GATIH DEDE, Hüseyin Karakuş

(d. ? / ö. 1975?)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Hüseyin Karakuş olan âşık, 1890'lı yıllarda Sivas'ın Divriği ilçesine bağlı Çamşıhı yöresinin Azizağa mezrasında dünyaya gelmiştir. Çocukluğu köyünde maddi sıkıntılar içinde geçer. Okula da gidemez. Seferberlik yıllarında yedi kardeşiyle birlikte askere alınır. Yıllarca askerlik yaptıktan sonra köyüne döner. Kardeşleri ise kendisi kadar şanslı değildir. Altısı seferberlik sırasında şehit olur. 1934'te çıkan soyadı kanunuyla Karakuş soyadını alır. Askerlik dönüşü köyde dedelik yapmaya başlar. Hayatının büyük bölümünde bu görevi yapar. Dede olarak Arapgir, Arguvan, Akçadağ ve Malatya'nın irili ufaklı pek çok köyünde bulunur. Yağbasan köyünden Satı Hanım ile evlenir. Bu evlilikten Murtaza, Paşa, Süleyman, İnci, Safiye ve Haney isimlerinde altı çocuğu dünyaya gelir. Ufak boylu, sıcak kanlı, zayıf bir bünyeye sahip olan Hüseyin Karakuş, sevecen, şakacı ve samimi özellikleriyle yöresinde çok sevilmiştir. Âşığın 1975'te vefat ettiği tahmin edilmektedir. Mezarı Başören köyündedir (Kaya 2002: 121; Kaya 2009: 406).

Şiirlerinde Gatıh Dede mahlasını kullanır. Hüseyin Karakuş'un halk şiirine ve âşıklığa yönelmesinde doğup büyüdüğü Çamşıhı yöresinin âşık yetiştirme konusunda oldukça zengin bir yer olmasının ve Alevi-Bektaşi kültürüyle büyümesinin önemli rolü vardır. Klasik âşıklık geleneğinin pek çok unsuruna haiz değildir. İyi derecede saz ve keman çalar. Herhangi bir usta çırak ilişkisinden geçmeyen âşığın çırağı da yoktur. Şiirlerini büyük oranda cem törenlerinde icra eder. Bunun yanında pek çok deyiş ve duvaz imam bildiği söylenmektedir. Şiirlerini herhangi bir yere kaydetmediği için vefatından sonra şiirlerinin büyük bir bölümü kaybolmuştur (Kaya 2002: 121; Kaya 2009: 406).

Kaynakça

Kaya, Doğan (2002). Çamşık Ozanları. Ankara: Çamşık Hüseyin Abdal Derneği Yay.

Kaya, Doğan (2009). Sivas Halk Şâirleri. C. IV. Sivas: Önder Matbaacılık.


Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR BAŞARAN
Yayın Tarihi: 06.01.2019
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1EFGANİ, Hüseyin (Topal Hoca)d. 1881 - ö. 1969Doğum YeriGörüntüle
2HİTABİ, Nazım Sakald. 1930 - ö. 06.09.1993Doğum YeriGörüntüle
3HULKÎd. 1880 - ö. 1961Doğum YeriGörüntüle
4EFGANİ, Hüseyin (Topal Hoca)d. 1881 - ö. 1969Ölüm YılıGörüntüle
5HİTABİ, Nazım Sakald. 1930 - ö. 06.09.1993Ölüm YılıGörüntüle
6HULKÎd. 1880 - ö. 1961Ölüm YılıGörüntüle
7EFGANİ, Hüseyin (Topal Hoca)d. 1881 - ö. 1969Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
8HİTABİ, Nazım Sakald. 1930 - ö. 06.09.1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
9HULKÎd. 1880 - ö. 1961Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
10EFGANİ, Hüseyin (Topal Hoca)d. 1881 - ö. 1969Madde AdıGörüntüle
11HİTABİ, Nazım Sakald. 1930 - ö. 06.09.1993Madde AdıGörüntüle
12HULKÎd. 1880 - ö. 1961Madde AdıGörüntüle