Madde Detay

İstanbul Galata’da doğdu. Asıl adı Abdüsselam’dır. Galata Emini Ali Çelebi’nin oğlu, Hoca Hayreddin’in damadıdır. Merdümî, Aşçı-zâde Hasan Çelebi’den mülazım olduktan sonra çeşitli yerlerde kadılık yaptı. En son Üsküp kadısı iken 971/1563 yılında vefat etti. Bursalı Cinânî “Çeşmün yumdun cihândan Merdümî hayfâ vâh” mısraını ölümüne tarih olarak düşürmüştür.

Merdümî’nin şiirlerini bir araya getirdiği bir divanının olup olmadığı bilinmemektedir. Ancak kırk hadis ve kırk ayet tercümesi yaptığı Tuhfetü’l-İslâm adında bir eseri vardır. Merdümî, bu eserine aldığı ayet ve hadislerin ikişer beyitle tercümesini yapmıştır. Ahmet Sevgi tarafından günümüz alfabesine çevrilerek yayımlanan (Sevgi 1993) bu eserin, Türkiye kütüphanelerde birçok yazma nüshası bulunmaktadır.

Merdümî, şairliğinin yanında musikide de kendini ispat etmiş biridir. Gelibolulu Âlî, onun özellikle sesinin güzelliğinden ve tambur çalmadaki maharetinden övgüyle bahseder (İsen 1998: 273).

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şu’arâ ve Tabsıratü’n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2008). Beyânî, Tezkîretü’ş-Şu’arâ. Ankara: KTB. Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83502/beyani----tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014].

İpekten, Halûk, M. İsen, R. Toparlı, N. Okçu ve T. Karabey (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KTB Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

Kaf-zâde Fâ’izî. Zübdetü’l-Eş’âr. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı, Belediye 11. vr. 170a.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (hzl.) (2001). Mehmet Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî- Dîvân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri. C. 2. Ankara: Bizim Büro Yay.

Riyâzî. Riyâzu’ş-Şu’arâ. Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu, 06 Hk 1275. vr. 99b.

Sevgi, Ahmet (1993). Merdümî-Tuhfetü’l-İslâm (Kırk Ayet ve Kırk Hadis Tercümesi). Konya: Selçuk Üniversitesi Yay.

Gazel

Yog idi ‘âlemde dermân dilde derdün var iken

‘Işkunun dârü’ş-şifâsında gönül bîmâr iken

Âftâb-ı ‘âlem-ârâ togmamışdı ey perî

Hâne-i dil mihr-i ruhsârunla pür-envâr iken

Hâb-ı gafletden uyanmamışdı çeşm-i kâ’inât

Bâg-ı ‘ışkunda gözüm nergis-sıfat bîdâr iken

Dahı sûret bulmamışdı deyr-i ‘âlem ey perî

Rişte-i zülfün miyân-ı ‘âşıka zünnâr iken

Urmamışdı dahı cellâd-ı kazâ Mansûra el

Dâr-ı ‘ışkunda nigârâ Merdümî ber-dâr iken

(Eyduran, Aysun S. (hzl.) (2009). Kınalı-zâde Hasan Çelebi, Tezkîretü’ş-Şu’arâ, Tenkitli Metin B. Ankara: KTB Yay. E-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [Erişim Tarihi: 01.02.2014]. 279).