Madde Detay

Ahmed, Türk edebiyatında edebî kimliğinin yanında dinî bir kimlikle de karşımıza çıkan mevlit türünün en önemli müelliflerindendir. Telif ettiği Mevlid’in (Öztürk, 2025) yazılış yılından hareketle (1468-69) 15. yüzyılın ilk yarısında doğduğu söylenebilir. Ahmed, Türk olduğunu, eserini Anadolu’da yazdığını, eserindeki bazı hikâyeleri Farsçadan tercüme ettiğini eserinde ifade etmektedir. Yazdığı eserden hareketle onun meşrebi, eğitimi ve edebî kuvveti hakkında da kanaat bildirmek mümkündür. Ahmed’in bir mutasavvıf olduğu, hiç değilse büyük bir tasavvufi birikime sahip olduğu, eserinin hemen her bölümünde açıkça görülmektedir. Muhyiddîn Arabî (öl. 1240), Gazzâlî (öl. 1111), Şehâbeddîn Sühreverdî (öl. 1234), Zemahşerî (öl. 1144), Muhammed Pârsâ (öl. 1420), Sığnâkî (öl. 1314), Sadeddîn Teftâzânî (öl. 1390), Kadı İyâz (öl. 1149), Nasîrüddîn Tûsî (öl. 1274), Buhârî (öl. 870) ve Müslim (öl. 875) gibi İslam tarihinin büyük şahsiyetlerinden haberdardır. Mevlid’i kaleme alırken bu âlimlerin eserlerinden istifade ettiğini belirtmiştir. 

Öztürk, Muhammet Raşit (2025). Ahmed’in Mevlid’i (Giriş-Dil İncelemesi-Tenkitli Metin-Dizin) (2 Cilt). Çanakkale: Paradigma Akademi Yayınları.

Cümle zerrât‑ı cihân itdi sadâ

Zemzemeyle didiler kim merhabâ

Cümle zerre hoş sadâî mî‑zedend

Ber‑kudûmî merhabâî mî‑zedend

Merhabâ i şems‑i tâbân merhabâ

Merhabâ i cân u cânân merhabâ

Merhabâ i pâdişâh‑ı dü‑cihân

Senüŋ‑içün oldı kevn-ile mekân

Merhabâ i ʿandelîb‑i bâg‑elest

ʿIşkuŋ-ıla cümle ʿâlem oldı mest

Merhabâ i âfitâb‑ı ʿâşıkân

Merhabâ i mâhitâb‑ı sâdıkân

Merhabâ gûyende‑i esrâr‑ı yâr

Merhabâ bînende‑i envâr‑ı yâr

Merhabâ i cân‑ı bâkî merhabâ

Merhabâ ʿuşşâka sâkî merhabâ

Merhabâ iy zât‑ı Hakkuŋ mazharı

Merhabâ iy enbiyânuŋ reh‑beri

Merhabâ i âfitâb‑ı Lâ‑yezâl

Merhabâ i mâhitâb‑ı Bî‑zevâl

Merhabâ iy şâh‑bâz‑ı lâ‑mekân

Merhabâ iy âfitâb‑ı dü‑cihân

Merhabâ i bülbül‑i bâg‑ı cemâl

Merhabâ i âşinâ‑yı Zi’l‑celâl

Merhabâ i sîn ü sâd u hî vü mîm

Merhabâ i kâf u hâ vü rî vü cîm

Merhabâ i ʿâsi ümmet mencâʾı

Merhabâ bî‑çâre millet melceʾi

Merhabâ i mâh u hûrşîd‑i Hudâ

Merhabâ i Hakdan olmayan cüdâ

Merhabâ i mahzen‑i esrâr‑ı Hak

Merhabâ i mazhar‑ı envâr‑ı Hak

Merhabâ i bülbül‑i gül‑zâr‑ı Şâh

Merhabâ i sulsul‑ı bâg‑ı İlâh

Merhabâ i rahmeten li’l‑ʿâlemîn

Merhaben ehlen Şefîʿu’l‑muznibîn (Öztürk, 2025/I, s. 455-456).