Madde Detay
HULÛS, Enfî/Burnaz Hasan Ağa
(d. 1081/1670-71 (?) - ö. 1141/1728-29)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / 18. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4
Asıl adı Hasan, mahlası Hulûs’tur. İstanbul'da Galata'ya bağlı Fındıklı’da doğdu. Kesin olmamakla birlikte 1081/1670-71 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Babası da musikişinastı ve ilk musiki derslerini ondan aldı. Şöhrete kavuştuğu yıllar III. Ahmed dönemine (1703-1730) rastlar. 1116/1704-05'te sarayın dikkatini çekerek Enderun’a girdi. III. Ahmed döneminde başhanendeliğe kadar yükseldi. 1127/1715’te emekliye sevkedildi. 1141/1728-29 başında vefat ederek, Edimekapısı dışına defnedildi. Vefatına, "Hasan'ı eyleye hânende-i adnân Allah" tarihi düşürüldü.
Enfiye mübtelası veya büyük burunlu olduğu için Enfî yahut Burnaz lakabıyla anılan Hasan Ağa; Hulûs ve Hasan mahlaslarıyla bazı şiirler de kaleme almıştır. Aruz ve hece vezinlerinin her ikisini kullanan Hulûs, kudretli bir şair olarak gösterilemez. Fakat bu şiirler, bazen divan şairlerini, bazen da mutasavvıfları ve aşıkları taklid eden Hasan Ağa’nın; Türk edebiyatının her sahasıyla meşgul olan ve tasavvuftan anlayan bir şahsiyet olduğunu göstermektedir. Hasan Ağa'da, Itrî ve Nazîm’de de görüldüğü üzere halk şiirine bir yöneliş vardır. Öztuna, bu konuda, "Daha ziyade hece vezinleri ile yazılmış manzumelere ve bilhassa Nedim ve Mahtûm'î’nin şiirlerine besteler yaptı, halk zevkine uygun ve sade bir takım besteler ihdâ ettiği gibi, tamamıyle klasik ve ağır parçalar da vücuda getirmiştir” der (1990: 72) O, dinî eserlerinin sözlerinin çoğunu Nizamoğlu Seyfullah, Yunus Emre ve Sezâî’nin şiirlerinden seçmiş, duygulu İlâhî ve duraklar bestelemiştir. Çârgâh makamındaki Durak'ı en tanınmış olanıdır. 300’den fazla Beste, Semai, Şarkı, Durak ve İlâhî, yani dinî ve din dışı sözlü parça bestelemiş fakat günümüze 1 Durak, 1 İlahi, 11 Beste, 2 Ağır ve 3 Yürük Semai olmak üzere 18 parçası kalmıştır.
Şiir olarak da naat konulu iki beyti elde bulunmaktadır.
Kaynakça
Erdem, Avnî (1999). Musikişinas Divan şairleri. Ankara: Türk Sanatı ve Eğitimi Vakfı Yay. 221.
Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara : AKM Yay. 92.
Öztuna, Yılmaz (1990). Büyük Türk Musikisi Ansiklopedisi. Ankara: KB. Yay. 72.
Madde Yazım Bilgileri
Yazar: PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKSOYAKYayın Tarihi: 24.10.2014Güncelleme Tarihi: 19.11.2020Eserlerinden Örnekler
Ey gürûh-ı enbiyâ vü asfiyânın akdemi
Hazret-i Hakk'ın habîbi mürselînin a'lemi
Ne denli mücrim ise kendi abdindir Hulûs
Kıl şefâ'at ana ey esrâr-ı Hakk'ın mahremi
(Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara : AKM Yay. 92-93.)
İlişkili Maddeler
Yayın Tarihi: 24.10.2014Güncelleme Tarihi: 19.11.2020Eserlerinden Örnekler
Ey gürûh-ı enbiyâ vü asfiyânın akdemi
Hazret-i Hakk'ın habîbi mürselînin a'lemi
Ne denli mücrim ise kendi abdindir Hulûs
Kıl şefâ'at ana ey esrâr-ı Hakk'ın mahremi
(Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara : AKM Yay. 92-93.)
İlişkili Maddeler
Güncelleme Tarihi: 19.11.2020Eserlerinden Örnekler
Ey gürûh-ı enbiyâ vü asfiyânın akdemi
Hazret-i Hakk'ın habîbi mürselînin a'lemi
Ne denli mücrim ise kendi abdindir Hulûs
Kıl şefâ'at ana ey esrâr-ı Hakk'ın mahremi
(Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara : AKM Yay. 92-93.)
İlişkili Maddeler
Eserlerinden Örnekler
Ey gürûh-ı enbiyâ vü asfiyânın akdemi
Hazret-i Hakk'ın habîbi mürselînin a'lemi
Ne denli mücrim ise kendi abdindir Hulûs
Kıl şefâ'at ana ey esrâr-ı Hakk'ın mahremi
(Erdem, Sadık (hzl.) (1985). Râmiz ve Âdâb-ı Zurafâ’sı. Ankara : AKM Yay. 92-93.)
İlişkili Maddeler
| Sn. | Madde Adı | D.Tarihi / Ö.Tarihi | Benzerlik | İncele |
|---|---|---|---|---|
| 1 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 2 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 3 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Doğum Yeri | Görüntüle |
| 4 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 5 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 6 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Doğum Yılı | Görüntüle |
| 7 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 8 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 9 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Ölüm Yılı | Görüntüle |
| 10 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Meslek | Görüntüle |
| 11 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Meslek | Görüntüle |
| 12 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Meslek | Görüntüle |
| 13 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 14 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 15 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Alan/Yüzyıl/Saha | Görüntüle |
| 16 | MUHİB, Abdürrahîm Efendi | d. ? - ö. 1821 | Madde Adı | Görüntüle |
| 17 | ÂSIM/ÂSIMÎ, Seyrek-zâde Seyyid Mehmed Âsım Efendi | d. ? - ö. 4 Kasım 1675 | Madde Adı | Görüntüle |
| 18 | MİDHAT, Ahmed Midhat Bey, İstanbullu | d. ? - ö. 1853 ds. | Madde Adı | Görüntüle |