Madde Detay

Bursa’da doğdu. Asıl adı, Câfer Çelebi’dir. Sehî Bey, Heşt Behişt adlı tezkiresinde mahlasını Nihânî olarak göstermiştir (İsen 1998: 159). Müeyyed-zâde Abdurrahman Efendi’den (ö.1506) mülazım olduktan sonra önce Plevne’de Mihaloğlu Ali Bey ardından İstanbul’da Murad Paşa Medreselerinde müderrislik yaptı. Galata kadısı oldu. Bu görevdeyken uzlete çekilerek tasavvufa yöneldi. Bir ara Sultan Selim’in musahibi olan Nihâlî, dönemin ileri gelen devlet adamlarını eleştirdiği için sık sık görevlerinden azledildi. İçkiye olan düşkünlüğü nedeniyle hayatının sonlarına doğru ellerinde ve ayaklarında sorunlar oluştu. 949/1542 yılında ölen şair, Şeyh Vefa mahallesindeki evinin yakınlarındaki mezarlığa gömüldü (Kılıç 2010: 906-11; İsen 1994: 182, 1998: 159-60; Canım 2000: 540; Eyduran 2009: 383-85).

Kaynaklarda Nihâlî Câfer Çelebi’nin herhangi bir eserinin varlığından bahsedilmemiştir. Şiirlerinde hicve ve hezliyata ağırlık veren şairin kendine has bir tarzı ve üslubu vardır. Bu yönüyle yaşadığı dönemde adından söz ettirmesini bilmiştir. Sadeliğiyle ön plana çıkan şiirleri, tasannudan uzaktır. Bunların büyük çoğunluğunu da çeşitli zanaatkârlar hakkında yazmıştır (Kılıç 2010: 911; İsen 1998: 159-160; Eyduran 2009: 385).

Atlansoy, Kadir (1998). Bursa Şairleri, Bursa Vefeyatnamelerindeki Şairlerin Biyografileri. Bursa: Asa Kitabevi.

Canım, Rıdvan (hzl.) (2000). Latîfî, Tezkiretü'ş-Şu'arâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/belge/1-83504/kinalizade-hasan-celebi---tezkiretus-suara.html [erişim tarihi: 20.03.2013]

İsen, Mustafa (hzl.) (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Akçağ Yay.

İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi, Heşt-Behişt. Ankara: Akçağ Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Ens. Yay.

Kutluk, İbrahim (hzl.) (1997). Beyânî, Mustafa bin Carullah, Tezkiretü’ş-Şuarâ. Ankara: TTK Yay.

 Gazel

Hammâma girdi nâz ile bir sîm-ten güzel

Şu şöyle diyecek yiri yok cümleten güzel

Soyındı çıkdı ğonce gibi sebz-câmeden

Bir sûsenî fûtayla o gül-pîrehen güzel

Kim sâ’idini kimisi sâkın güzel didi

Ben bildügüm şu bir perîdür cümleten güzel

Meh külçe sîne fûtası ebri hicâb idi

O gül yunurken açılı düşdi iñen güzel

Koçmaz güzel kocaldı dimişsin Nihâlîyi

İñen güzelsin ey iki gözüm iñen güzel

 (Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâ’irü’ş-Şu’arâ-İnceleme-Metin. C. 2. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 912; İsen, Mustafa (hzl.) (1998). Sehî Bey Tezkiresi, Heşt-Behişt. Ankara: Akçağ Yay. 60)