Madde Detay

Humay Esgerov, 1893'te Cebrayıl ilçesinin Daşkesen köyünde dünyaya gelmiştir. Babası Gudret yoksul bir köylüdür, oğlu Humay'ı molla mektebine göndermiştir. Humay, 1901-1906 yılları arası dinî eğitim almıştır. Humay; şiire, saza, söze çok hevesli olduğundan medereseden ayrılıp babasından izin aldıktan sonra Garahanboyli köyüne gelip Âşık Heziye'nin çırağı olmuştur. Kendisinin söylediğine göre 1914'te âşıklığa başlamıştır. İlk defa Horadiz köyünde Seyid Şuşinski'nin iştirak ettiği toy meclisinde şiir okumuştur. Seyid Şuşinski onu çok beğenmiştir. Genç âşık Humay'ın toy meclisinde çalıp okuması sofu din adamlarının öfkesine sebep olmuştur. Humay, bir müddet sonra bu sanatı bırakıp Bakü'ye gitmiştir. Petrol madenlerinde çalışmıştır. Daha sonra Karadeniz sahillerine giderek demir yolu işçisi olarak çalışmıştır. Bir müddet Revan'da yaşamıştır. Burada Âşık Yolçu ile tanışmıştır. Âşık Yolçu, Humay'ı yeniden âşıklık sanatına heveslendirmiştir. Humay, Âşık Yolçu ve Âşık Şam'dan âşıklık sanatının bir çok sırrını öğrenmiştir. Âşık Humay, 1920'de bir müddet Tağlı Âşık Behbud'un, Veyselli Âşık Ferruh'un, Büyük Pirehmedli Âşık Veli'nin gruplarında Muğan, Şirvan ve Karabağ bölgelerini adım adım gezmiş; düğünlerde, toylarda, mevsimlik bayramlarda meclisler kurmuştur. Bu bölgede şiirler, halk destanları ve masallar toplamıştır. Bu kaynaklardan yararalanarak kendisi de "Sahib", "Süleyman ve Zerbab", "Hafız ve Erman Usta" ve "Mars ve Ulduz" gibi destanlar yazmıştır. Âşık Humay, âşıklığın yanı sıra Daşkesen köyünün yapılanması ve yeni kurulan çiftlik işlerinde de çalışmıştır (Namazov 2004: 174-175).

İkinici Dünya Savaşı yıllarında faşizme karşı bir çok satirik şiir yazmış olan Humay, Sovyet ordusuna övgü dolu şiirler de yazmıştır. Âşığın, günlük hayat hakkında koşmaları ve bir hayli destanı vardır (Namazov 2004: 174-175).