GERÇEK/LÜTFİ/SEFİL GERÇEK, Lütfi Gerçek

(d. 1924 / ö. 1997)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Lütfi Gerçek olan âşık, 1924 yılında Tokat Zile’nin Maşat, bugünkü adıyla Yalınyazı köyünde dünyaya gelmiştir. Deliyusufoğulları denilen aileden olup babası Hacı Hasan, dedesi de Zileli Halil Çavuş’tur. Lütfi’nin babası Kurtuluş Savaşında subay olarak görev yapmış, savaş sonrası da İstanbul’a yerleşmiş ve uzun bir süre de devlet memuru olarak çalışmıştır. İstanbul Kanlıca ilkokulunda okula başlayan Lütfi, babasının Doğu Anadolu’ya tayini nedeniyle aralıksız, devamlı ve düzenli bir eğitim görememiştir. Babasının memuriyeti gereği Anadolu’nun pek çok yerini yakından tanımış, askerlikten sonra babasının vefatı üzerine Ankara’ya yerleşip evlenmiş ve kamyon şöförlüğü yaparak geçimini sağlamıştır. 1997’de Ankara’da vefat etmiştir.

Küçük yaşta saz çalmayı öğrenen Lütfi, Türkmen bir kabileden olup Alevi bir aileden gelmesi nedeniyle kimi şiirlerinde: "Seherin vaktinde kalktım uyandım/ Kuşlar samahından cümbüşe geldim/ Dağlarla konuştum ikrarım verdim/ Dağlar Hak Muhammet Ali çağırır" örneğinde olduğu gibi içinde yetiştiği Bektaşi kültürünün önemli ritüellerinden samah ve ikrar verme gibi kavramları dizelerine yansıtmıştır. Şiirlerinde Gerçek, Lütfi, ve Sefil Gerçek mahlaslarını kullanan Lütfi Gerçek’in: "Sefil gerçek ver elini,/ Tuta gör mürşit elini./ Tanrı istekli kulunu/ Ara yere verir mola?" gibi Bektaşi inancı ve heyecanı ile söylediği bir çok şiirinde mürşit, ehl-i dil, miskin gibi sözcüklere sıkça yer vermiş ve birçok deyişini de duvaz biçiminde söylemiştir.

Kaynakça

Sevengil, Refik Ahmet (1967). Çağımız Halk Şairleri. İstanbul: Atlas Kitabevi.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 06.06.2018
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1BEDRÎ, Niksarlıd. 1845 - ö. 1897Doğum YeriGörüntüle
2İBRAHİMd. ? - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
3Mehmet Yardımcıd. 08 Ağustos 1945 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4UMMAN/UMMANÎ, Ali Osman Bektaşd. 1924 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
5Feriha Aktand. 1924 - ö. 27 Kasım 1983Doğum YılıGörüntüle
6KARAHÖYÜKLÜ ALİ, Ali Kılıçd. 22.10.1924 - ö. 26.02.2015Doğum YılıGörüntüle
7Kerim Yundd. 1912 - ö. 01 Mayıs 1997Ölüm YılıGörüntüle
8RESUL NEVRUZÎd. ? - ö. 1997Ölüm YılıGörüntüle
9İBAD ZAVALId. 1917 - ö. 1997Ölüm YılıGörüntüle
10ÖZERÎ, Ahmet Özerd. 1938 - ö. 13.09.2011Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ACAR, Ahmet Acard. 1950 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12TELLİOĞLU/ARİF, Arif Tellioğlu, Arif Çiftçid. 1960 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13NESİMİ, Nesimi Küçükd. 1958 - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14GÖMLEKSİZ, Mehmet Ağcaoğlud. 1911 - ö. 28.04.1984Madde AdıGörüntüle
15KADİR BABA, Kadir Kartald. 1932 - ö. 25.05.2001Madde AdıGörüntüle