Madde Detay

Hayatı hakkında bilinenler çok az olan ve 18. asırda yaşadığı tahmin edilen Bahşî, M. Fahreddin Saltkan’ın tespit ettiğine göre Aras solunda büyük Nahcevanlıdır. Nadir Şah zamanında Revan hanının yanına sık sık geldiği şiirlerinden az çok anlaşılmaktadır (Ergun 1940: 689). Çağının güçlü bir âşığı olduğu anlaşılan Bahşî, Afşarlı Nadir’in Şah’lık zamanında (1736-1747) yetişmiş ve onun ordusunda bulunarak askerleri coşturan koçaklamalar söylemiştir. Nahçıvanlı olan Bahşî’nın bu ilin neresinden olduğu ve ölüm tarihi bilinmemektedir. 1933’te Kars’ta ölen Nahçıvanlı Molla’nın elindeki Mecmua’da altı parça şiiri tespit edilmiştir (Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi 1977: 297). Bunlar arasında “Nazlı nazlı” redifli güzellemesi şiirleri içinde en yaygın olanıdır. Birkaç şiirinde geçen Hân-ı âlişân vasfı ile hem Afşarlı Nadir Ali Han’ın bir aydan çok süren Kars Eli akını ve Kars Kalesi kuşatmasını görerek, on dörtlükten ibaret bir destan söyledi (Kırzıoğlu 2002: 149). Ergun’un Türk Şairleri (II) adlı eserinde Bahşî’nin üç şiiri yer almaktadır. Şiirlerinde Bahşî mahlasını kullanan âşığın şiir söylemede mahir olduğu anlaşılmaktadır.

Ergun, Sadettin Nüzhet (yty). Türk Şairleri. C. 2. yyy.

Kırzıoğlu, Banuçiçek (2002). “Bahşî, Nahçıvanlı”, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi C. 2. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 149.

“Bahşî” (1977). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi. C. 1. İstanbul: Dergâh Yay. 297.

Koşma

Sallanı sallanı geçen güzel yâr

Eğlen bir karşımda bur nazlı nazlı

Men senin derdinden olmuşam hasta

İnsafa gel hâlim sor nazlı nazlı

Senin şirin dilin can katar cana

Bir gülüşün değer küllî cihana

Saçların okşattım sünbül reyhana

Telinden hoş koku ver nazlı nazlı

Seni güzellere sultan didiler

Düşkünlere kılar ihsan didiler

Âşıklar derdine Lokman didiler

Bağrımda yaramı sor nazlı nazlı

Kul olam kapunda tut bu Bahşî’yi

Birce gün nolur şâd et bu Bahşî’yi

Boyun itti iki kat bu Bahşî’yi

Salan yüreğime kor nazlı nazlı

Ergun, Sadeddin Nüzhet (yty). Türk Şairleri. C. 2. yyy. 689.

Koşma

Her murad her istek yerine gelir

Başta can sağlığı elinde ise

Her engel her müşkil birgün yoğ olur

Hakikat sadâkat yolunda ise

Muhtaç olmayayım dersen muhannete

Bir marifet kazan çalış san’ata

Düşmezsin meşakkat ne de mihnete

Bir altın bilezik kolunda ise

Bahşî’yem umudu kesme bir zattan

Şikayet eyleme sitemden odtan

Yetersen dileğen çıkarma yadtan

Hulûsla Hak adı dilinde ise

Ergun, Sadettin Nüzhet (yty). Türk Şairleri. C. 2. yyy. 689.