Madde Detay

Akdemî’nin hayatı hakkında klasik Türk edebiyatının biyografik kaynaklarında herhangi bir bilgiye ulaşılamamıştır. Şair hakkında tespit edilebilenler doktora tezimiz olan Na’îmî Dîvân’ının derkenarlarında bulunan şiirlerden ibarettir. Dîvân-ı Na’îmî adıyla Beyazıt Kütüphanesi, Türkçe yazmalar bölümünde B10599/1 koleksiyon numarası ve 563758 bibliyografik kayıt numarası ile kayıtlı bulunan bu eserin derkenarlarında ve son sayfalarında Akdemî’ye ait toplam 20 şiir tespit edilmiştir.

Şairin şiirlerinden elde edilen bilgiler ışığında şairin Kadiri tarikatına mensup olduğu anlaşılmaktadır. Şairin bir Kadiri tekkesinin Müsellem Mehmet Ağa tarafından tamir edilmesine düştüğü 1124/1713 tarihinden, kendisinin 18. yüzyıl başlarında hayatta olduğu anlaşılmaktadır. Eldeki bilgilerden şairin 17. yüzyılın sonlarına doğru doğmuş ve 18. yüzyılda yaşamış Kadiri dergâhına bağlı mutasavvıf bir divan şairi olduğu söylenebilir. Şairin 8 gazel, 1 kıt’a, 8 murabba ve 3 müstezat olmak üzere toplam 20 şiiri tespit edilmiştir.

Geyik, Nurullah (2026). Na‘îmî Divanı (İnceleme-Metin-Dizin). Dicle Üniversitesi sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı Doktora Tezi

Na‘îmî. (t.y.). Dîvân-ı Na‘îmî. https://portal.yek.gov.tr/works/detail/563758

Gazel

Nûr-ı hüsnüñ ey perî peykerde yok enverde yok 

Kâmet-i mevzûnıña beñzerde yok ‘ar’arda yok 

Mürdeler ihyâ ider ‘İsî-lebiñ kand-ı nebât 

La’l-ı nâbıñ lezzeti şekerde yok kevserde yok 

Leyl-i zülfiñ hâlidir sahrâlara kaysı kurban 

Kâkülüñ şîvelerin ‘anberde yok ‘abherde yok 

Nîm nigâhıñ ‘âşık-ı bî-çâreyi eyler helâk

Nâz u gisûn degme bir dilberde yok ekserde yok 

Sür rakîbi dergehiñden lâ cerem iblîs ‘âsî

Akdemî-veş saña bir kemter de yok çâker de yok (Akdemî, G: 6).

Gazel 

Yâre hâlim câne dir kimi didim dirim didi 

Çıkdı cân cânâne dir kimi didim dirim didi

Ah-ı feryâdım işitmez mi benim subh u mesâ

Başladı efġâne dir kimi didim dirim didi

‘Arz-ı hâlim okusun sun destine yâriñ sabâ 

Sâhib-i dîvâne dir kimi didim dirim didi

Yüzüni görse eger tersâ-yı kâfir şüphesüz

Gelürler imâne dir kimi didim dirim didi

Akdemî dil-hastesin ‘ıyd-ı visâlinde hemîn

Eyleye kurbâne dir kimi didim dirim didi (Akdemî, G: 2).