Madde Detay

Halîlî Paşa, İşkodra civârında bulunan Boşat karyesi hanedanından Mustafâ Paşa-zâde vezir Koca Mehmed Paşa’nın oğludur. İşkodra’da doğdu. İşkodra âlim ve şairlerinden Murtazâ Sâfî Efendi’den eğitim aldı. 1211/1796-97 yılında kardeşi Kara Mahmûd Paşa’nın şehit olması üzerine İşkodra ve 1218/1803-04 yılında da -seraskerlik unvanının ihdasıyla- Rumeli Eyaleti Valiliği görevine getirildi. Burada eşkıyalarla başarılı bir şekilde mücadele etmesi üzerine vezirlik rütbesiyle ödüllendirildi. Sonra yine İşkodra Valiliği görevine geri döndü. 1223/1808-09 yılında -valiliğinin on ikinci senesinde- vefât etti. Mezarı İşkodra’da, babası tarafından yaptırılmış olan Kurşunlu Câmii hazîresindedir. Babası ve kardeşi gibi o da İşkodra ve çevresinde cami, medrese ve kütüphaneler inşa ederek dine ve ilme hizmetlerde bulundu.

Şiirlerinde Halîlî mahlasını kullandı. İşkodra’ya davet ettiği şairlerle birlikte şiirler söylerdi. Diyarbakırlı Ali Emîrî Efendi, “İşkodra Vilâyeti Osmanlı Şâirleri” adıyla İkdâm Gazetesi’nde yayımladığı makalelerinde İşkodra ve civarında inceleme imkânı bulduğu mecmualarda İbrahim Halilî Paşa’nın şiirlerini ve nazirelerini gördüğünü söylemektedir (İnal 2000: 796). Kaynaklarda şairin edebî kişiliğine ilişkin bir değerlendirme ve eseri olup olmadığına dair bir bilgi bulunmamaktadır.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.)  (2001). Mehmet Nail Tuman, Tuhfe-i Nâ’ilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 1. Ankara: Bizim Büro Yay. 258.

Özgül, Kayahan (hzl.) (2000). İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. 2. Ankara: AKM Yay. 795-797.

Gazel

Gül nikâbın refʿ edip şekvâya hâcet kalmadı

Cennet-i rûyun görüp dünyâya hâcet kalmadı

Kadd-i mevzûnun görüp ey şâh-ı hûbânım benim

Serv-i bâğ-ı cennet ü Tûbâya hâcet kalmadı

Meclisin dârü’ş-şifâ yâkût-ı ahmerdir lebin

Rûh-bahşâdır sözün Îsâ’ya hâcet kalmadı

İçmem ey vâ‘iz seninle ba‘d-ez-în artık nihân

Bendedir hamr-ı ezel sahbâya hâcet kalmadı

Serserî gezdim cihân iklîmini Mecnûn gibi

Dilde buldum yârimi Leylâ’ya hâcet kalmadı

Ey Halîlî ben bu gün oldum cihânın mukbili

Yâr ile yâr olmuşum Dârâ’ya hâcet kalmadı

(Özgül, Kayahan (hzl.) (2000). İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ). C. 2. Ankara: AKM Yay. 797.)