Madde Detay

Asıl adı Mustafa olan âşık, şiirlerinde Nüzulî mahlasını kullanmıştır. Mutasavvıf bir şair olan Nüzulî Denizli’de doğmuştur. Kenan Erdoğan, “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi” başlıklı makalesinde doğum tarihinin kesin olmadığını, 1119/1707'de birinci divanını tertip ettiğine göre 17. yüzyılın ikinci yarısı veya son çeyreğinde doğduğunun tahmin edilebileceğini ifade etmiştir (Erdoğan 1999: 203). 1744’te Kula’da vefat etmiştir. Banuçiçek Kırzıoğlu, Nüzulî’nin Kula’da yaşayıp vefat ettiği için Kulavî olarak tanındığını belirtmiştir (2006: 672). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi’nde ise XVIII. yüzyıl tekke şiirinin ikinci derecede şairlerinden olduğu belirtilen Nüzulî’nin “Divan-ı Mustafa Nüzûlî Kulavî” (1915) adlı divanının basıldığı ifade edilmiştir (1990: 96). Ayrıca Osmanlı Müellifleri adlı eserde âşığın iki beyitine yer verilmiş ve Kula’da bir dergâhı olduğundan bahsedilmiştir (1972: 167). 

Bursalı Mehmed Tahir Efendi (1972). Osmanlı Müellifleri. C. I. Hzl. A. Fikri Yavuz, İsmail Özen. İstanbul: Meral Yay. 

Erdoğan, Kenan (1999). “Manisalı Bir Şâir: Mustafa Nüzûli Efendi ve Taziyetnâmesi”, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi. Erzurum. 13: 203-215.

Kırzıoğlu, Banuçiçek (2006). "Nüzuli", Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. 6. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yay. 672.

“Nüzulî Mustafa” (1990). Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi.  C. 7. İstanbul: Dergâh Yay. 96.

Gazel

Tarikata talip isen kardeş edep gözle edep

Hakikate râgıp isen kardeş edep gözle edep

Edepliler kâmil olur tizcek maksudunu bulur

Bi-edepler mahrum kalır kardeş edep gözle edep

Edep tarikat kanıdır irâdet nerdübânıdır

Her yolların âsânıdır kardeş edep gözle edep

Kâmil olmak ister isen Hakk'ı bulmak ister isen

Menzil almak ister isen kardeş edep gözle edep

Dinle beni iki gözüm Hakk'a doğrudur bil özüm

Cümle seninçündür sözüm kardeş edep gözle edep

Nüzûlî'nin tut pendini atma yabana kendini

Edepli bilir kendini kardeş edep gözle edep (Erdoğan 1999: 208).

Gazel

Sorun görün benim ile dost illerine kim gelir

Bana hem-râh olup bile dost illerine kim gelir

Müştâk olmuşam gitmeğe anda teferrüç etmeğe

Sırrile semâ tutmağa dost illerine kim gelir

Taşra ararken gülünü dost bağçesi sünbülünü

Gönülde buldum yolunu dost illerine kim gelir

Mâsivayı terk eylesin vuslat güllerin böylesin

Hicâb etmeyip söylesin dost illerine kim gelir

Hazırlanıp bu Nüzûlî revan olup tuttu yolu

Bağlandı cümle mahmili dost illerine kim gelir (Erdoğan 1999: 209).