RİYAZÎ, Ali Çelebi, Kuloğlu

(d. ?/? - ö. ?/?)
divan şairi, müneccim, kadı
(Divan/Yazılı Edebiyat / 16. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

İstanbulludur. 16. yy. şairlerinden olan Riyâzî’nin asıl adı Ali olup Kuloğlu sanıyla tanındı. Kara Bâlî Çelebi tarafından evlat edinilip yetiştirildi. İskender Çelebi’nin himayesini kazandı. Şairliğinin ve kadılığının yanı sıra astronomi alanında da geniş bilgiye sahipti ve usta bir müneccimdi. Müneccim Lütfullâh’ın vefatı üzerine bu kıt‘ayı kaleme aldı;

Su’âl itdi bu gün ben zerresine

Ma‘ârif âsmânınun kuyaşı

Ki lutfu’llâh idi evvel müneccim

Ma’âda ‘azm idüp kodı ma’âşı

Ya şimdi kim kalupdur bâb-ı şehde

Rasad-bend-i nücûm-ı kasr-ı Kâşî

Didüm İbn-i ‘Ömerle bendenüzdür

İki kalduk cihânda göti başı (Kılıç 2010: 1398)

İstanbul’u vebadan korumak için yaptığı girişimler sonuçsuz kalınca Temişvar’a giderek zeamet aldı ve orada vefat etti. Riyâzî’nin latifelerini topladığı mecmuasının dışında kelam alanında yazılmış 200 beyitten fazla manzum bir eseri vardır (Kılıç 2010: 1398, Sungurhan 2009: 350, 351).

Kaynakça

İpekten, Haluk vd. (1988). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: KB Yay.

Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatçı (hzl.) (2001). Nail Tuman, Tuhfe-i Nâilî. Ankara: Bizim Büro Yay.

İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbar’ın Tezkire Kısmı. Ankara: AKM Yay.

Sungurhan Eyduran, Aysun (hzl.) (2009). Kınalızâde Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şu’arâ. Ankara: Kültür Bakanlığı e-kitap:http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/1-219121/h/girishc.pdf [erişim tarihi 08.09.2014]

Şemseddin Sâmî (1311). Kâmûsü’l-A’lâm. C.3. İstanbul.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: ARAŞ. GÖR. ŞERİFE ÖRDEK
Yayın Tarihi: 09.10.2014
Güncelleme Tarihi: 29.10.2020

Eserlerinden Örnekler

Hayli kasdı var idi Arslan Beg’ün

Mûş diyen düzde ammâ oldı fevt

Anun içün didiler târîhini

Avladı arslan pisiyi bebr-i mevt 

(Kılıç, Filiz (hzl.) (2010). Âşık Çelebi, Meşâirü'ş-Şuarâ. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yay. 1398.) 


İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8Doğum YeriGörüntüle
2BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598Doğum YeriGörüntüle
3REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Doğum YeriGörüntüle
4PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8Doğum YılıGörüntüle
5BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598Doğum YılıGörüntüle
6REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Doğum YılıGörüntüle
7PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8Ölüm YılıGörüntüle
8BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598Ölüm YılıGörüntüle
9REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Ölüm YılıGörüntüle
10PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8MeslekGörüntüle
11BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598MeslekGörüntüle
12REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770MeslekGörüntüle
13PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
14BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
15REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
16PERTEV, Muvakkıt-zâde Muhammedd. 1746 - ö. 1807-8Madde AdıGörüntüle
17BOSTAN-ZÂDE, Mehmed Efendid. 1535-1536 - ö. 1 Nisan 1598Madde AdıGörüntüle
18REŞÎD, Çeşmî-zâde Mustafa Reşîd Efendid. ? - ö. 1770Madde AdıGörüntüle