MEHDÎ

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi
(Divan/Yazılı Edebiyat / Başlangıç-15. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Bursalıdır. Latîfî Tezkiresi’nde (1314: 319) Mehdî’nin, “şairlerin eskilerinden ve eskilerin de bilginlerinden” olduğu, Fâtih Sultân Mehmed’in en makbul sohbet arkadaşları arasında yer aldığı belirtilmektedir. Künhü’l-Ahbâr’da (İsen 1994: 145) ise, daha şiiri tam olarak olgunlaşmamışken Fâtih'in izniyle şairlerinin arasına katıldığına değinilmektedir. II. Bâyezîd devrinde (1482-1512) ölmüştür. Mehdî’nin, Eğridirli Hâcı Kemâl’in Câmi’u’n-Nezâ’ir’inde bir dîvânçe teşkil edecek miktarda (72 adet) şiirinin bulunması, günümüze şöhreti ulaşmasa da devrinde ne kadar çok ilgi gördüğünün açık bir işaretidir. Yine büyük kısmı zemin şiir olan bu şiirlere, başta Ahmed Paşa ve Edirneli Hafî olmak üzere Necâtî Bey, Nizâmî, Adnî, Cem Sultân gibi devrin önde gelen şairlerinin de aralarında bulunduğu onlarca şairin nazireler yazmış olması da Mehdî’nin dönemindeki şöhretini göstermesi bakımından oldukça önemlidir. Ayrıca şairin, Pervâne Bey Mecmû’ası’nda 2, Mecma’u’n-Nezâ’ir’de de 1 şiiri bulunmaktadır. Latîfî (1314: 319); Fâtih Sultan Mehmed’le karşılaştığında şifahen söyleyiverdiği “Bir gün felegün tablı kim öter idi güm güm / Sincâb-ı sehâb üzre ki geymiş idi kâkum” matla’lı gazelini tezkiresine aldığı Mehdî’nin, şuh yaradılışlı, güler yüzlü, çabuk kavrayan, hazır cevap ve yetenekli biri olduğunu belirtmiştir. Gelibolulu Âlî (İsen 1994: 145) ise, onun edasını ham, garâbet gösteren sözlerini ıslaha muhtaç gördüğünü vurgulamak suretiyle şiirlerini beğenmediğini işaret etmiştir. 

Kaynakça

Eğridirli Hâcı Kemâl. Câmi’u’n-Nezâ’ir. Bayezıd Kütüphanesi. No. 5782. vr. 59b, 66a, 76b…

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 19.08.2013].

Kurnaz, Cemâl ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî -  Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.

Latîfî (1314). Tezkire-i Latîfî. İstanbul.

Pervâne Bey. Mecmû’a-i Nezâ’ir. Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Bağdat. No. 406. vr. 364b, 448b.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: PROF. DR. MEHMET FATİH KÖKSAL
Yayın Tarihi: 02.10.2013
Güncelleme Tarihi: 04.11.2020

Eserlerinden Örnekler

Gazel

Gözümi pür kıldugı yolında toz ile şimâl

Ol mesel ögine düşmiş eylük eyle suya sal

 

Merdüm-i çeşmüm dilerdi sal idüp deryâ geçe

Kendüsi gark-âb oldı kaldı su_üstinde hayâl

 

Zehr-i kej-düm gibi düşmen sözi kâr itdi dile

Ey sanem aymag içün zülfün salıncagında sal

 

Zülfün ile ömr-i düşmen gibi didüm hecrüne

Gussa yokdur bana senden ger uzan u ger kısal

 

Sen perînün ışkıle Mehdî delürdi şöyle kim

Tolanur dünyâyı bilmez ol ne tuşdur bu ne sal

(Köksal, M. Fatih (hzl.) (2012). Edirneli Nazmî, Mecma’u’n-Nezâ’ir. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-292688/h/edirneli-nazmi-mecmaun-nezair.pdf. [erişim tarihi: 19.08.2013]. 1539.)

 

 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1MEHMED, Molla Ahmed-zâde Mehmed Çelebid. ? - ö. Eylül 1704Doğum YeriGörüntüle
2SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Doğum YeriGörüntüle
3HASÎB, Mü'min-zâde Ahmed Efendid. ? - ö. 1752-53Doğum YeriGörüntüle
4MEHMED, Molla Ahmed-zâde Mehmed Çelebid. ? - ö. Eylül 1704Doğum YılıGörüntüle
5SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Doğum YılıGörüntüle
6HASÎB, Mü'min-zâde Ahmed Efendid. ? - ö. 1752-53Doğum YılıGörüntüle
7MEHMED, Molla Ahmed-zâde Mehmed Çelebid. ? - ö. Eylül 1704Ölüm YılıGörüntüle
8SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Ölüm YılıGörüntüle
9HASÎB, Mü'min-zâde Ahmed Efendid. ? - ö. 1752-53Ölüm YılıGörüntüle
10MEHMED, Molla Ahmed-zâde Mehmed Çelebid. ? - ö. Eylül 1704Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12HASÎB, Mü'min-zâde Ahmed Efendid. ? - ö. 1752-53Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13MEHMED, Molla Ahmed-zâde Mehmed Çelebid. ? - ö. Eylül 1704Madde AdıGörüntüle
14SEYYİD, Mehmed Emîn Efendid. - - ö. 1718 veya 1721Madde AdıGörüntüle
15HASÎB, Mü'min-zâde Ahmed Efendid. ? - ö. 1752-53Madde AdıGörüntüle