Madde Detay

1960 yılında İran’ın Karadağ bölgesinin Kör Dere (Gora Dere) köyünde doğan ve 1979 yılında ailesiyle birlikte Tebriz’e göç etmek zorunda kalan Âşık Mehemmed İskenderî, 16 yaşında iken âşıklık eğitimi almaya karar verir ve Tebriz’in usta âşıklarından birisi kabul edilen Âşık Ali Selimî’nin yanında giderek ondan âşıklık eğitimi almak istediğini söyler. Mehemmed İskenderî’ye göre Âşık Ali Selimî, onu saatlerce sınar, saz çalıp söylediği türküleri tekrarlamasını ister. Bu sınamalardan geçince de kendisinin yanında eğitim almasına izin verir. Bu şekilde başladığı çıraklık eğitimini; “günümüzdeki gibi okullarda değil geleneksel olarak ustamın yanında, toylarda ve programlarda aldım” diyen Âşık Mehemmed İskenderî, ustasının yanında 5 yıl çıraklık yapar (Abbasî vd. 2013: 352; Özdamar 2016).

Tebriz başta olmak üzere Karadağ’daki tüm şehir ve köylerdeki toy ve programlarda saz çalıp şiir okuyan, destan anlatan ve sanatını icra eden Âşık Mehemmed İskenderî, günümüzde programlara Balabancı Ali Cihanî ile gitmektedir. Tebriz’de yaşayan âşık, Tebriz Gecil Kapısı’ndaki Elseven Âşıklar Kahvesi’nin müdavimlerindendir (Özdamar 2016; Özdamar 2017: 204). Ustasından “usta malı” destanlar öğrenen Âşık Mehemmed İskenderî, günümüzde Köroğlu Destanı’nın bazı kolları ile Elesger, Garip ile Şahsenem, Kurbanî ile Peri destanlarını anlatabilmektedir (Abbasî vd. 2013: 352).

Âşıklığa başladıktan sonra şiir yaratmaya başlayan Âşık Mehemmed İskenderî, ustası Âşık Ali Selimî ve Âşık Beyaz Haydarzade ile atışmaları vardır (Abbasî vd. 2013: 353). Şiirlerinde “Âşık Mehemmed ve Mehemmed” mahlaslarını kullanan Âşık Mehemmed’in şiirlerinde Karadağ ve Azerbaycan’ın özel bir yeri vardır. Doğup büyüdüğü Karadağ’ın her tepesini, pınarını ya da bir yer adını; “Her dağdan ucadır Çal Dağ’ın (Karadağ’ın zirvesi) başı … Senindi Daş Bulag, bir de Ceralı (Karadağ’ın zirvelerinden biri)” şeklinde şiirlerine yansıtan âşık için Karadağ “cennetin kapısı”dır (Özdamar 2016; Özdamar 2017: 205).