Madde Detay

Asıl adı Mehmed olan Şeyhî İstanbullu olup Ahmed Efendi adında birinin oğludur. Medrese öğrenimini tamamladıktan sonra Cemaziyelevvel 1101 / Şubat 1690'da Anadolu kazaskeri Erzincanlı Seyyid Ali Efendiden mülazım oldu. Bir süre görev yaptıktan sonra 40'lı bir medresede müderris iken azledildi ve 8 Zilkade 1109 / 18 Mayıs 1698'de Galata Hariç Medresesi'ne tayin edildi.

Şair, 1 Zilkade 114 / 19 Mart 1703'te Eminülganem Medresesi, 22 Receb 1117 / 9 Kasım 1705'te Mimar Sinan Medresesi, 15 Muharrem 1120 / 6 Nisan 1708'de Topkapı Ahmed Paşa Medresesi, 1 Receb 1123 / 15 Ağustos 1711'de Koca Mustafa Paşa Medresesi, Muharrem 1127 / Ocak 1715'te Şeyhülislam Debbağzada Mehmed Efendi Medresesi, 1 Ramazan 1128 / 19 Ağustos 1716'da Sinan Paşa Medresesi, 4 Ramazan 1131 / 21 Temmuz 1719'da Üsküdar Mihrümah Sultan Medresesi müderrisliği; 8 Receb 1132 / 16 Mayıs 1720'de Bağdat kadılığı, 1 Rebiul-evvel 1140 / 17 Ekim 1727'de Halep ve Tebriz kadılığı, 1 Rebiulevvel 1141 / 5 Ekim 1728'de Erzurum kadılığında görevlerde bulundu (Özcan 1989: 657-658).

Şair, Ramazan 1141 / Mart 1729'da Erzurum'da vefat etti. Mezarı da bu şehirdedir.

Şeyhî Mehmed Efendi, ilim ve marifet sahibi bir zattı. Halk arasında "Şeyhî Efendi" demekle meşhurdu. Hayatının sonlarına doğru kuvvetten düşerek mecalsiz kalmak, zayıflamak, sararıp solmak ve şuurunu yitirmek şeklinde kendisini gösteren "süst-endâmlık" arızasına tutulmuştu.

Şeyhî Mehmed Efendi'nin oğlu Abdurrahman Efendi de monla idi.

Şairin bilinen iki eseri vardır:

1. Feth-i Esrâr: İzhâr Şerhi'dir.

2. Eş'âr.

Kaynakların bildirdiğine göre Şeyhî'nin şiirleri "basitçe"dir.

Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (2001). Nail Tuman,Tuhfe-i Nâilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. I C. Ankara: Bizim Büro Yay. 520.

Mehmed Süreyya (1308/1891). Sicill-i Osmânî Yâhud Tezkire-i Meşâhir-i Osmânî. İstanbul: Matbaa-i Âmire. C. 3. 183.

Özcan, Abdülkadir (hzl.) (1989). Şakaik-ı Nu'maniye ve Zeyilleri, Vekayiü'l-fudalâ, I. Şeyhî Mehmed Efendi. İstanbul: Çağrı Yay. 657-658.

Dil-i bîmâr-ı gama hak bu ki tedbîr olmaz

Şîşe-i münkesiri sa'y ile ta'mîr olmaz

Gördüm ol Yûsuf-ı gül-çehreyi Şeyhî der-hâb

Vâkı'â hüsni anun kâbil-i ta'bîr olmaz

(Kurnaz, Cemal ve Mustafa Tatcı (2001). Nail Tuman,Tuhfe-i Nâilî: Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. I C. Ankara: Bizim Büro Yay. 520.)