SALİH ŞANLIER

(d. 10.02.1924 / ö. -)
âşık
(Âşık / 20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
ISBN: 978-9944-237-86-4

Salih Şanlıer, 10 Şubat 1924'te  Yozgat'ın Akdağ Madeni ilçesine bağlı Bozhöyük köyünde doğmuştur. Kendi beyanı 1920 doğumlu olup kayda geç alındığıdır. Babasının ikinci evliliğinden tek çocuktur. Çocukluğu ve öğrenim hayatı çok sıkıntılıdır. 1938'de menenjit olmuştur. Bir ameliyat geçiren Salih Şanlıer, askerliğini Edirne'de yapmıştır. Kendi köyünden olan Fatma ile evlenmiş ve dokuz çocuk sahibi olmuştur. Gençlik döneminde eski yazıyı öğrenmiş; sonrasında da Kur'an-ı Kerim'i okumaya başlamıştır. Kendini çok yönlü yetiştirmeye çalışan Şanlıer; kendi köyünde muhtarlık yapmış; âşık olduğu dönemlerde de köyündeki gençleri eğitim görevini üstlenmiştir. Bir asra yakın ömrünün son yıllarını kızı Selma'nın yanında geçirmektedir (Turan vd. 2013: 445).

Şanlıer rüya yoluyla âşık olmuştur. Çocukken rüyasında iki sakallı adamın elinden elma almış, düşürmüş ve sonrasında o elmayı aramıştır. Bu rüyadan sonra o, şiir yazmaya başlamıştır. Salih Şanlıer'in dedesinin kardeşi Kamber de âşıktır. Arap Ali olarak tanınan Kamber sayesinde âşık tarzı şiir geleneğini öğrenmiştir. Kahvehanelerde âşık sohbetlerine çok katılmış; ancak atışmaya girmemiştir. Şiirlerini doğaçlama bir ezgi ile söyleyerek dile getirmektedir. Veranî, Nesimi, Pir Sultan Abdal, ve Âşık Veysel Şatıroğlu'nu büyük âşıklardan sayan Salih Şanlıer, saz çalmayı bilmemektedir. O, şiirlerini Hacı Bektaş Veli derneğinde icra etmektedir ve Hacı Bektaş Veli derneğinde düzenlenen âşık meclislerine katılmaktadır. Oraya gelen gençlere şiir yazma konusunda yardımcı olmaktadır. Hz. Muhammed ve Hz. Ali için şiirler yazan âşık Salih, aynı zamanda çağının olaylarını ve devlet adamlarını konu edinen şiirler yazmıştır. Köyünde düzenlenen "Kapılı Yayla Şenlikleri"nde şiirlerini icra eden Âşık Salih'in ekonomik ve sosyal nedenlerden kaynaklı adını çok duyuramadığı bir gerçektir. 76 şiiri vardır (Turan vd. 2013: 445-447).

Şiirlerinde "Salih Şanlıer", "Salih" ve "Âşık Salih" mahlaslarını kullandığı görülmektedir. "4+4" 8'li ve "4+4+3" 11'li hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır. Şiirlerinde tasavvufi konulara yer veren âşık, din, ahlak gibi sosyal konularda da şiirler yazmıştır. Dili sade ve anlaşılır, üslubu da akıcıdır.

Kaynakça

Turan, Fatma Ahsen, R. G. Saluk (2013). Sazın ve Sözün Sultanları Yaşayan Halk Şairleri. C. IX. Ankara: Gazi Kitabevi.

Madde Yazım Bilgileri

Yazar: DR. FİDAN UĞUR ÇERİKAN
Yayın Tarihi: 25.04.2019
Güncelleme Tarihi: 11.12.2020

İlişkili Maddeler

Sn.Madde AdıD.Tarihi / Ö.TarihiBenzerlikİncele
1FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918Doğum YeriGörüntüle
2HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008Doğum YeriGörüntüle
3Hasan Avni Yükseld. 01 Ocak 1949 - ö. ?Doğum YeriGörüntüle
4FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918Doğum YılıGörüntüle
5HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008Doğum YılıGörüntüle
6Hasan Avni Yükseld. 01 Ocak 1949 - ö. ?Doğum YılıGörüntüle
7FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918MeslekGörüntüle
8HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008MeslekGörüntüle
9Hasan Avni Yükseld. 01 Ocak 1949 - ö. ?MeslekGörüntüle
10FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
11HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
12Hasan Avni Yükseld. 01 Ocak 1949 - ö. ?Alan/Yüzyıl/SahaGörüntüle
13FENNÎ, Mehmed Sa‘îd Fennî, Yozgatlıd. 1850 - ö. 1918Madde AdıGörüntüle
14HACI, Yusuf Çetind. 1940 - ö. 2008Madde AdıGörüntüle
15Hasan Avni Yükseld. 01 Ocak 1949 - ö. ?Madde AdıGörüntüle