıktan sonra istifa etti. 1223/1808’de maliye tezkirecisi, 1224/1809’da silahtar kâtibi, 1225/1810’da tezkire-i sânî ve 1227/1812 yılında ise ikinci defa maliye tezkirecisi oldu. Bütün memurluklardan feragat eden Âmir Bey, içkiye olan aşırı düşkünlüğü neticesinde 1230/1815-16 yılında Boğaziçi’ndeki kendi evinde vefat etti.

Âmir Bey’in herhangi bir eserinin olup olmadığı hakkında kaynaklarda bilgi bulunmamaktadır. Vakanüvisliği sırasında yazdığı kısır yazılar kendisinden sonra vakanüvis olan Mütercim Âsım Efendi tarafından sürdürülmüştür.

Âmir Bey, kâtipliğinin yanında şairliğiyle de tanınmıştır. Mehmed Cemâleddin, Hoca Neş’et’in öğrencisi olan Âmir’in, şiir ve inşada her yönüyle mümtaz biri olduğunu ifade eder (Arslan 2003: 67).

Kaynakça

Akbayar, Nuri (hzl.) (1998). Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî (Yâhud Tezkîre-i Meşâhir-i Osmânî). C. 5. İstanbul: KB-Tarih Vakfı Yay. 306.

Arslan Mehmed (hzl.) (2003). Mehmed Cemâleddin, Osmanlı Tarih ve Müverrihleri, -Âyîne-i Zurefâ-. İstanbul Kitabevi Yay. 67.

Babinger, Franz (1992). Osmanlı Tarih Yazarları ve Eserleri. çev. Coşkun Üçok. Ankara: KB Yay. 368-69.

Çınarcı, M. Nuri (hzl.) (2007). Şeyhülislâm Ârif Hikmet Beyin Tezkiretü’ş-Şu’ârâsı ve Transkripsiyonlu Metni. Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi. 85.

Çifçi, Ömer (hzl.). Fatîn Davut, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83503/fatin-davud---hatimetul-esar.html [erişim tarihi: 01.02.2014]. 295-96.

Fatîn Dâvud. (1269). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul.

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay. 630.

Oğraş, Rıza (hzl.) (2001). Es’ad Mehmed Efendi ve Bâğçe-i Safâ-Endûz’u. Ankara: KB Yay. 143.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DOÇ. DR. YUNUS KAPLAN
Yayın Tarihi: 14.04.2014
Güncelleme Tarihi: 22.11.2020

Eserlerinden Örnekler

 

Meclise âteş ki oldı şu’le-i cûş-ı bahâr

Eylesin gayri mahall-i saykalı lâle makâm

Biz de şebbû-yı kadehle idelim gice safâ

Şebde kıldı gonce-i nev-rûz ta’tîr-i meşâm

Sen sehî servin görünce cünbüş-i reftârını

Tıfl-ı nev-res gibi izhâr eyledi raksa kıyâm

Mutrib-i nev-rûz gül devrine âgâz eylesin

Kâse-i tanbûrveş al sen de sâkî deste câm

Neş’e-i bûyiyle mest-i kanzil itdi Âmiri

Geldi ol gök kandîl ile sünbül-i fîrûze-fâm

(Çifçi, Ömer (hzl.). Fatîn Davut, Hâtimetü’l-Eş’âr. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83503/fatin-davud---hatimetul-esar.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 295-96; Fatîn Dâvud. (1269). Hâtimetü’l-Eş’âr. İstanbul.)


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FÂRİSÎd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
2LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Doğum YeriGörüntüle
3HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884Doğum YeriGörüntüle
4FÂRİSÎd. ? - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Doğum YılıGörüntüle
6HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884Doğum YılıGörüntüle
7FÂRİSÎd. ? - ö. ?Ölüm YılıGörüntüle
8LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Ölüm YılıGörüntüle
9HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884Ölüm YılıGörüntüle
10FÂRİSÎd. ? - ö. ?MeslekGörüntüle
11LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17MeslekGörüntüle
12HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884MeslekGörüntüle
13FÂRİSÎd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16FÂRİSÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
17LİSÂNÎ, Derviş Lisânî Deded. ? - ö. 1716-17Madde AdıGörüntüle
18HÜMÂYÎ, Mehmed Emîn Beyd. 1862 - ö. 1884Madde AdıGörüntüle