GERÇEK/LÜTFİ/SEFİL GERÇEK, Lütfi Gerçek

(d. 1924 / ö. 1997)
?
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Asıl adı Lütfi Gerçek olan âşık, 1924 yılında Tokat Zile’nin Maşat, bugünkü adıyla Yalınyazı köyünde dünyaya gelmiştir. Deliyusufoğulları denilen aileden olup babası Hacı Hasan, dedesi de Zileli Halil Çavuş’tur. Lütfi’nin babası Kurtuluş Savaşında subay olarak görev yapmış, savaş sonrası da İstanbul’a yerleşmiş ve uzun bir süre de devlet memuru olarak çalışmıştır. İstanbul Kanlıca ilkokulunda okula başlayan Lütfi, babasının Doğu Anadolu’ya tayini nedeniyle aralıksız, devamlı ve düzenli bir eğitim görememiştir. Babasının memuriyeti gereği Anadolu’nun pek çok yerini yakından tanımış, askerlikten sonra babasının vefatı üzerine Ankara’ya yerleşip evlenmiş ve kamyon şöförlüğü yaparak geçimini sağlamıştır. 1997’de Ankara’da vefat etmiştir.

Küçük yaşta saz çalmayı öğrenen Lütfi, Türkmen bir kabileden olup Alevi bir aileden gelmesi nedeniyle kimi şiirlerinde: "Seherin vaktinde kalktım uyandım/ Kuşlar samahından cümbüşe geldim/ Dağlarla konuştum ikrarım verdim/ Dağlar Hak Muhammet Ali çağırır" örneğinde olduğu gibi içinde yetiştiği Bektaşi kültürünün önemli ritüellerinden samah ve ikrar verme gibi kavramları dizelerine yansıtmıştır. Şiirlerinde Gerçek, Lütfi, ve Sefil Gerçek mahlaslarını kullanan Lütfi Gerçek’in: "Sefil gerçek ver elini,/ Tuta gör mürşit elini./ Tanrı istekli kulunu/ Ara yere verir mola?" gibi Bektaşi inancı ve heyecanı ile söylediği bir çok şiirinde mürşit, ehl-i dil, miskin gibi sözcüklere sıkça yer vermiş ve birçok deyişini de duvaz biçiminde söylemiştir.

Kaynakça

Sevengil, Refik Ahmet (1967). Çağımız Halk Şairleri. İstanbul: Atlas Kitabevi.

Yardımcı, Mehmet (2004). 16. Yüzyıldan Günümüze İz Bırakan Zileli Şairler. Zile: Zile Belediyesi Kültür Yay.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YARDIMCI
Yayın Tarihi: 06.06.2018
Güncelleme Tarihi: 07.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1KÂMİLÎd. ? - ö. 1862Doğum YeriGörüntüle
2PÜRYÂNÎ, Hacı Resul Eserd. 1931 - ö. 2006Doğum YeriGörüntüle
3İHYÂ, Ömer İhyâüddin Efendid. 1876-77 - ö. 1909Doğum YeriGörüntüle
4Nebi Hezri Elekberoğlu Babayevd. 1924 - ö. 15 Ocak 2007Doğum YılıGörüntüle
5Alparslan Berktayd. 1924 - ö. 2012Doğum YılıGörüntüle
6ALİ GÜRBÜZ/GÜRBÜZ/ALİ, Ali Gürbüzd. 1924 - ö. 21.07.2005Doğum YılıGörüntüle
7Mustafa Mutkov (Mutlu)d. 1935 - ö. 1997Ölüm YılıGörüntüle
8Cahit Külebid. 10 Ocak 1917 - ö. 20 Haziran 1997Ölüm YılıGörüntüle
9Ferit Şahind. 5 Temmuz 1950 - ö. 1 Ekim 1997Ölüm YılıGörüntüle
10BEDİR, Bedir Karakuşd. 1944 - ö. 1993Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11ÖMER ÇUKURYURTd. ? - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12ŞERAFETTİN SARIKAYAd. 04.03.1932 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13DAVUT NEKİSEd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
14MİHNETÎd. ? - ö. ?Madde AdıGörüntüle
15NEBİ KELBECERLİd. 1898 - ö. 1969Madde AdıGörüntüle